Moje dziecko chce zrezygnować z siatkówki: co teraz?

"Już nie chcę." To zdanie pada zwykle we wtorkowy wieczór, w środku sezonu, bez powodu, który dałoby się wskazać. To, co dziecko mówi, prawie nigdy nie jest całym powodem, i właśnie dlatego pierwsza reakcja jest ważniejsza niż ostateczna decyzja.

Najpierw ustal, co naprawdę się dzieje

Dzieci rzadko nazywają prawdziwą przyczynę, głównie dlatego, że same jej nie mają jasno poukładanej. W praktyce niemal zawsze siedzi w jednym z tych pięciu miejsc:

• Koleżanki i koledzy odeszli. Najczęstszy i najbardziej niedoceniany powód. Podział drużyny, który rozdzielił dwie przyjaciółki, waży w tym wieku więcej niż wszystko, co dzieje się na boisku.
• Lęk przed porażką i presja. Dziecko nie odważa się już wołać o piłkę, boi się popełnić błąd, który kosztuje seta, albo czuje oczekiwania z domu. Często widać to tak: świetnie na treningu, niewidzialne w meczu.
• Za mało gry. Kto regularnie gra najmniej, traci więź z drużyną. Zwłaszcza poniżej piętnastego roku życia czas na boisku nie jest nagrodą, tylko narzędziem nauki.
• Atmosfera w grupie albo relacja z trenerem. Od tarć w szatni po trenera, którego ton nie pasuje do tego konkretnego dziecka.
• Po prostu robi się tego za dużo. Nowa szkoła, lekcje, druga dyscyplina, trzy zajęte wieczory. To nie jest problem motywacji, tylko problem kalendarza.

A czasem to żaden z tych pięciu i dziecko po prostu ma po czterech latach ochotę na coś innego. To też jest w porządku.

Rozmowa, która działa

Nie w samochodzie zaraz po przegranym meczu i nie od razu z grubej rury. Pomaga natomiast: spokojna chwila, pytanie otwarte i dużo przestrzeni. Spróbuj "co jest teraz najmniej fajną częścią wtorkowego wieczoru?" zamiast "dlaczego chcesz zrezygnować?" — pierwsze pytanie daje informacje, drugie obronę. Po drodze niczego nie obiecuj: żadnego "to zrezygnuj" i żadnego "dokończysz sezon". Umówcie się zamiast tego na termin: idziemy jeszcze dwa, trzy razy, a potem rozmawiamy ponownie. Zaskakująco często po tych dwóch tygodniach temat znika ze stołu, a jeśli nie, wiesz, że to nie był chwilowy nastrój.

Kiedy prosić o wytrwanie, a kiedy nie

Argument, że dziecko ma zobowiązanie wobec drużyny, jest prawdziwy i od mniej więcej dwunastego roku życia wolno go używać: drużyna sześciu osób, z której jedna odchodzi, stoi w sobotę w piątkę. Dokończenie sezonu jest wtedy rozsądną prośbą i często cenną lekcją. Ta prośba przestaje obowiązywać w momencie, w którym dziecko naprawdę na tym cierpi: ból brzucha w dni meczowe, płacz przy przebieraniu albo atmosfera w drużynie, w której nie czuje się bezpiecznie. Wtedy rezygnacja nie jest poddaniem się, tylko właściwą decyzją, i to szybką.

To od razu ustawia rozmowę między trenerem a rodzicami na ostrzejszych torach. Rodzice mają w Koach własne konto, dzięki czemu obie strony startują z tego samego obrazu frekwencji, czasu gry i rozwoju, zamiast z dwóch różnych wspomnień. Oszczędza to zwykłej dyskusji o tym, jak często dziecko tak naprawdę grało — temat rozwijamy szerzej w sprawiedliwym dzieleniu czasu gry.

Co może zmienić trener

• Czas gry. Często pół seta więcej na mecz wystarczy, żeby wróciła więź z drużyną.
• Danie roli. Prowadzenie rozgrzewki, opieka nad piłkami, funkcja wicekapitana — przy wahającym się dziecku odpowiedzialność działa lepiej niż zagrzewanie.
• Dobranie pary. Zwłaszcza gdy powód jest społeczny, to najszybsze narzędzie, jakie masz.
• Ustalenie celu osobistego, który nie ma nic wspólnego z wygrywaniem, na przykład dziesięć udanych zagrywek z rzędu. Jak się do tego zabrać, opisujemy w pracy z celem osobistym.
• Wypróbowanie innej pozycji. Dzieci, które utknęły w jednej roli, czasem zupełnie rozkwitają gdzie indziej.

Gdy rezygnacja jest właściwym wyborem

Wtedy zakończcie to porządnie. Niech dziecko przyjdzie na ostatni trening i się pożegna, zamiast po cichu zniknąć, i wyraźnie zostaw otwarte drzwi: "jeśli za pół roku znów będziesz miał ochotę, po prostu zadzwoń." Spora część dzieci rezygnujących między dwunastym a piętnastym rokiem życia wraca w ciągu dwóch lat do tego samego albo innego sportu — ale tylko wtedy, gdy odejście nie było odczuwane jako porażka.

Sygnały, zanim do tego dojdzie

Odchodzenie zapowiada się zwykle tygodnie wcześniej: dziecko częściej opuszcza trening, wchodzi jako ostatnie, przestaje o cokolwiek pytać, siada w szatni samo albo gra bez widocznej radości. Kto notuje frekwencję przy każdym dziecku, widzi ten wzorzec przed rozmową, a nie po niej — i może jeszcze coś zrobić. W podnoszeniu frekwencji na treningach opisujemy, co przy tym pomaga.

Częste pytania

Czytaj dalej

Sprawiedliwy podział czasu gry na podstawie danych Rodzice przy linii bocznej: ustalenia, które działają Zwiększanie frekwencji na treningach: 7 taktyk, które działają