Wat is een joust in volleybal en waarom is dat geen dubbel?
Aanvaller en blokkeerder komen tegelijk bij de bal, duwen tegen elkaar in, de bal blijft een halve seconde stilstaan boven de netband — en de scheidsrechter fluit niet. Voor wie de regel niet kent, ziet dat er uit als twee keer gedragen tegelijk. Het is precies het tegenovergestelde.
Wat een joust is
Een joust (spreek uit: dzjaust) is de situatie waarin twee tegenstanders de bal gelijktijdig raken boven het net en er even tegenaan duwen. Nederlandse commentatoren spreken ook wel van een 'netduel' of simpelweg 'samen boven het net'. De spelregels kennen de term niet, maar regelen de situatie wel — in twee artikelen.
Ten eerste: langdurig contact met de bal door twee of meer tegenstanders bij het net is toegestaan. Wat bij één speler direct een gedragen bal zou zijn, is bij twee tegenstanders geen fout. Ten tweede (regel 9.1.2.2): raken twee tegenstanders de bal gelijktijdig boven het net en blijft de bal in het spel, dan heeft het team waar de bal naartoe gaat opnieuw recht op drie balcontacten.
Waarom het geen dubbele raak of gedragen bal is
De regels over dubbel contact en gedragen ballen gaan over de balbehandeling van één speler binnen zijn eigen team. In een joust drukken twee spelers van verschillende teams van twee kanten tegen dezelfde bal: geen van beiden kan de bal netjes stuiten, want de tegenkracht houdt hem tegen. Zou je hier fluiten, dan zou je willekeurig een van beide spelers bestraffen voor iets wat de ander veroorzaakte. Vandaar de uitzondering.
Belangrijk: alle andere regels blijven gewoon gelden. Wie tijdens de joust het net raakt, maakt een netfout. Wie het balcontact maakt terwijl hij als achterspeler boven de netrand meeblokt, maakt een blokfout. De joust schort alleen de balbehandelingsregel op, niets anders.
Wie een joust wint, krijgt drie frisse contacten en dus een nieuwe aanvalskans; het punt dat daarop volgt, leg je in Koach gewoon vast op type — aanval, blok of service.
Wie is er daarna aan de bal?
De bal komt na de joust aan één kant naar beneden. Het team aan die kant heeft drie volledige balcontacten. De joust-aanraking telt daarbij niet mee als teamcontact, en de speler die in de joust zat, mag de bal daarna zelf opnieuw spelen — net als na een blok. In de praktijk gebeurt dat ook: de blokkeerder die de joust verliest, valt terug en verdedigt zijn eigen bal.
Valt de bal na de joust buiten het veld, dan is dat de fout van het team aan de andere kant van het net (regel 9.1.2.2). Ging de bal dus buiten jouw achterlijn, dan gaat het punt naar jou: de tegenstander drukte hem eruit. Dat voelt vaak onrechtvaardig langs de lijn, maar het is de logische omkering van dezelfde gedachte — de laatste kracht kwam van de overkant.
Joust of gelijktijdig contact binnen je eigen team?
Verwar de joust niet met de andere gelijktijdigheidsregel. Raken twee teamgenoten de bal tegelijk, dan telt dat als twee balcontacten (behalve bij het blok) en mag geen van beiden de volgende bal spelen — je hebt dan nog maar één contact over. Twee teamgenoten die samen naar dezelfde bal duiken, kosten je dus een contact; twee tegenstanders boven het net kosten je niets.
Zo win je een joust
Een joust is voor een groot deel techniek, en voor een klein deel timing:
- Wie het laatst komt, wint vaak. Bal met gestrekte armen aanraken op het hoogste punt, niet vroeg naar de bal reiken. Wie eerder duwt, is eerder uitgestrekt.
- Stevige, licht gekantelde polsen. Losse polsen betekenen dat de bal jouw kant op wordt geduwd. Blokkeerders leren dit in de bloktechniek.
- Niet terugtrekken. De veelgemaakte fout is loslaten zodra je merkt dat er tegendruk is. Precies dan valt de bal op jouw helft.
- Duw omhoog, niet naar voren. Duw je vooruit, dan gaat de bal over hun blok heen of ver hun veld in — vaak uit. Duw je iets omhoog, dan valt hij aan hun kant en heb jij een verdedigbare situatie.
- Regel af wie de terugval verdedigt. Verlies je de joust, dan komt de bal snel en steil naar beneden vlak achter het blok. Spreek af dat je middenachter daar automatisch naartoe stapt.
Jeugd, CMV en beach
De regel is bij alle leeftijden identiek: vanaf de C-jeugd wordt er in Nederland gewoon volgens de FIVB-regels gefloten. Bij CMV-volleybal wordt op de laagste niveaus niet geblokkeerd, dus ontstaat de situatie niet. In het beachvolleybal geldt dezelfde uitzondering, met één belangrijk verschil: daar telt een blokaanraking wél als teamcontact, dus een gewonnen joust levert je nog maar twee contacten op. Meer daarover in zaalvolleybal vs beachvolleybal.
Veelgestelde vragen
Waarom fluit de scheidsrechter niet bij een joust?
Omdat langdurig contact met de bal door twee of meer tegenstanders bij het net expliciet is toegestaan. Beide spelers houden de bal tegen elkaar in tegen; niemand kan hem netjes stuiten, dus er valt niemand iets te verwijten.
Wie mag de bal spelen na een joust?
Het team waar de bal naartoe valt, en dat team heeft opnieuw drie volledige balcontacten. De speler die in de joust zat, mag de bal daarna zelf weer spelen — de joust-aanraking telt niet als teamcontact.
Wie krijgt het punt als de bal na een joust uit gaat?
Het team aan de kant waar de bal uit ging. De fout ligt bij het team aan de andere kant van het net, want daar kwam de kracht vandaan die de bal het veld uit duwde.
Wat als twee teamgenoten de bal tegelijk raken?
Dat is iets heel anders: dat telt als twee balcontacten, en het team heeft daarna nog maar één contact over. Alleen bij een blok telt gelijktijdig contact van teamgenoten als één aanraking.
Probeer het zelf in Koach
Minder administratie, meer coachen — vanaf je eerstvolgende training.
Start met Koach