Platform richten bij het passen: sturen zonder zwaaien

Spelers die goed passen, lijken nauwelijks iets te doen. Dat is precies het punt: de bal heeft zelf snelheid genoeg, jij bepaalt alleen de richting. Alle sturing zit in de hoek waarin je platform staat op het moment van contact - en die hoek maak je met je lichaam, niet met een zwaai.

Het spiegelprincipe

Een bal die op een stilstaand platform komt, kaatst eraf volgens dezelfde wet als een biljartbal tegen de band: de hoek waaronder hij binnenkomt spiegelt in de hoek waaronder hij vertrekt. Dat betekent iets heel praktisch: je platform hoeft nergens naartoe te bewegen, het hoeft alleen de goede kant op te wijzen.

Daaruit volgt ook waarom zwaaien niet werkt. Zwaai je met je armen naar de bal, dan voeg je aan een al onvoorspelbare situatie een tweede variabele toe: de bal komt met wisselende snelheid binnen en jouw zwaai heeft wisselende kracht. De uitkomst is per definitie niet te herhalen. Een stil platform met de juiste hoek is dat wel. De rest van de techniek staat in de onderarmse pass.

Drie manieren om de hoek te maken

Van grofste naar fijnste correctie, en je gebruikt ze in die volgorde:

1. Draai je voeten en heupen. Verreweg het beste: verplaats zo dat je met je hele lichaam achter de bal staat en je borst naar het doel wijst. Je platform staat dan vanzelf goed en je hoeft niets bijzonders te doen.
2. Laat je buitenste schouder zakken. Voor ballen die naast je komen en waarbij verplaatsen niet meer lukt: de schouder aan de kant van het doel gaat omhoog, de andere zakt. Het platform kantelt daardoor als geheel richting je spelverdeler, terwijl je armen gestrekt en stil blijven.
3. Kantel het platform in de polsen. De kleinste correctie, voor een paar graden bijsturing. Alleen bruikbaar als de rest al klopt.

De veelgemaakte fout zit tussen stap 1 en 2 in: spelers die te laat zijn, reiken zijwaarts met beide armen tegelijk en zwaaien mee. De bal vertrekt dan hard en scheef. Hoge schouder wijst naar het doel - die ene aanwijzing lost meer op dan tien andere.

Het richtpunt: niet de spelverdeler

Mik niet op je spelverdeler maar op een punt in de lucht boven hem. Concreet: ruim boven nethoogte, ongeveer een meter van het net af, boven de plek tussen positie 3 en 2. Een pass die daar naartoe gaat, kan de spelverdeler onder de bal lopen en met een volledige beweging spelen.

Mik je op de speler zelf, dan komt de bal op borsthoogte aan en moet hij hem laag of achterwaarts leggen. De hoogte is dus geen luxe: hij bepaalt of je spelverdeler kan kiezen uit al zijn aanvallers of alleen nog kan redden wat er te redden valt. Welk mikpunt bij jullie hoort, hangt af van je receptieformatie - spreek er één af en train die consequent.

De hoek per plek op het veld

Sta je linksachter (positie 5), dan komt de bal van rechtsvoor en moet hij naar rechts-voor: je platform wijst dus schuin naar rechts en omhoog. Sta je rechtsachter (positie 1), dan is alles gespiegeld en wijst het platform schuin naar links. Sta je middenachter, dan is de hoek klein en gaat het vooral om hoogte.

Klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk gaat het hier mis: veel passers houden hun platform recht vooruit, ongeacht waar ze staan, en sturen de bal daarmee naar het net of naar de zijkant. Laat spelers voorafgaand aan elke serve hardop zeggen waar hun platform straks heen moet wijzen. Na een paar trainingen doen ze het zonder te praten.

Bijzondere gevallen

• Korte bal, vlak voor je. Kantel het platform verder omhoog en zak dieper door de knieën. Niet scheppen met de armen - dat maakt de bal te hard en te vlak.
• Harde service recht op je lijf. Draai je heupen weg zodat de bal naast je lichaam op het platform komt en laat de schouder aan de doelzijde omhoog. Wie recht blijft staan, kaatst de bal terug over het net.
• Bal ver naast je. Eén stap opzij, buitenste schouder laag, platform naar het doel gekanteld, armen absoluut stil. Dit is de situatie waarin zwaaien de meeste passes verpest.
• Een driftende float service. Vorm het platform pas op het laatste moment - een vroeg gevormd platform kan alleen nog reiken.

Zo train je de hoek

1. Passen naar een doel, niet naar een speler: hang een hoepel of leg een mat op de plek waar de pass moet landen. Zonder doel traint niemand op richting.
2. Bevries na contact: de passer houdt zijn platform een seconde stil na de bal. Wijst het naar het doel, dan was de hoek goed; wijst het elders, dan zag je precies wat er misging.
3. Passen vanaf verschillende posities: dezelfde service vanaf 5, 6 en 1 ontvangen, zodat spelers voelen dat de hoek per plek verandert.
4. Zonder benen: passen vanuit zit of op de knieën. Zwaaien is dan onmogelijk en de hoek wordt de enige stuurknop.

Meer varianten vind je bij de passoefeningen. Zoek je vormen waarbij de doelhoek de hele oefening is: in een app als Koach staan tweehonderd oefeningen met animaties, inclusief passoefeningen waarin het doelvak precies de bedoeling van de oefening is.

De check die je als trainer kunt roepen

Eén zin volstaat om het meeste te corrigeren: "welke kant wijst je platform op?" Spelers weten het antwoord meestal niet, en juist daarom werkt de vraag. Ze gaan erover nadenken vóór de bal komt in plaats van erna, en dat is precies de verschuiving die van reageren richten maakt.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Onderarmse pass: het platform dat elke rally start Een float service passen: een bal lezen die niet stilligt Receptieformaties: met 3, 4 of 5 spelers passen?