Service komt niet over het net: wat pas je eerst aan?

Vijf kinderen op een rij en drie van de vijf ballen komen niet over. De reflex is om aan de techniek te gaan sleutelen, en dat is precies de verkeerde eerste stap. Werk deze volgorde af en de meeste services komen binnen twee trainingen over het net.

Eerst de omstandigheden, dan de techniek

Een kind dat te weinig kracht heeft voor de afstand, gaat compenseren: harder zwaaien, de bal opgooien om er meer vaart in te krijgen, met het hele lijf meedraaien. Al die compensaties zijn fouten die je er later weer uit moet halen. Los daarom eerst het krachtprobleem op door de opgave makkelijker te maken, en corrigeer de techniek pas als de bal er structureel over komt. De volgorde is: afstand, nethoogte, bal, techniek.

Stap 1: haal de serveerlijn naar voren

Verreweg de snelste ingreep. Laat kinderen op drie of vier meter van het net beginnen in plaats van op de achterlijn. Werk met een criterium in plaats van met tijd: acht van de tien ballen over en in, dan een meter naar achteren. Zet die afstanden met pionnen of lintjes uit, zodat elk kind op zijn eigen lijn staat en niemand op een lijn hoeft te staan waar hij nog niet aan toe is.

Dit heeft een bijkomend voordeel: kinderen zien hun eigen vooruitgang letterlijk, want ze schuiven elke paar weken een lijn op. Dat motiveert sterker dan welke aanmoediging ook.

Stap 2 en 3: het net en de bal

Hangt het net op de hoogte voor de jongste jeugd en komt de bal er nog steeds niet over, laat hem dan tijdelijk tien tot twintig centimeter zakken — welke hoogtes bij welke categorie horen staat in het overzicht van nethoogtes. Werk daarna weer terug omhoog met hetzelfde criterium van acht op tien.

De derde knop is de bal. Een lichtere bal komt met minder kracht over dezelfde afstand en geeft een kind de kans om de bewegingen goed uit te voeren in plaats van eraan te trekken. Welk gewicht bij welke leeftijd past, staat in welke volleybal per leeftijd.

Pas dan: de vijf checkpunten van de onderhandse service

Staat het kind op een haalbare afstand met een passende bal, dan pas corrigeer je. Loop deze vijf punten in deze volgorde langs, en werk aan een tegelijk:

1. Voetenstand. Het been aan de kant van de niet-slaande arm staat voor. Rechtshandig betekent dus linkervoet voor. Dit is de meest gemaakte en makkelijkst te herstellen fout.
2. De bal wordt vastgehouden, niet opgegooid. Op de vlakke hand ter hoogte van de heup, iets voor het lichaam. Wie opgooit, moet timen; wie vasthoudt, hoeft alleen te raken.
3. Raken met de muis van de hand of een losse vuist, niet met de vingers. De hand blijft stevig; het contactpunt zit onder de bal.
4. De arm zwaait naar voren, niet naar opzij. Laat het kind na de slag de hand naar het doel wijzen — dat corrigeert de baan vanzelf.
5. Gewicht van achter naar voor. De stap naar voren tijdens de slag levert meer kracht dan harder zwaaien ooit doet.

De volledige uitleg van de beweging staat in de onderhandse service.

De fouten die je het vaakst ziet

• De bal opgooien. Kinderen doen het na van de televisie, en missen daarna de helft. Laat de bal simpelweg op de hand liggen.
• Vlak voor het net gaan staan met het idee dat het dan makkelijker is. Te dichtbij maakt het juist lastiger, omdat de bal dan heel steil omhoog moet.
• Recht naar het net kijken met beide voeten naast elkaar. Zonder voorste voet is er geen gewichtsverplaatsing.
• Naar de bal kijken in plaats van naar de plek waar hij heen moet. Laat het kind hardop het doelvak benoemen voordat het serveert.
• Steeds harder proberen. Als een kind gaat forceren, ben je een stap te ver gegaan — zet de lijn een meter naar voren.

Geef ze een getal om te verslaan

Serveren is de enige volleybalvaardigheid die volledig in de hand van het kind ligt, en daarmee de dankbaarste om meetbaar te maken. Tel tijdens de training hoeveel van de tien services binnen kwamen, of laat kinderen dat bij elkaar tellen in tweetallen. Wie in de wedstrijd de servicestatistieken in Koach bijhoudt, ziet precies hoeveel services daadwerkelijk in waren, en dat levert een jonge serveerder een concreet doel op voor de week erna. Hoe je die cijfers leest zonder ze te zwaar te maken, staat in servicestatistieken en aces.

Wanneer je overstapt naar bovenhands

Pas als het kind vanaf de volledige afstand acht van de tien onderhandse services binnen krijgt. Eerder overstappen levert een kind op dat geen van beide services betrouwbaar heeft. De bovenhandse variant vraagt twee dingen extra: een consistente opgooi (recht omhoog, ongeveer een armlengte boven het hoofd, iets voor de slagschouder) en genoeg schouderkracht, wat bij de meeste kinderen rond elf jaar komt. De opbouw staat in bovenhands leren serveren.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Onderhands serveren: de juiste techniek voor beginners Serviceoefeningen: druk opbouwen per zone Bovenhands serveren leren: techniek en opbouw