Stop met in de rij staan: meer balcontacten per speler

Veertien spelers, één bal, één rij: dan raakt een speler in een oefening van tien minuten ongeveer twaalf ballen. In diezelfde tien minuten staat hij ruim acht minuten stil. Dat is geen trainingsprobleem, het is een ontwerpprobleem.

Reken het eerst uit

Pak je programma van vorige week en reken per blok één ding uit: hoeveel ballen raakt één speler? Een rij van zeven bij een aanvalsoefening waarin de coach elke acht seconden een bal ingooit, levert per speler één bal per 56 seconden op. In een blok van vijftien minuten is dat zestien aanvallen. Een tweetallenoefening met één bal per twee spelers levert in diezelfde vijftien minuten makkelijk tweehonderd contacten.

Dat verschil van een factor tien is de belangrijkste variabele in je hele training — belangrijker dan welke oefening je kiest. Motorisch leren vraagt herhaling, en zestien herhalingen per avond is voor geen enkele vaardigheid genoeg. De trainingsblokken in Koach maken die verloren minuten zichtbaar voordat je in de zaal staat: als er drie blokken van vijftien minuten in staan waarin één bal rondgaat, weet je vooraf al hoe de avond gaat uitpakken.

Waar de tijd verdwijnt

• Rijen. Elke speler in de rij achter de derde plek is publiek.
• Eén bal per oefening. De grootste verspiller. Ballen rapen kost meer tijd dan de oefening zelf.
• Uitleg. Een oefening van vier minuten uitleggen kost vier minuten die niemand terugkrijgt.
• Omschakeltijd. Van vorm naar vorm gaat gemiddeld twee tot drie minuten heen. Zes blokken is dus vijftien minuten opbouwen.
• Wachten op de trainer. Oefeningen waarin jij de bal moet ingooien, staan stil zodra jij een correctie geeft.

Zeven ingrepen die direct werken

1. Zet meer ballen in. Vijf ballen naast de aangooier in plaats van één, en een speler die uitsluitend ballen aangeeft. Dit alleen al halveert de wachttijd in de meeste oefeningen.
2. Maak van één rij twee kanten. Draai dezelfde oefening spiegelbeeldig aan beide kanten van het net. Twee aangooiers, twee doelvakken, dezelfde uitleg.
3. Knip rijen af op vier. Meer dan vier in een rij betekent: splits de groep of verzin een tweede station.
4. Geef iedereen een taak. Wie niet aan de beurt is, telt, rekt, raapt of coacht. Een speler met een taak haakt niet af.
5. Leg uit terwijl het loopt. Start de oefening in de simpelste vorm na dertig seconden uitleg en voeg de details toe terwijl er gespeeld wordt.
6. Houd de opstelling gelijk tussen blokken. Twee opeenvolgende oefeningen met dezelfde veldindeling schelen je twee minuten omschakelen.
7. Gebruik doorschuifvormen. Vormen waarin spelers na hun actie automatisch naar de volgende rol lopen, hebben geen wachtrij nodig — zoals Queen of the Court.

Drie oefeningen herontworpen

Het patroon is steeds hetzelfde: meer ballen, meer stations, kortere rijen, en een tweede rol voor wie niet aan de beurt is. Dat kost je geen extra materiaal — een ballenkar en twee hoepels volstaan meestal.

Let bij het herontwerpen op één ding: de oefening mag niet ingewikkelder worden om uit te leggen. Een vorm met drie stations en vier rollen die je vier minuten kost om te verklaren, verliest de tijdwinst meteen weer. Vuistregel: als je het niet in dertig seconden plus één demonstratie kunt overbrengen, is je herontwerp te slim. Begin dan met de simpelste versie en voeg de tweede kant of het derde station toe zodra de eerste ronde loopt — spelers snappen een uitbreiding altijd sneller dan een compleet nieuw plaatje.

Wat je niet moet opofferen

Volume is een middel, geen doel. Twee dingen blijven belangrijker: de kwaliteit van de herhaling en de context. Honderd slordige passes uit een tweetallenoefening zonder eisen zijn minder waard dan dertig passes op een echte service met een doelvak. Kies dus eerst de vorm die het meest op de wedstrijd lijkt — zie wedstrijdechte oefeningen — en optimaliseer daarbinnen op contacten. En houd wat lucht: een training zonder enige pauze is fysiek niet vol te houden en sociaal geen aanrader. De opbouw in blokken geeft je die momenten vanzelf, op de overgangen.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Trainingsblokken: je sessie opbouwen als een programma Trainen met een klein team: oefeningen voor 6 of minder spelers Volleybaltraining geven: van voorbereiding tot evaluatie