Queen of the Court: de regels en vier varianten

Queen of the Court is de partijvorm die op elk niveau werkt: je hebt er een halve zaal, een bal en minstens zes spelers voor nodig, en na twee minuten uitleg loopt hij vanzelf. De kunst zit niet in de regels, maar in wat je erin verandert.

Wat Queen of the Court is

Queen of the Court (ook wel King of the Court) is een doorschuifpartij waarin één kant van het veld de koningskant is. Het team dat daar staat, verdedigt zijn plek; aan de andere kant staan de uitdagers. Wint de koningskant de rally, dan schrijft dat team een punt bij en verlaten de uitdagers het veld voor het volgende wachtende team. Wint de uitdager, dan wisselt hij van kant en wordt hij zelf koning — zonder punt, want punten scoor je alleen aan de koningskant.

Die ene regel verandert alles. Een oefening waarin je normaal na een verloren punt gewoon doorspeelt, wordt een vorm waarin elke rally consequenties heeft: je raakt je plek kwijt, of je verdient hem. Er is geen wachtrij van betekenis, er is nooit een team dat vijf minuten toekijkt, en het tempo wordt bepaald door de coach die de volgende bal ingooit.

De opzet: veld, aantallen en verloop

• Veld: de volle breedte bij 3-tegen-3, of een half veld in de lengte bij 2-tegen-2. Met vier teams van drie op een normaal veld heb je genoeg.
• Aantallen: vanaf 6 spelers (drie duo's), ideaal 9 tot 15 (drie tot vijf teams van drie).
• Start van de rally: de uitdagers beginnen. Op beginnersniveau met een vrije bal die zij zelf inspelen, gevorderd met een echte service.
• Telling: elk team houdt zijn eigen puntentotaal bij, hardop. Eerste team bij 10 of 12 punten wint, of je zet er een klok van 15 minuten op.
• Doorschuiven: het verliezende team aan de koningskant loopt om en sluit achteraan aan; het volgende team stapt direct in aan de uitdagerkant.

Als coach sta je met een ballenbak naast de uitdagerkant. Je gooit de volgende bal in zodra het nieuwe team met twee voeten in het veld staat — niet eerder, niet later. Doe je dat consequent, dan zit er tussen twee rally's hooguit vijf seconden en haalt een speler in een kwartier zomaar zestig balcontacten. Meer over dat rekensommetje lees je in meer balcontacten per speler.

Wat je erin corrigeert

De vorm loopt vanzelf, dus je hebt je handen vrij om te kijken. Drie dingen gaan bij vrijwel elk team mis:

• De eerste bal. Teams verwerken een ingegooide bal veel te plat en te ver van het net. Eis dat de eerste bal minstens twee meter boven de netband uitkomt en binnen drie meter van het net landt. Zonder die eis wordt de vorm een prikwedstrijd.
• Drie contacten. Op een klein veld is over-en-weer tikken de weg van de minste weerstand. Maak drie contacten verplicht; overtreding is punt voor de tegenstander.
• De stilte. Wie de tweede bal neemt, roept — vóór de eerste bal gespeeld is, niet erna. Verdwijnt het roepen, dan leg je de vorm dertig seconden stil en start je opnieuw.

Zet Queen of the Court als eigen blok in je Koach-trainingsplan en noteer na afloop welk team het veld hield; over een paar weken zie je zo of dezelfde drie spelers altijd bovenaan eindigen.

Vier varianten

1. Service in plaats van vrije bal. De uitdagers starten met een echte service vanaf de achterlijn. Direct veel zwaarder: de koningskant moet nu passen in plaats van aannemen, en het aantal rally's per minuut daalt. Gebruik deze versie als je de receptie onder druk wilt zetten.

2. Alleen achteraanvallen tellen dubbel. Elke gewonnen rally is één punt, maar een punt dat eindigt met een aanval van achter de driemeterlijn telt voor twee. Je stuurt de vorm daarmee naar het spelen van hoge ballen naar achteren in plaats van alles op de kant.

3. Winnaar wisselt een speler. Het team dat koning wordt, ruilt één speler met het team dat net afviel. De samenstelling blijft schuiven, sterke spelers eindigen niet automatisch in hetzelfde team en niemand kan zich verstoppen achter een goede medespeler.

4. Wash-telling. De koningskant moet twee rally's achter elkaar winnen voor één punt; verliest hij de tweede, dan valt de eerste weg. Deze telling maakt de vorm mentaal een stuk zwaarder — de achtergrond staat in de wash-oefening.

Makkelijker maken kan ook: grotere velden, kleinere teams, coach gooit de bal aan de koningskant in en het verplichte derde contact eruit. Bij een jeugdgroep die nog nauwelijks rally's haalt, laat je de eerste bal vangen en gooien — dan is er tenminste spel.

Wanneer je hem inzet

Queen of the Court is een afsluiter, geen leermiddel voor techniek. Zet hem in het laatste blok van de training, na twintig minuten waarin je hetzelfde thema geïsoleerd hebt getraind, en laat de variant aansluiten op je trainingsfocus. Trainde je servicedruk? Dan speel je de servicevariant. Trainde je hoge ballen naar de kant? Dan telt een aanval van positie 4 dubbel. Zo wordt de leukste vorm van de avond ook meteen de vorm waarin de focus terugkomt — precies de opbouw die in trainingsblokken beschreven staat.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Trainen met een klein team: oefeningen voor 6 of minder spelers Trainingsblokken: je sessie opbouwen als een programma Passoefeningen volleybal: van servicepass tot pass onder druk