Bal in het net: zo speel je hem er alsnog uit
Een bal die in het net belandt, wordt door de meeste amateurteams behandeld als een verloren punt. Onterecht: hij is gewoon in het spel, en met een beetje leeswerk is hij verrassend goed te redden. Het scheelt per wedstrijd zomaar een paar punten die niemand had verwacht.
De regel: hij is nog gewoon in het spel
Een bal die het net raakt, is niet dood. Zolang je team het maximum van drie contacten nog niet heeft gebruikt, mag je hem verder spelen - het net raken kost je niets en telt niet als contact. Dat betekent concreet: raakt de bal het net bij het eerste contact, dan heb je nog twee ballen; gebeurt het bij de tweede, dan heb je er nog één.
Twee dingen mogen niet. Je mag het net zelf niet aanraken tijdens je actie (de bal mag wel), en je mag de bal onder het net door niet in het veld van de tegenstander spelen. Alle nuances over netcontact staan in de netfoutregels. Verder is het een gewone bal, en de meeste teams verliezen hem alleen omdat niemand weet waar hij uitkomt.
Waar komt de bal eruit? Lees de hoogte
Dat is verrassend goed te voorspellen, want een volleybalnet is boven strak en onderin slap:
- Bal hoog in het net, tegen de band: de band is gespannen en veert. De bal springt terug het veld in, tot een halve meter à meter van het net, en komt met snelheid.
- Bal midden in het net: de meest voorspelbare situatie. De bal zakt vrijwel recht naar beneden, langs het net, en komt vlak bij de netlijn op de grond.
- Bal laag in het net, vlak boven de vloer: het net hangt daar los. De bal blijft er bijna in hangen en valt loodrecht - je moet er praktisch onder liggen.
Vuistregel voor de speler die hem gaat halen: hoe lager de bal het net raakt, hoe dichter en hoe lager jij moet zijn. Bij een bal in de netband ga je juist een meter achteruit.
Ga parallel aan het net staan
Dit is het detail dat het meeste oplevert en dat vrijwel niemand doet. De reflex is om frontaal naar het net toe te lopen. Doe dat niet: ga met je schouders evenwijdig aan het net staan, met je gezicht naar de zijlijn. Twee voordelen. Ten eerste zit je niet in het net als je de bal laag moet spelen. Ten tweede - en dat is de winst - stuurt je platform de bal dan automatisch langs het net omhoog in plaats van er recht in.
De houding is die van een verdediger: laag, voeten breed, gewicht voorover, platform pas vormen als je weet waar de bal komt. Wie hier rechtop blijft staan, komt er niet meer onder. De basis staat bij verdedigen in volleybal.
Speel hem hoog en naar het midden
Het doel is niet een mooie set, het doel is tijd. Speel de bal hoog - drie meter of meer - en richting het midden van je eigen veld, ruim van het net af. Vanuit daar kan je team alsnog een aanval opzetten, of op zijn minst een fatsoenlijke bal over het net krijgen. Een bal uit het net die je strak langs de netband speelt, is een cadeau voor het blok van de tegenstander.
Lukt twee armen niet, gebruik dan één arm of desnoods de vlakke hand op de vloer. Elk contact telt, en een bal die hoog het veld in komt vanuit een onmogelijke houding is een geslaagde actie, ook als hij lelijk is.
Dit is bij uitstek een situatie die je één keer bedenkt en het hele seizoen blijft gebruiken. Bewaar je chaosbal-blok in een app als Koach als vast onderdeel van je trainingssjabloon, dan staat het er in maart nog steeds - en tegen die tijd raapt je team ballen op waar de tegenstander allang van uitging dat ze weg waren.

Wie neemt hem? Maak er een afspraak van
De meeste netballen vallen niet omdat ze onhaalbaar zijn, maar omdat drie spelers naar elkaar kijken. Spreek daarom vast af wie gaat:
- De speler die het dichtst bij het net staat en niet de bal veroorzaakte gaat erop af - meestal de aanvaller op positie 4 of de middenspeler.
- De spelverdeler blijft weg van de bal uit het net als het het eerste of tweede contact is, zodat hij de volgende bal kan spelen.
- Wie gaat, roept. "Mijn!" op het moment dat de bal het net raakt, niet als hij er al uit valt.
- De rest gaat achteruit. Een bal uit het net komt vaak zacht en kort - twee spelers die naar voren duiken botsen, terwijl er niemand achterin staat.
Wat je met de derde bal doet
Is de bal uit het net je derde contact, dan moet hij over. Kies dan bewust: hoog en diep in de hoek, niet strak of hard. Je staat waarschijnlijk laag en uit balans, en een geforceerde aanval vanuit die houding levert vrijwel altijd een fout op. Speel de bal zo dat je team tijd heeft om te herstellen en zich op de tegenaanval te organiseren - de logica van out-of-system spelen geldt hier volledig.
Trainen: gooi ze er bewust in
Deze situatie leer je alleen door hem honderd keer mee te maken. Ga zelf aan de andere kant van het net staan en gooi ballen bewust in het net: hoog in de band, midden, laag bij de vloer. Je spelers moeten er een speelbare bal van maken die hoog in het midden van hun veld komt. Bouw het daarna uit tot een volledige rally, zodat het redden ergens toe leidt.
Maak er bovendien een teamregel van dat een bal uit het net nooit stilzwijgend wordt opgegeven. Alleen al het feit dat er iemand op afgaat, levert per wedstrijd een paar rally's op die je anders had weggegeven.
Veelgestelde vragen
Mag je een bal die in het net is geslagen nog spelen?
Ja. Zolang je team zijn drie contacten nog niet heeft gebruikt, is de bal gewoon in het spel. Het raken van het net door de bal telt niet als contact en levert geen fout op.
Waar komt een bal uit het net terecht?
Dat hangt af van de hoogte. Hoog in de gespannen netband veert de bal terug tot ongeveer een meter van het net; midden in het net zakt hij vrijwel recht naar beneden; laag in het slappe deel valt hij loodrecht vlak bij de vloer.
Hoe ga je staan bij een bal uit het net?
Laag en met je schouders evenwijdig aan het net, gezicht naar de zijlijn. Zo speel je de bal automatisch langs het net omhoog in plaats van er weer in, en zit je zelf niet in het net als je diep moet gaan.
Mag je onder het net door de bal terugspelen?
Nee. De bal moet tussen de antennes over het net gaan. Onder het net door in het veld van de tegenstander spelen is fout, ook al is de bal zelf nog in het spel.
Probeer het zelf in Koach
Minder administratie, meer coachen — vanaf je eerstvolgende training.
Start met Koach

