Blokout slaan: van een strakke set toch een punt maken

Het blok staat groot, de set ligt strak op het net en er is nergens ruimte om erlangs te slaan. De meeste aanvallers knallen er dan tegenaan en verliezen het punt. Een aanvaller die de blokout beheerst, gebruikt precies die handen om de bal buiten het veld te sturen.

Wat een blokout is

Bij een blokout raak je de bal zo dat hij tegen de buitenste hand van het blok komt en van daaruit naar buiten, over de zijlijn of over de antenne heen het veld uit vliegt. Dat is geen fout van jou: de bal is via de tegenstander uit gegaan, dus het punt is voor jouw team. In het Nederlands hoor je ook wel "uitblokken" of gewoon "de handen zoeken".

Het is dus een aanvalskeuze, geen ongelukje. En het is de beste optie in precies die situaties waarin een normale smash de slechtste is: een strakke set, een groot blok, of een aanvaller die op dat moment niet boven het blok uitkomt. Waar een prikbal of rol-shot de ruimte áchter het blok zoekt, gebruikt de blokout het blok zelf.

Wanneer kies je hem

• De set ligt binnen een halve meter van het net. Erover slaan lukt niet, ernaast is te riskant, dus zoek je de handen.
• Het blok staat groot en gesloten. Twee of drie paar handen boven de band, geen gat om doorheen te slaan.
• Je zit vast op de buitenpositie. Vanaf positie 4 en 2 heb je een zijlijn vlak naast je - het kortste stuk uit dat er is.
• De verdediging staat perfect. Als elke hoek gedekt is, is de bal via het blok naar buiten vaak het enige gat dat overblijft.

Wat je niet doet: de blokout als vaste keuze gebruiken. Een blokkeerder die merkt dat je altijd de buitenhand zoekt, trekt zijn buitenste hand naar binnen en draait hem in - dan gaat de bal juist mooi het veld in. Het wapen werkt omdat het een van de drie keuzes is.

De techniek: contact aan de zijkant van de bal

De aanloop, de sprong en de armzwaai blijven exact hetzelfde als bij een gewone smash. Het verschil zit in de laatste tiende seconde:

1. Kijk naar de handen, niet naar het veld. Zoek tijdens je sprong het buitenste blokhand van de blokkeerder - dat is je doel.
2. Raak de bal aan de binnenzijde. Vanaf positie 4 betekent dat: je hand komt aan de rechterkant van de bal (rechtshandig) en veegt naar links-buiten. Je duwt de bal dus zijwaarts, richting de zijlijn.
3. Sla omhoog en naar buiten, niet omlaag. Dit is contra-intuïtief. Mik op de bovenkant van de blokhanden of net erboven, met een vlakke of licht stijgende baan. Sla je omlaag tegen de handen, dan stuitert de bal naar beneden en valt hij in je eigen veld.
4. Laat de pols meedraaien. De hand rolt over de zijkant van de bal en stuurt hem naar buiten - dezelfde beweging als bij een diagonale slag, maar extremer.

De grootste denkfout van beginners is te zacht slaan. Een blokout heeft snelheid nodig: de bal moet ver genoeg wegkaatsen om achter de blokkeerder de zijlijn te passeren. Zachtjes tegen de handen leggen levert een makkelijk terugvallende bal op die het blok gewoon wegduwt.

De regels waar je op moet letten

Drie dingen zijn goed om te weten. Ten eerste: een blokaanraking telt niet als teamcontact, dus de tegenstander mag na jouw blokout nog steeds drie keer spelen - hij heeft dus recht om de bal te redden en dat gebeurt ook regelmatig. Ten tweede: een bal die de antenne raakt is direct uit, en dan is het punt voor jou zodra hij van hun handen kwam. Ten derde geldt de gewone netregel: je hand mag na het contact over het net doorzwaaien, maar je mag het net niet raken. Alle nuances staan in de netfoutregels.

Twijfelgevallen zijn er ook: als jouw bal het blok raakt en dan uit gaat, kijkt de scheidsrechter naar wie hem het laatst aanraakte. Dat is precies waarom een blokout met snelheid beter is dan een zachte: er is geen twijfel over de aanraking.

Zo train je het

1. Stilstaand blok op een verhoging: zet een speler op een kist aan het net met de handen op een vaste plek en de opdracht ze niet te bewegen. De aanvaller slaat vanuit een gegooide bal bewust tegen de buitenste hand.
2. Doel op de hand: plak een gekleurd stuk tape op de duim van de buitenste blokhand. Punt telt alleen als de bal die kant raakt.
3. Strakke set met opdracht: de trainer gooit bewust ballen op vijftig centimeter van het net. Er is maar één toegestane oplossing: blokout of een zachte bal, nooit vol doorslaan.
4. In de rally: een spelvorm waarin een blokout dubbel telt, zodat aanvallers hem gaan zoeken in plaats van vermijden.

Meet daarna eerlijk of het loont. Wie de punttypes per rally vastlegt in een app als Koach, ziet dat een blokout in de statistiek net zo zwaar telt als een keiharde kill - een inzicht dat aanvallers verrassend snel overtuigt om de slimme bal te kiezen.

De keerzijde: wat het blok terugdoet

Goede blokkeerders weten dit natuurlijk ook. Ze draaien hun buitenste hand naar binnen ("de hand indraaien") of zetten hem net iets meer buiten de bal, zodat een blokoutpoging juist in het veld terugkaatst. Herken je dat, dan is de tegenzet simpel: sla weer gewoon door de handen heen of over het blok, want een ingedraaide hand levert minder blokoppervlak op. Het is een kat-en-muisspel, en daarin wint de aanvaller die twee keuzes echt beheerst. Hoe het blok aan de andere kant van het net denkt, lees je bij blokkeren in volleybal.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Prikbal, tip en rol-shot: slim scoren zonder harde smash Blokkeren in volleybal: voetenwerk, timing en handen Hoe leer je smashen in volleybal? Techniek in 5 stappen