Side-out en breakpoint per rotatie: zo lees je de rotatietabel

Side-out en breakpoint per rotatie zijn de twee cijfers die laten zien in welke stand je team punten laat liggen. De tabel is snel gemaakt en snel verkeerd gelezen. Hier lees je hoe je hem leest, met een rekenvoorbeeld van één wedstrijd, wat je doet met een zwakke rotatie en waar je hem in Koach vindt.

Side-out en breakpoint: de twee kanten van elke rally

Side-out is een rally die je wint terwijl de tegenstander serveert: je neemt de service over. Breakpoint, of puntwinst op eigen service, is een rally die je wint terwijl jij serveert. Elk punt dat je maakt is dus precies één van de twee, en samen vormen ze al je punten. Wat side-out precies is en waarom het zo zwaar weegt, staat in wat is side-out in volleybal.

Per rotatie wordt het interessant, omdat elke stand eigenlijk een ander team is: andere aanvallers voorin, andere passers achterin, een andere serveerder. Een gemiddelde van het hele team kan een rotatie verbergen die elke set punten weggeeft. Hoe deze twee cijfers passen tussen de andere teamstatistieken, lees je in volleybalstatistieken begrijpen.

Hoe lees je de rotatietabel?

Een rotatietabel heeft per stand een percentage en een breuk, zoals 4/11. Die breuk is belangrijker dan hij lijkt. De kolommen:

• Rotatie. De gangbare afspraak, ook in Koach, is dat de rotatie heet naar de plek van de spelverdeler. R1 is de stand met de spelverdeler op positie 1. Draai je één keer door, dan staat hij op 6 en is het R2; R3 heeft hem op 5, R4 op 4, R5 op 3 en R6 op 2. Zo betekent R3 in elke wedstrijd hetzelfde, ook met een andere startopstelling.
• Side-out. Gewonnen rally's op hun service, gedeeld door alle rally's op hun service in die stand.
• Breakpoint. Gewonnen rally's op eigen service, gedeeld door alle rally's op eigen service in die stand.
• Fouten. Het aantal eigen fouten in die stand, op hun service en op die van jullie samen.

Rekenvoorbeeld: één wedstrijd, zes rotaties

Je wint met 25-21, 22-25 en 25-19: 72 punten tegen 65, in 137 rally's. Van de 66 rally's op hun service won je er 41, van de 71 op eigen service 31. Samen zijn dat je 72 punten. Per rotatie ziet dat er in dit voorbeeld zo uit:

Lees zo'n tabel in drie stappen:

1. Zoek per kolom de uitschieter, niet gewoon het laagste getal. De side-out van het team is in dit voorbeeld 62%; R3 zit daar met 44% ver onder. Het breakpoint van het team is 44%; R5 zit op 22%. De andere rotaties liggen hooguit acht procentpunt van het teamcijfer af, en bij deze aantallen is dat ruis.
2. Kijk naar de breuk. R5 won 2 van 9: met één gewonnen rally meer staat hij op 33%. Bij negen rally's is één rally al elf procentpunt. Kijk ook naar het aantal zelf. R3 heeft 16 rally's op hun service, meer dan elke andere rotatie, en dat is geen toeval: zolang je de side-out niet haalt, blijf je in die rotatie staan en ontvang je opnieuw. Een rotatie die slecht side-out, verzamelt dus vanzelf de meeste ontvangstrally's. Een rotatie die slecht breakt, heeft juist de minste rally's op eigen service, zoals R5 met negen.
3. Zet de twee kolommen naast elkaar. R3 lekt in de side-out, maar is op eigen service gewoon gemiddeld. R5 is het omgekeerde. Dat zijn twee verschillende problemen: R3 een probleem van receptie en eerste aanval, R5 een probleem van service, blok en verdediging.

In Koach zou boven deze tabel staan: "R5 lekt op eigen service: 2 van 9 breakpoints" en "Side-out het zwakst in R3: 44%". R3 kleurt rood bij side-out en R5 rood bij breakpoint; de andere cellen kleuren niet, omdat ze minder dan tien procentpunt van het teamcijfer afwijken.

Wat doe je met een rotatie die lekt?

Een lage side-out vraagt wat er gebeurt als zij serveren: wie passt er in die stand, hoeveel aanvallers heb je voorin, en waar serveert de tegenstander op? De eerste stap is vaak een andere receptievorm in die ene rotatie. Hoe de kwaliteit van de pass doorwerkt in je side-out, lees je in side-out na een goede of slechte pass.

Een laag breakpoint vraagt wat er na je eigen service gebeurt: wie serveert er in die stand, zet die service de tegenstander onder druk, en kunnen je blok en verdediging de eerste aanval afremmen? Die kant van het spel staat in de breakfase in volleybal.

Twee ingrepen helpen bij allebei. Een andere startopstelling schuift de zwakke stand naar een ander moment in de set, en een gerichte wissel, zoals een betere passer of een serveerspecialist, dekt hem af. Meer reparaties, en een manier om het over drie wedstrijden op papier te turven, staan in je zwakste rotatie vinden.

Side-out en breakpoint per rotatie in Koach

Na de wedstrijd. Open een gespeelde wedstrijd en kies Statistieken. De tabel Rotaties heeft de kolommen Rot, Side-out, Breakpt en Fout, met per cel het percentage en de breuk, en onderaan de rij Alles. Een cel kleurt groen of rood als hij minstens tien procentpunt boven of onder het teamcijfer in de rij Alles ligt en er minstens vier rally's achter zitten; in de kolom Fout kleurt de rotatie met de meeste fouten rood. Bovenaan staan twee conclusies: de rotatie met het laagste breakpoint ("lekt op eigen service") en die met de laagste side-out, allebei pas vanaf vier rally's.

Je hoeft er niets extra voor te tikken: de app weet bij elke rally wie er serveerde en waar je spelverdeler stond. Dat werkt in de modus Simpel en in Expert. Heb je in Expert ook de receptie een cijfer gegeven, dan komt er een kolom Pass bij met de gemiddelde pass per rotatie; in Simpel krijg je de tabel zonder die kolom. De tabel geldt altijd voor de hele wedstrijd: met de setchips filter je hem niet.

Tijdens de wedstrijd. In de setpauze staat Side-out per rotatie van de set die net klaar is, met per rotatie de breuk en het percentage. Het time-outscherm noemt je Zwakste rotatie van deze set op side-out, in de vorm "R4 · side-out 33%". Live zie je dus alleen de side-out; het breakpoint per rotatie komt pas na afloop. Houd je bij in Expert, dan vind je de side-out per rotatie in het Meer-blad. Wat je verder in de setpauze kunt doen, staat in de setpauze in je volleybal-app.

Zie je na afloop alleen side-out per rotatie, als balken en zonder breakpoint? Dan is de wedstrijd afgerond door een gemachtigde scorer, of bijgehouden met een oudere versie van de app. Een uitslag die je achteraf invult, heeft geen rotaties. Let ook op één verschil: de Rotatie-check bij het klaarzetten van je opstelling telt R1 vanaf je startopstelling, niet vanaf de plek van de spelverdeler. Begint je spelverdeler niet op 1, dan is R3 in de Rotatie-check een andere stand dan R3 in deze tabel.

De rotatietabel zit in elke live bijgehouden wedstrijd. Je probeert Koach 14 dagen gratis; wat het daarna kost, staat op de prijzenpagina.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Wat is side-out in volleybal? De belangrijkste teamstatistiek Je zwakste rotatie vinden: puntverlies per rotatie lezen De breakfase in volleybal: waarom je team niet scoort op eigen service, en wat je traint

Bekijk 200 volleybaloefeningen met animatie Download een compleet trainingsplan van 8 tot 28 weken