Setpauze in je volleybal-app: de cijfers en je opstelling voor de volgende set
De set is uit. Je spelers komen naar de kant, je hebt een paar minuten, en in die paar minuten moet je bedenken wat er misging, wie er straks staat en wie begint te serveren. Precies dan heb je geen tijd om door schermen te zoeken. Daarom staat in Koach het setpauzeblad er vanzelf zodra de set beslist is: de cijfers van de set die net gespeeld is, de opstelling voor de volgende, en de knop die de volgende set start.
Het moment waarop je het meest te beslissen hebt
Tussen twee sets zit de enige onderbreking waarin je én tijd hebt én nog iets kunt veranderen. Een time-out is kort en gaat over één ding. Een setpauze is langer, je hele team staat om je heen, en de set die eraan komt begint met een schone lei en met een opstelling die jij mag kiezen. Hoe lang die pauze precies duurt en wat er volgens de spelregels in die tijd mag gebeuren, staat in hoe lang de pauze tussen sets duurt; dit artikel gaat over wat er op je scherm gebeurt.
De valkuil is dat je die minuten vult met een indruk in plaats van met wat er werkelijk gebeurde. "We passten slecht" is bijna altijd waar en bijna nooit bruikbaar. Of de set kapotging aan servicefouten, aan aanvalsfouten of aan een tegenstander die simpelweg goed sloeg, weet je pas als je het ziet staan. En dat opzoeken tijdens de pauze lukt niet: dan sta je met je telefoon te scrollen terwijl je team wacht.
Het blad verschijnt vanzelf zodra de set uit is
Zodra de stand een setwinst is — bij de standaardinstelling 25 punten met twee verschil — schuift het setpauzeblad omhoog. Je hoeft er niets voor aan te tikken en je hoeft ook niet op te zoeken hoe je het opent. Bovenaan staat welke set het was, of hij gewonnen of verloren is, en de eindstand: Set 2 · Set gewonnen · 25-22.
Belangrijk om te weten: dit is geen extra stap in je telwerk. De knop onderin het blad — Start set 3 — doet precies wat de knop Volgende set in de balk boven het scorebord deed. Het blijft dus bij één tik om de volgende set te openen; je krijgt er alleen informatie bij voordat je hem geeft.
Tik je het blad weg, met het kruisje of door ernaast te tikken, dan gebeurt er niets met de wedstrijd. De set wordt niet afgesloten, de stand blijft staan. Dat is met opzet zo: een misdruk in een volle zaal mag nooit een set beëindigen. Boven het scorebord blijft de donkere balk met Volgende set staan, en die opent het blad opnieuw. Het blad hoort bij het wedstrijdscherm, dus het schuift nooit over je dashboard of agenda heen als je tijdens de pauze even iets anders opzoekt.
De cijfers van de set die net gespeeld is
Vanaf de tweede setpauze staat boven aan het blad een rijtje met alle setstanden van deze wedstrijd, met de zojuist gespeelde set in kleur. Zo zie je in één oogopslag of je met 2-0 voor staat of dat het 1-1 is, zonder je verslag erbij te pakken. Hoe die setstanden gedurende de wedstrijd worden opgebouwd en waar ze na afloop terechtkomen, staat in setstanden en setwinst bijhouden.
Daaronder komen twee blokjes, allebei alléén over de set die net is gespeeld — niet over de hele wedstrijd. Dat is precies wat je in een setpauze nodig hebt: de set die je net hebt zien gebeuren, niet het gemiddelde van de hele wedstrijd.
- Punten per type. Aanval, blok, service en punten die je kreeg uit een fout van de tegenstander. Elke regel heeft een balk, een percentage en het aantal punten. Types die niet voorkwamen, laat de app weg; je krijgt dus geen rij met nullen.
- Foutverdeling. Servicefout, aanvalsfout, slechte pass, te laat, netfout en overige — gesorteerd op grootte, dus wat het meeste kostte staat bovenaan. Zijn er geen fouten geregistreerd, dan valt dit blokje gewoon weg; is er over de hele set niets vastgelegd, dan staat er Geen fouten.
Deze cijfers komen uit dezelfde bron als het wedstrijdverslag dat je een uur later teruglest. Wat je in de setpauze ziet, staat er na afloop dus nog net zo. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar het is de reden dat je hier een beslissing op durft te nemen: je hoeft niet te controleren of het scherm van straks je scherm van nu tegenspreekt.
Kort: kies één ding uit de foutverdeling en benoem dat. Vier verbeterpunten in twee minuten onthoudt niemand; de bovenste regel van de foutverdeling wel.
Wat je met die ene regel doet, hangt van het soort fout af. Vijf servicefouten in een set is een instructie ("service binnen, druk erop bij nummer vier"), zeven slechte passes is eerder een aanpassing in wie waar de service ontvangt. Hoe je zo'n keuze langs de lijn maakt — en wanneer je juist niets moet veranderen — staat uitgebreider in wedstrijdcoaching: time-outs, wissels en je rol langs de lijn.
De opstelling voor de volgende set
Onder de cijfers staat het blok Opstelling voor set 3. Daar zie je twee dingen. Bovenaan een rij met je opgeslagen opstellingen als knopjes; de opstelling die nu klaarstaat, is gemarkeerd. Daaronder een raster van zes vakjes in de volgorde van het veld: 4, 3 en 2 op de bovenste rij, dus aan het net, en 5, 6 en 1 daaronder. In elk vakje staan het positienummer en het rugnummer met de voornaam van de speler die daar begint. Een plek waar niemand staat, heet leeg.
Je hoeft hier niets te doen. Kies je niets, dan begint de volgende set met dezelfde zes als de vorige, precies zoals het altijd al ging. Tik je wél een opgeslagen opstelling aan, dan neemt de app die over als startopstelling voor de komende set — inclusief de spelverdeler en de libero die je bij die opstelling had vastgelegd. Hoe je zulke opstellingen klaarzet zodat ze hier staan als je ze nodig hebt, staat in opstelling opslaan en hergebruiken.
Eén ding dat vaak voor verwarring zorgt: het kiezen van een andere basisopstelling bij het begin van een set is geen wissel. Je verbruikt er dus geen van je toegestane wissels mee, en de app registreert het ook niet als zodanig. Wisselen doe je pas als de set eenmaal loopt, via het wisselblad bij het scorebord.
Heb je nog geen opstellingen opgeslagen, dan staat er in plaats van de knoppenrij een regel die je vertelt dat je ook gewoon kunt wisselen zodra de set loopt. Het blok verdwijnt dus niet, en er ontstaat ook geen verplichting: het is er voor de coach die zijn opstelling al klaar had staan.
Wie begint met serveren — en de toss voor de beslissende set
Onderaan staat in één zin wie de volgende set begint te serveren: Wij beginnen met serveren of De tegenstander begint met serveren. De app rekent dat zelf uit — wie de vorige set begon, ontvangt de volgende — zodat je niet hoeft na te tellen wie er aan de beurt is. Daaronder de knop Start set 3, en daarmee ben je klaar.
Vóór de beslissende set gaat dat anders. Daar wordt opnieuw getost, dus daar kan de app het niet raden. In plaats van de zin met de startknop staan er dan twee knoppen naast elkaar, onder de kop Beslissende set — opnieuw toss: Wij en Service tegenstander. Je tikt aan wat de toss heeft opgeleverd, en daarmee start de set. Tik je het blad weg zonder te kiezen, dan begint de set nog niet: de balk met Volgende set blijft staan en brengt je terug naar dezelfde twee knoppen. Wat er in zo'n beslissende set verder verandert, onder meer dat er tot vijftien wordt gespeeld en wanneer je van kant wisselt, staat in live scoren met een 2-2 stand in sets.
Als de wedstrijd al beslist is
Won je team de set die de wedstrijd besliste — of verloor het die — dan ziet het blad er anders uit. Het opstellingsblok verdwijnt, want er komt geen volgende set meer, en in plaats van de startknop staat er Wedstrijd beëindigen. De cijfers van de laatste set blijven wél staan, zodat je die nog kunt bekijken voordat je afrondt. De app vraagt daarna nog om een bevestiging, want afronden zet de uitslag en de statistieken vast.
Dat is meteen de reden dat je niet halverwege hoeft te twijfelen of je goed telt: zolang je niet afrondt, blijft de wedstrijd live en kun je binnen de lopende set nog terug met Ongedaan maken. Over de setgrens heen werkt dat bewust niet, anders zou je de zojuist afgesloten set kunnen terugdraaien terwijl hij al in de setstanden staat.
Ook de scorer op de bank krijgt dit blad
Laat je het tellen over aan een speler of ouder op de bank, dan zit die persoon in een eigen, versimpeld scorescherm op zijn eigen telefoon. Ook daar verschijnt na elke set een setpauzekaart: het setnummer, de eindstand van die set en dezelfde punten- en foutverdeling die jij ziet. De kaart staat er zolang de nieuwe set nog op 0-0 staat en verdwijnt vanzelf bij het eerste punt — geen knop, geen extra stap voor iemand die alleen maar wil bijhouden.
Wat de scorer níét krijgt, is het opstellingsblok. Die keuze hoort bij jou: de scorer kent je opstellingen niet en hoeft er niet aan te zitten. Ook de toss voor de beslissende set kan hij niet invullen; sluit een gemachtigde scorer die set af, dan houdt de app de wisselregel aan en pas jij het zo nodig aan zodra je zelf weer meekijkt. Hoe je zo'n machtiging afgeeft en weer intrekt, staat in een speler machtigen om de score bij te houden.
Het effect van dat alles is klein en saai, en dat is precies de bedoeling. Je loopt naar je team met één zin over wat er misging, je weet wie er straks staat en wie begint te serveren, en je tikt op Start set 3 op het moment dat de scheidsrechter fluit. Geen zoekwerk, geen scrollen, en geen set die begint terwijl jij nog in een verkeerd scherm zit.
Veelgestelde vragen
Mijn telefoon viel uit tijdens de setpauze, ben ik alles kwijt?
Nee. De wedstrijd blijft live zolang je hem niet afrondt, dus na het opnieuw openen van de app staat de stand er nog. Kom je terug op het wedstrijdscherm terwijl de set nog beslist op het scherm staat, dan verschijnt het setpauzeblad vanzelf opnieuw. Ook een opstelling die je al voor de volgende set had aangetikt, is bewaard gebleven.
Wij spelen om twee gewonnen sets, klopt het blad dan ook?
Ja. De app kijkt naar de wedstrijdvorm die je bij de start hebt gekozen. Speel je om twee gewonnen sets, dan is de derde set de beslissende: daar staan de twee tossknoppen in plaats van de gewone startknop, en die set gaat tot vijftien punten. Speel je om drie gewonnen sets, dan gebeurt dat pas voor de vijfde set.
Ik heb de verkeerde opgeslagen opstelling aangetikt, kan dat terug?
Tik gewoon een andere opstelling aan, dan neemt die de plek van de vorige in. In het raster van zes vakjes eronder zie je meteen wie waar begint, dus je merkt het voordat de set loopt. Je verbruikt er geen wissels mee. Staat de zes die je wilt niet als opstelling opgeslagen, start de set dan en wissel zodra hij loopt.
Iemand telde mee op een tweede toestel en startte de set al, waarom zie ik het blad dan niet?
Is de set op een ander toestel al afgesloten, dan klopt het setnummer niet meer met wat het blad zou laten zien. Het blad sluit zichzelf dan, zodat je nooit de cijfers van de ene set onder de kop van de andere krijgt. De cijfers zelf raak je niet kwijt: die staan na afloop per set in het wedstrijdverslag.
Probeer het zelf in Koach
Minder administratie, meer coachen — vanaf je eerstvolgende training.
Start met Koach