Setpauze in je volleybal-app: de cijfers en je opstelling voor de volgende set
De set is uit. Je spelers komen naar de kant, je hebt een paar minuten, en in die paar minuten moet je bedenken wat er misging, wie er straks staat en wie begint te serveren. Precies dan heb je geen tijd om door schermen te zoeken. Daarom opent in Koach de setpauze vanzelf zodra de set beslist is: een eigen scherm met de cijfers van de set die net gespeeld is, de opstelling voor de volgende, en de knop die de volgende set start.
Het moment waarop je het meest te beslissen hebt
Tussen twee sets zit de enige onderbreking waarin je én tijd hebt én nog iets kunt veranderen. Een time-out is kort en gaat over één ding. Een setpauze is langer, je hele team staat om je heen, en de set die eraan komt begint met een schone lei en met een opstelling die jij mag kiezen. Hoe lang die pauze precies duurt en wat er volgens de spelregels in die tijd mag gebeuren, staat in hoe lang de pauze tussen sets duurt; dit artikel gaat over wat er op je scherm gebeurt.
De valkuil is dat je die minuten vult met een indruk in plaats van met wat er werkelijk gebeurde. "We passten slecht" is bijna altijd waar en bijna nooit bruikbaar. Of de set kapotging aan servicefouten, aan aanvalsfouten of aan een tegenstander die simpelweg goed sloeg, weet je pas als je het ziet staan. En dat opzoeken tijdens de pauze lukt niet: dan sta je met je telefoon te scrollen terwijl je team wacht.
De setpauze opent vanzelf zodra de set uit is
Zodra de stand een setwinst is, bij de standaardinstelling 25 punten met twee verschil, opent de setpauze als eigen scherm, met bovenin Setpauze · tegen en de naam van de tegenstander. Je hoeft er niets voor aan te tikken en je hoeft ook niet op te zoeken hoe je hem opent. Bovenaan staat een kaart met het nummer van de set, de badge Gewonnen of Verloren, de eindstand groot in beeld en één zin met de conclusie van de set, bijvoorbeeld uit welk punttype de meeste punten kwamen.
Belangrijk om te weten: dit is geen extra stap in je telwerk. De knop onderin, Start set 3, is de enige tik die je nodig hebt om de volgende set te openen; je krijgt er alleen informatie bij voordat je hem geeft.
Sluit je de setpauze met het kruisje linksboven, dan gebeurt er niets met de wedstrijd. De set wordt niet afgesloten, de stand blijft staan. Dat is met opzet zo: een misdruk in een volle zaal mag nooit een set beëindigen. In het livescherm staat dan, op de plek van de twee puntknoppen, één knop met de uitslag van de set en Volgende set, en die opent de setpauze opnieuw. De setpauze hoort bij het livescherm, dus hij schuift nooit over je dashboard of agenda heen als je tijdens de pauze even iets anders opzoekt.
De cijfers van de set die net gespeeld is
In de kaart staat ook de momentumgolf van de set: hoe de stand punt voor punt verliep. Vanaf de tweede setpauze komen daar de stand in sets en een rijtje met alle setstanden van deze wedstrijd bij, de gewonnen sets in kleur. Zo zie je in één oogopslag of je met 2-0 voor staat of dat het 1-1 is, zonder je verslag erbij te pakken. Hoe die setstanden gedurende de wedstrijd worden opgebouwd en waar ze na afloop terechtkomen, staat in setstanden en setwinst bijhouden.
Daaronder komen drie blokjes, alle drie alléén over de set die net is gespeeld, niet over de hele wedstrijd. Dat is precies wat je in een setpauze nodig hebt: de set die je net hebt zien gebeuren, niet het gemiddelde van de hele wedstrijd.
- Punten per type. Aanval, Blok, Ace en Fout van hen. Elke regel heeft een balk en het aantal punten. Types die niet voorkwamen, laat de app weg; je krijgt dus geen rij met nullen.
- Fouten. Servicefout, aanvalsfout, slechte pass, te laat, net of aanraking en andere fout, gesorteerd op grootte, dus wat het meeste kostte staat bovenaan. Zijn er geen fouten geregistreerd, dan valt dit blokje gewoon weg.
- Side-out per rotatie. Per rotatie hoeveel rally's jullie wonnen terwijl de tegenstander serveerde, met een percentage. Zo zie je in welke rotatie de ontvangst deze set vastliep; hoe je zo'n rij leest, staat in side-out en breakpoint per rotatie.
Deze cijfers komen uit dezelfde bron als het wedstrijdverslag dat je een uur later teruglest. Wat je in de setpauze ziet, staat er na afloop dus nog net zo. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar het is de reden dat je hier een beslissing op durft te nemen: je hoeft niet te controleren of het scherm van straks je scherm van nu tegenspreekt.
Kort: kies één ding uit de foutverdeling en benoem dat. Vier verbeterpunten in twee minuten onthoudt niemand; de bovenste regel van de foutverdeling wel.
Wat je met die ene regel doet, hangt van het soort fout af. Vijf servicefouten in een set is een instructie ("service binnen, druk erop bij nummer vier"), zeven slechte passes is eerder een aanpassing in wie waar de service ontvangt. Hoe je zo'n keuze langs de lijn maakt — en wanneer je juist niets moet veranderen — staat uitgebreider in wedstrijdcoaching: time-outs, wissels en je rol langs de lijn.
De opstelling voor de volgende set
Onder de cijfers staat het blok Opstelling set 3. Bovenaan een rij knopjes: de opstellingen waarmee je de eerdere sets begon (Set 1, Set 2) en je opgeslagen opstellingen; de opstelling die nu klaarstaat, is gemarkeerd, en een teller laat zien hoeveel van de zes plekken gevuld zijn. Daaronder het veld in de volgorde van de zaal: 4, 3 en 2 aan het net, en 5, 6 en 1 daaronder. Op elke plek staan het rugnummer, de naam en de rol van de speler die daar begint; een plek waar niemand staat, heet Leeg. Onder het veld staat de Bank, met eerst wie zich voor de wedstrijd aanmeldde, en daaronder de knoppen Draai terug en Draai verder en de servicevolgorde.
Je hoeft hier niets te doen. Kies je niets, dan begint de volgende set met dezelfde zes als de vorige, precies zoals het altijd al ging. Wil je één speler anders, tik dan een plek in het veld aan en daarna de speler van de bank die daar begint; tik je twee plekken na elkaar aan, dan ruilen die twee van plek. Tik je een opgeslagen opstelling aan, dan neemt de app die in één keer over als startopstelling voor de komende set, inclusief de spelverdeler en de libero die je bij die opstelling had vastgelegd. Zodra je iets verandert, verschijnt het knopje Herstel: dat zet de zes en de rollen terug zoals ze stonden toen de setpauze opende. Spelverdeler, middens en libero voor de komende set wijs je aan in het blok Rollen onder het veld. Hoe je zulke opstellingen klaarzet zodat ze hier staan als je ze nodig hebt, staat in opstelling opslaan en hergebruiken.
Eén ding dat vaak voor verwarring zorgt: een andere basisopstelling bij het begin van een set is geen wissel, ook niet als je hier een speler van de bank in het veld zet. Je verbruikt er dus geen van je toegestane wissels mee, en de app registreert het ook niet als zodanig: de nieuwe set begint met 0 van de 6 wissels. Het wisselblad onder Wissel in het livescherm is voor als de set eenmaal loopt, en daar telt elke wissel wél. Wil je een andere zes, doe het dan hier.
Heb je nog geen opstellingen opgeslagen, dan werkt het bord precies hetzelfde: het veld en de bank staan er gewoon, alleen staan er in de knoppenrij dan alleen de opstellingen van de eerdere sets. Een opgeslagen opstelling is een snelkoppeling, geen voorwaarde.
Wie begint met serveren — en de toss voor de beslissende set
In het blok Set 3 onderaan staat in de rij Eerste service welke ploeg de volgende set begint te serveren. De app rekent dat zelf uit: wie de vorige set begon, ontvangt de volgende, zodat je niet hoeft na te tellen wie er aan de beurt is. Daaronder de knop Start set 3, en daarmee ben je klaar.
Boven de rij over de service kies je bij Set 3 tot of de volgende set tot 25 of tot 15 gaat. Set 5 staat standaard op 15; speel je best of 3, dan zet je hier set 3 op 15. Een set tot 15 is vanaf set 3 de beslissende set, met de badge Beslissende set, en daarvoor gaat het anders. Daar wordt opnieuw getost, dus daar kan de app het niet raden. In plaats van de startknop staan er dan onder Toss · wie serveert eerst? twee knoppen naast elkaar: Wij en Zij. Je tikt aan wat de toss heeft opgeleverd, en daarmee start de set. Sluit je de setpauze zonder te kiezen, dan begint de set nog niet: de knop met Volgende set blijft staan en brengt je terug naar dezelfde twee knoppen. Wat er in zo'n beslissende set verder verandert, onder meer dat er tot vijftien wordt gespeeld en wanneer je van kant wisselt, staat in live scoren met een 2-2 stand in sets.
Als de wedstrijd al beslist is
Onder de startknop staat na elke set Wedstrijd beëindigen. Een wedstrijdvorm kies je vooraf niet: jij beslist in de setpauze of er nog een set komt. Is de wedstrijd volgens de stand klaar, dan ziet de setpauze er anders uit. Dat is na de vierde set als het niet 2-2 staat, na de vijfde set en na een beslissende set tot 15. Het opstellingsblok en de rollen verdwijnen, Wedstrijd beëindigen wordt de hoofdknop en daaronder staat bijvoorbeeld Toch set 5 spelen, voor als jullie toch doorgaan. De cijfers van de laatste set blijven wél staan, zodat je die nog kunt bekijken voordat je afrondt. De app vraagt daarna nog om een bevestiging, want afronden zet de uitslag en de statistieken vast.
Dat is meteen de reden dat je niet halverwege hoeft te twijfelen of je goed telt: zolang je niet afrondt, blijft de wedstrijd live en kun je binnen de lopende set nog terug met Herstel. Over de setgrens heen werkt dat bewust niet, anders zou je de zojuist afgesloten set kunnen terugdraaien terwijl hij al in de setstanden staat.
Speel je volgens de internationale regel, waarin de wedstrijd voorbij is zodra een team drie sets heeft? Dan is bij 3-0 nog Start set 4 de hoofdknop; tik in dat geval op Wedstrijd beëindigen eronder. In het livescherm staat Wedstrijd beëindigen altijd klaar onder ⋯ (Meer); daarmee rond je af, en een set die nog op 0-0 staat komt niet in de uitslag.
Ook de scorer op de bank krijgt een setpauze
Laat je het tellen over aan een speler of ouder op de bank, dan zit die persoon in een eigen, versimpeld scorescherm op zijn eigen telefoon. Ook daar verschijnt na elke set een kaart Setpauze: of de set gewonnen of verloren is, één zin conclusie en dezelfde punten per type en fouten die jij ziet. De kaart staat er zolang de nieuwe set nog op 0-0 staat en verdwijnt vanzelf bij het eerste punt: geen knop, geen extra stap voor iemand die alleen maar wil bijhouden.
Wat de scorer níét krijgt, is het opstellingsblok. Die keuze hoort bij jou: de scorer kent je opstellingen niet en hoeft er niet aan te zitten. Ook de toss voor de beslissende set kan hij niet invullen; sluit een gemachtigde scorer die set af, dan houdt de app de wisselregel aan en pas jij het zo nodig aan zodra je zelf weer meekijkt. Hoe je zo'n machtiging afgeeft en weer intrekt, staat in een speler machtigen om de score bij te houden.
Het effect van dat alles is klein en saai, en dat is precies de bedoeling. Je loopt naar je team met één zin over wat er misging, je weet wie er straks staat en wie begint te serveren, en je tikt op Start set 3 op het moment dat de scheidsrechter fluit. Geen zoekwerk, geen scrollen, en geen set die begint terwijl jij nog in een verkeerd scherm zit.
Veelgestelde vragen
Mijn telefoon viel uit tijdens de setpauze, ben ik alles kwijt?
Nee. De wedstrijd blijft live zolang je hem niet afrondt, dus na het opnieuw openen van de app staat de stand er nog. Kom je terug op het wedstrijdscherm terwijl de set nog beslist op het scherm staat, dan opent de setpauze opnieuw, of tik je op de knop Volgende set. Ook een opstelling die je al voor de volgende set had aangetikt, is bewaard gebleven.
Wij spelen om twee gewonnen sets, klopt het blad dan ook?
Ja, want jij bepaalt in de setpauze hoe het verder gaat; een wedstrijdvorm kies je vooraf niet. Staat het 2-0, tik dan op Wedstrijd beëindigen. Staat het 1-1, zet dan onder Set 3 tot de 15 aan: dan is de derde set de beslissende, met de twee tossknoppen Wij en Zij in plaats van de gewone startknop. Na die set staat Wedstrijd beëindigen bovenaan.
Ik heb de verkeerde opgeslagen opstelling aangetikt, kan dat terug?
Tik gewoon een andere opstelling aan, dan neemt die de plek van de vorige in. In het raster van zes vakjes eronder zie je meteen wie waar begint, dus je merkt het voordat de set loopt. Je verbruikt er geen wissels mee. Staat de zes die je wilt niet als opstelling opgeslagen, tik dan in het veld de plek aan en daarna de speler van de bank die erin komt; ook dat kost geen wissel. Herstel zet de zes en de rollen terug zoals ze stonden toen de setpauze opende. Wil je alleen de spelverdeler of de libero anders, dan doe je dat in het blok Rollen onder het veld.
Iemand telde mee op een tweede toestel en startte de set al, waarom zie ik het blad dan niet?
Is de set op een ander toestel al afgesloten, dan klopt het setnummer niet meer met wat het blad zou laten zien. Het blad sluit zichzelf dan, zodat je nooit de cijfers van de ene set onder de kop van de andere krijgt. De cijfers zelf raak je niet kwijt: die staan na afloop per set in het wedstrijdverslag.
Probeer het zelf in Koach
Minder administratie, meer coachen — vanaf je eerstvolgende training.
Start met KoachOf lees eerst wat de volleybal app voor coaches allemaal doet.