Spelervolgsysteem voor volleybal: elke speler volgen zonder Excel

Een spelervolgsysteem klinkt als iets voor een profclub met een staf van tien. Maar elke volleybaltrainer volgt zijn spelers al, alleen meestal in zijn hoofd of in een Excel-bestand dat in december stilvalt. Hier lees je wat je bijhoudt, hoe vaak, en hoe je het een seizoen lang volhoudt.

Wat is een spelervolgsysteem?

Een spelervolgsysteem is niets meer dan een afspraak met jezelf: van elke speler leg je dezelfde gegevens vast, op vaste momenten, op één plek. Je hoort het woord vooral in het voetbal, waar jeugdopleidingen spelers zo over meerdere jaren volgen. Voor een volleybalteam is het kleiner, maar het doel is hetzelfde:

• Ontwikkeling zien die je anders mist. Een speler die elke week een beetje beter passt, valt je niet op. Een lijn over twaalf wedstrijden wel.
• Gesprekken onderbouwen. "Je receptie is gegroeid" is een mening. Een gemiddelde dat van week tot week omhoog gaat, is een gesprek waar een speler iets mee kan.
• Overdracht. Gaat een speler volgend seizoen naar een ander team, dan begint de nieuwe trainer niet bij nul.

Het verschil met losse aantekeningen: in een systeem kun je terugkijken en vergelijken. Daarvoor moeten de gegevens elke keer op dezelfde manier binnenkomen.

Welke gegevens houd je per speler bij?

Je hoeft niet alles te meten. Kies wat je echt gebruikt in gesprekken en bij je opstelling. Dit zijn de gegevens die in een volleybal-spelervolgsysteem het meest opleveren:

Een systeem met drie kolommen dat je volhoudt, levert meer op dan twaalf kolommen die in november leeg blijven. Begin met aanwezigheid, punten en fouten en een doel per speler, en voeg pas iets toe als je het mist. Wat je met de uitkomsten doet, staat in de pijler spelerontwikkeling volgen in volleybal.

Spelervolgsysteem in Excel of in een app?

Een spreadsheet is gratis en je bepaalt zelf de kolommen. Voor één trainer met discipline en een handvol gegevens werkt dat prima. Het gaat mis op drie momenten:

• Langs de lijn. Tijdens een wedstrijd typ je niet in een spreadsheet. Je schrijft op papier en zet het thuis over, of je doet het niet.
• Met twee trainers. Twee mensen in één bestand geeft twee versies, en na een paar weken weet niemand meer welke klopt.
• Over seizoenen heen. Elk seizoen een nieuw bestand, en de lijn van een speler breekt precies op het moment dat hij interessant wordt.

Een app lost dat op door de gegevens te laten ontstaan waar je toch al werkt: bij de training en tijdens de wedstrijd. Meet je dingen die nergens anders in voorkomen, zoals een sprongtest, dan houd je die gewoon in een spreadsheet ernaast. En wil je de cijfers van één speler toch in Excel hebben, dan exporteer je ze in Koach via Meer (de drie puntjes in het profiel) > Exporteer speler (CSV).

Het spelersprofiel in Koach: Overzicht, Statistiek en Historie

In Koach is het spelersprofiel je spelervolgsysteem. Je opent het via Team en een tik op de speler. Bovenaan staan drie tabbladen.

Overzicht begint met de seizoenskaart: het puntentotaal, een staafje per wedstrijd met het gemiddelde als stippellijn, en tegels als Rally's gewonnen, Killpercentage en Receptie gem. zodra er genoeg metingen zijn. Vanaf vier wedstrijden staat er ook een vormzin bij, zoals "De vorm stijgt". Daaronder volgen korte inzichtregels, bijvoorbeeld Aanvalsfout kost het meest, die naar het juiste blok springen. Verder op Overzicht: het Persoonlijk doel en de Notities, die alleen trainers zien.

Statistiek bundelt de wedstrijdcijfers van het seizoen in blokken die elk met een conclusie in één zin beginnen: Punten, Aanval, Fouten met het veldje Op het veld (fouten per positie per 100 rally's), Cijfers 0-5, Per wedstrijd (een lijn met de maat die je kiest) en Rotaties en posities. Een libero krijgt er een blok Receptie bij zodra er receptiecijfers zijn, een spelverdeler een blok Spelverdeling. Heeft je team al een afgesloten seizoen, dan zet je de speler met de chip Vergelijk naast zichzelf in dat seizoen.

Historie toont de seizoenen, de wedstrijden en de trainingen, met de opkomst en voor de trainer de gemiddelde inzet. Hoort je team bij een club, dan zie je ook Eerder bij andere teams. Hoe je de lijn per wedstrijd leest, staat bij de groeigrafiek lezen.

Waar komen de gegevens vandaan?

• Aanwezigheid komt uit de training: je zet spelers op aanwezig, te laat of afwezig.
• Inzet geef je na de training met Inzet beoordelen: per speler een cijfer van 1 tot 5 voor Techniek, Spelinzicht, Coachbaarheid, Werkhouding en Inzet.
• Punten, fouten en rally's komen uit het live scoren, ook in de eenvoudige Simpel-modus: per punt tik je wie scoorde of wat er misging, en de app weet wie er in het veld stond.
• Cijfers 0-5 komen uit de Expert-modus, waarin je elk balcontact een cijfer geeft. Dat is werk voor een tweede trainer, zodat jij kunt blijven coachen.
• Notities schrijf je in het profiel met Notitie toevoegen. Zet je daarbij Markeer voor de club aan, dan staat hij bij een clubteam ook in het teamlogboek van de club. Meer over goede notities lees je bij notities per speler bijhouden.

Wat zien spelers en ouders van het spelervolgsysteem?

Een speler opent in Koach alleen zijn eigen profiel, met dezelfde drie tabbladen in de jij-vorm ("Je vorm stijgt"). Hij ziet geen notities, geen inzetcijfers van de trainer, geen vergelijking met het team en geen duo's. Je kunt ook zijn eigen foutentellers voor hem verbergen; wanneer dat verstandig is, lees je bij fouten tonen aan jeugdspelers.

Ouders hebben geen spelersprofiel in beeld. Een teamouder ziet bij een gespeelde wedstrijd de cijfers van zijn eigen kind, een gewone ouder ziet geen cijfers. Wat precies, staat bij als ouder de statistieken van je kind bekijken.

Zo zet je een spelervolgsysteem op in vier weken

1. Week 1: doelen. Spreek met elke speler één persoonlijk doel af en zet het in het profiel. Maak het meetbaar: niet "beter passen", wel "minder slechte passes per wedstrijd".
2. Elke training: aanwezigheid en inzet. Vink de aanwezigheid af en geef een paar spelers per avond een inzetcijfer, zodat je na een maand iedereen een paar keer hebt beoordeeld.
3. Elke wedstrijd: live scoren. Simpel is genoeg voor punten, fouten en rally's. Heb je een tweede coach, laat die dan af en toe in Expert meescoren.
4. Na vier weken: het eerste gesprek. Open samen met de speler het profiel en bespreek het doel. Hoe je dat gesprek opbouwt, staat bij het evaluatiegesprek met een speler.

Het spelersprofiel zit in beide abonnementen; wat Koach na de 14 gratis dagen kost, staat op de prijzenpagina.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Spelerontwikkeling volgen in volleybal: van onderbuikgevoel naar inzicht Wedstrijdprestaties over tijd: de groeigrafiek lezen Het evaluatiegesprek voeren met een speler

Bekijk 200 volleybaloefeningen met animatie Download een compleet trainingsplan van 8 tot 28 weken