Wissels bijhouden: app die meetelt of gratis wisselblad (PDF)

Wissels bijhouden met een app of op papier: wat je als coach vooral wilt, is geen zevende wissel aanvragen en geen speler op de verkeerde plek terugzetten. Hieronder lees je eerst wat een app als Koach voor je telt. Daarna vind je het gratis wissel- en coachblad om te printen, en voor wie welke keuze past.

Wissels bijhouden in een app: wat Koach voor je telt

In Koach houd je de wissels bij in hetzelfde scherm waarin je live scoort. Je hoeft dus niets extra's te doen: elke wissel die je invoert, telt mee. Liever papier? Het gratis wisselblad staat hieronder.

Wisselen met een tik. Onder de stand staat je huidige opstelling met de hint Tik op een speler om te wisselen. Tik je op een speler, dan opent het blad Wissel: bovenaan wie eruit gaat, daaronder de beschikbare wisselspelers met hun positie. Naast de kop staat hoeveel wissels je deze set al hebt gedaan, bijvoorbeeld 2/6. Hoe dat stap voor stap gaat, staat bij een wissel doorvoeren tijdens de wedstrijd.

Bij zes is het op. Probeer je een zevende wissel, dan meldt de app Je hebt in deze set al 6 wissels gehad. en gaat de wissel niet door. Klopt de opstelling op je scherm niet, dan zet je twee spelers die al in het veld staan om met Wissel van plek; dat rechtzetten telt niet als wissel.

De terugwissel wordt gecontroleerd. Wil je een speler terugzetten voor iemand anders dan zijn eigen invaller, of een invaller vervangen door een ander dan de basisspeler voor wie hij kwam, dan vraagt de app eerst Klopt deze wissel?, met erbij wie er voor wie is gewisseld. Je kunt de wissel dan laten vallen of kiezen voor Toch wisselen: bij een blessure is een uitzonderlijke wissel toegestaan, en dat kan de app niet zien.

Liberowissels tellen niet mee. Staat Libero automatisch wisselen aan, dan komt je libero vanzelf in voor de midden achterin en gaat hij eruit zodra die naar voren of aan service komt. Geen van die wissels telt bij de zes, en een wissel tussen twee libero's ook niet. Bij de speler die voor de libero naar de kant ging, staat in het wisselblad Ging eruit voor de libero · telt niet als wissel. Komt er voor de libero iemand anders terug dan de speler voor wie hij instond, dan is dat wel een gewone wissel, en zo telt de app hem ook.

Elke set begint opnieuw. In de setpauze tussen twee sets zet je onder Opstelling voor set 2 de opstelling voor de volgende set klaar. Het scherm zegt er zelf bij: zolang het opstellingsbriefje nog niet is ingeleverd, is een nieuwe opstelling bij het begin van een set geen wissel. De nieuwe set begint met 0/6 wissels en 0/2 time-outs.

Na de wedstrijd. Omdat elke wissel in de app staat, toont Koach bij de wedstrijd de Speeltijd per speler in gespeelde rally's. Zo zie je of je wisselspelers echt aan spelen toekwamen. Wat je wilt onthouden voor de volgende keer, zet je in de Wedstrijdnotitie, die alleen trainers zien.

Gratis wissel- en coachblad om te printen (PDF)

Dit wisselblad voor op de bank is gratis, en je hoeft er geen e-mailadres voor achter te laten.

• Download het wissel- en coachblad volleybal (PDF): twee pagina's op A4 liggend. Pagina 1 is het lege blad voor één wedstrijd tot vijf sets, pagina 2 een ingevuld voorbeeld met uitleg.

Je mag het blad vrij printen, kopiëren en aanpassen. Het is gemaakt voor de coach of de assistent op de bank, niet voor de teller aan de jurytafel.

Wat er op het blad staat

• Bovenaan vul je team, tegenstander, datum, zaal en je libero('s) in.
• Per set een kolomgroep, tot en met set 5, met drie kolommen: Basis (het rugnummer van wie op die plek begint), In (het nummer van de invaller en de stand) en Terug (de stand waarbij de basisspeler terugkomt).
• Eén regel per plek, I tot en met VI. Plek I is de serveerplek, en per set kruis je aan of je begint met service of ontvangst. Linksonder staat een klein veld met de zes plekken onder het net.
• Wissels: zes vakjes per set om af te kruisen. Daaronder twee invulplekken voor de stand bij je time-outs, de setstand en een vak Notities.
• Pagina 2: twee ingevulde sets als voorbeeld, de invulstappen en de regels waarop het blad is gebouwd.

Het verschil met een gewone lijst: de invaller en de terugkeer van de basisspeler staan op dezelfde regel. Zo zie je in één blik wie voor wie terug mag, en juist daar gaat het op de bank makkelijk mis.

Zo vul je het in

1. Vóór elke set: schrijf bij Basis de rugnummers in de volgorde van je opstellingsbriefje, van plek I tot en met VI. Omcirkel je spelverdeler en kruis aan of je met service of ontvangst begint. Hoe je die startopstelling kiest, lees je bij een volleybal opstelling maken.
2. Gaat er een basisspeler naar de kant: schrijf op zijn regel bij In het nummer van de invaller en de stand, en kruis een vakje af bij Wissels.
3. Komt hij terug: dat kan alleen op die regel en alleen voor zijn eigen invaller. Schrijf de stand bij Terug en kruis weer een vakje af. Daarna is die plek voor de rest van de set dicht.
4. Time-outs en notities: schrijf bij elke time-out de stand op, en onder Notities wat je in de time-out of de setpauze wilt zeggen.

Noteer de stand altijd met je eigen team eerst, ook in een uitwedstrijd. In het voorbeeld op pagina 2 gaat #7 bij 12-15 naar de kant voor #14 en komt bij 20-18 terug: twee afgekruiste vakjes op één regel, en plek IV is voor die set dicht.

Welke wissels moet je bijhouden?

Het blad en de app volgen de spelregels van de FIVB. Voor het bijhouden zijn er vier die tellen:

• Zes wissels per team per set, en twee time-outs. Elke set begint de telling opnieuw.
• Vaste koppels. Een basisspeler mag één keer per set naar de kant en één keer terug, en alleen op zijn eigen plek. Zijn invaller kan alleen door hem worden teruggewisseld.
• Liberowissels tellen niet mee. Die zet je dus niet bij de zes; hoe het precies zit, staat bij de liberowissel-regels.
• De uitzonderlijke wissel. Kan een geblesseerde speler niet volgens de regels worden gewisseld, dan mag een uitzonderlijke wissel. Die telt niet als een van de zes gewone wissels, en de geblesseerde speler komt de rest van de wedstrijd niet meer terug. Schrijf het bij Notities; meer staat bij een blessure tijdens de wedstrijd.

Speelt je competitie of leeftijdsgroep met een andere limiet, dan volg je dat reglement. De volledige uitleg staat bij de wisselregels met zes wissels per set, en wat er gebeurt als het toch misgaat, lees je bij de wisselfout: de zevende wissel en de terugwissel.

Wisselblad of app: waar papier tekortschiet

Papier heeft echte voordelen. Het kost niets, het heeft geen batterij, het werkt in elke zaal en een assistent of wisselspeler kan het bijhouden terwijl jij naar het veld kijkt. Met een goed ingevuld blad zie je een verkeerde terugwissel aankomen voordat je hem aanvraagt.

Het zwakke punt is dat het blad niets zelf doet. Het telt niet mee, het waarschuwt niet en het weet niet wie er al binnen is geweest. Bij 23-23 moet je zelf op de goede regel kijken, in een time-out met zes spelers om je heen. En na de wedstrijd ligt het blad in je tas: wie hoeveel rally's speelde, reken je zelf uit of je laat het zitten.

Andere apps die wissels bijhouden

Wij maken Koach, dus lees dit als het overzicht van een partij met belang. Twee andere volleybalapps noemen wissels in hun winkelvermelding (gecontroleerd in oktober 2026):

• Volley Scoreboard is een gratis te downloaden scorebord-app voor iPhone en iPad met de score, time-outs, rotaties en opstellingen met wissels tijdens de wedstrijd. Volgens de App Store is hij er in twintig talen. Sterk als je vooral een gratis scorebord met wissels zoekt.
• Volleyball Coach van Bart Lamberigts staat in Google Play, met een oefeningenbibliotheek, een veldeditor, opstellingen met formatiecontrole en wissels. Interessant als je op Android oefeningen en opstellingen in één app wilt hebben.

Of die apps je wissels per set tellen en de terugwissel controleren, hebben wij niet getest; probeer het in een oefenwedstrijd voordat je erop vertrouwt. Waar Koach anders is: de wissels lopen mee in dezelfde app waarin je je opstelling maakt, live scoort en na afloop de cijfers bekijkt. De officiële registratie blijft bij de teller aan de jurytafel. Je blad of je app is je eigen controle.

Bron: Volley Scoreboard in de App Store en Volleyball Coach in Google Play, gecontroleerd in oktober 2026. Prijzen en functies kunnen wijzigen; controleer ze zelf voordat je kiest.

Voor wie past het blad, en voor wie de app?

Het papieren blad past als je geen telefoon op de bank wilt, als je competitie of leeftijdsgroep met meer dan zes wissels per set speelt (het blad pas je dan zelf aan), of als reserve voor de dag dat je batterij leeg is.

De app past als je toch al live scoort, als je liever een teller en een waarschuwing hebt dan zelf af te kruisen, en als je na de wedstrijd wilt zien wie hoeveel speelde. Coach je met z'n tweeën, dan werken met het Coach-abonnement twee trainers in hetzelfde team.

Wat Koach niet doet: de app is geen officieel wedstrijdformulier en stuurt niets naar de bond. Hij volgt de FIVB-grens van zes wissels per set en houdt een zevende wissel tegen, ook als je competitie meer toestaat. Een uitzonderlijke wissel na een blessure telt de app als gewone wissel, en bij 6/6 houdt hij ook die tegen: noteer hem dan op papier. En de app gaat uit van zaalvolleybal met zes spelers in het veld, dus niet van beachvolleybal of minivolleybal met kleinere teams.

Wat kost een app om wissels bij te houden?

Het wissel- en coachblad is en blijft gratis. Koach probeer je 14 dagen gratis, zonder creditcard en met alle functies. Daarna kies je Coach voor € 2,99 per maand (één team, twee trainers) of Club voor € 9,99 per maand (onbeperkt teams en trainers). Met een jaarabonnement betaal je € 2,49 of € 8,33 per maand. Spelers en ouders gebruiken de app gratis. Alle bedragen staan op de prijzenpagina.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Hoeveel wissels in volleybal? 6 per set: alle regels op een rij Een wissel doorvoeren tijdens de wedstrijd Wisselfout volleybal: de zevende wissel en de terugwissel

Bekijk 200 volleybaloefeningen met animatie Download een compleet trainingsplan van 8 tot 28 weken