Plus minus w siatkówce: co daje zawodnik i czy zmiana zadziałała
Krótka odpowiedź
Plus minus w siatkówce to liczba akcji wygranych przez drużynę minus liczba przegranych, gdy dany zawodnik był na boisku. Jeśli zawodnik spędza na boisku 100 akcji, a drużyna wygrywa 56 z nich, jego plus minus wynosi +12. W Koach widzisz go dla każdego zawodnika po każdym meczu prowadzonym na żywo.
Plus minus w siatkówce mierzy, co dzieje się z wynikiem, gdy zawodnik jest na boisku. Pokazuje coś, czego nie widać w punktach i błędach: jak gra drużyna z nim w składzie. Tak go policzysz, tak go odczytasz bez wpadania w pułapki i tak sprawdzisz, czy zmiana zadziałała.
Czym jest plus minus w siatkówce?
Plus minus liczy każdą akcję, w której zawodnik był na boisku. Jeśli drużyna wygrywa akcję, to plus; jeśli ją przegrywa, to minus. Nie ma znaczenia, kto zdobył punkt albo popełnił błąd: przyjmujący, który kładzie piłkę idealnie na rozgrywającego, dostaje ten sam plus co atakujący, który ją kończy. Dlatego plus minus mierzy coś innego niż liczenie punktów. Nie to, ile zawodnik zdobywa sam, ale jak radzi sobie drużyna, gdy on jest na boisku.
Wzór jest krótki: plus minus = wygrane akcje minus przegrane akcje, liczone tylko wtedy, gdy zawodnik był na boisku. Kto gra każdą akcję, ma zawsze bilans drużyny. Liczba robi się ciekawa dopiero wtedy, gdy porównujesz zawodników, którzy zagrali część meczu, albo tego samego zawodnika w kilku meczach.
Przykład obliczenia: dwie zawodniczki na jednej pozycji
Mecz w trzech setach liczy 130 akcji. Twoja drużyna wygrywa 68 z nich i przegrywa 62, co daje bilans +6.
- Kasia jest na boisku przez 100 akcji. Drużyna wygrywa 56 i przegrywa 44. Jej plus minus to 56 minus 44 = +12.
- Ola wchodzi za nią i gra pozostałe 30 akcji: 12 wygranych, 18 przegranych. Jej plus minus to 12 minus 18 = minus 6.
- Twoja rozgrywająca gra wszystkie 130 akcji i ma 68 minus 62 = +6, dokładnie bilans drużyny.
Kasia i Ola razem obsadziły jedno miejsce na boisku: ich +12 i minus 6 dają razem +6 drużyny. Kasia wydaje się grać dużo lepiej. Ale minus 6 Oli pochodzi z zaledwie 30 akcji: gdyby drużyna wygrała w tym czasie trzy akcje więcej, Ola miałaby 15 do 15, czyli zero. Trzy akcje to jedna dobra seria zagrywek rywala.
Kiedy plus minus wprowadza cię w błąd
- Mało akcji. Jak u Oli: rezerwowy z dwudziestoma albo trzydziestoma akcjami może przez jedną serię rywala wylądować głęboko na minusie. Porównuj dopiero po kilku meczach.
- Rotacja, w której ktoś gra. Większość drużyn wygrywa mniej akcji przy własnej zagrywce niż przy zagrywce rywala. Wyjątkiem są najmłodsze grupy, w których zagrywka często sama rozstrzyga punkt. Kto wchodzi tylko na zagrywkę, gra wyłącznie te trudniejsze akcje i szybko ląduje na minusie, nawet jeśli dobrze zagrywa. Różnicę między tymi dwoma rodzajami akcji opisujemy w artykule side-out i break point w rotacjach.
- Moment i rywal. Kto gra, gdy set jest już rozstrzygnięty, albo akurat w ustawieniu, w którym rywal ma swojego najlepszego zagrywającego, dostaje inną liczbę, niż wynikałoby z jego gry.
- Libero i środkowi. Libero gra z tyłu w miejsce środkowego, środkowy gra z przodu. Ich plus minus mówi więc głównie coś o drużynie w tej połowie rotacji.
Dlatego czytaj plus minus jako pytanie, a nie wyrok: dlaczego drużyna wygrywa mniej z tym zawodnikiem na boisku? Odpowiedź może leżeć w zawodniku, ale równie dobrze w rotacji albo w momencie, w którym go wpuszczasz. To, którzy zawodnicy dobrze grają razem, to osobne pytanie; piszemy o nim w artykule kombinacje zawodników.
Plus minus w Koach: Czas gry w segmencie Zawodnicy
Jeśli prowadzisz mecz na żywo, w trybie Prosty albo Ekspert, Koach po zakończeniu meczu liczy dla każdego zawodnika, przez ile akcji był na boisku i ile z nich drużyna wygrała. Nie musisz niczego dodatkowo zaznaczać. Otwórz rozegrany mecz i wybierz segment Zawodnicy. Pod Wyniki zawodników znajdziesz blok Czas gry: dla każdego zawodnika liczbę akcji i kolumnę +/-, a na górze informację, kto grał najmniej, i najlepszy plus/minus meczu.
14 dni za darmo, bez karty kredytowej. Poprowadź sobotni mecz na żywo i zobacz potem akcje i plus/minus każdego zawodnika.
Wypróbuj Koach ze swoją drużynąW skali sezonu znajdziesz to w profilu zawodnika, w segmencie Statystyki. W sekcji Na mecz wybierasz chip Plus/minus i widzisz wartość z każdego meczu jako linię, a średnią sezonu jako linię przerywaną; mecz liczy się dopiero wtedy, gdy zawodnik zagrał co najmniej dziesięć akcji. W bloku Rotacje i pozycje jest suma ze wszystkich meczów prowadzonych na żywo oraz, dla każdej rotacji, jaką część akcji drużyna wygrała z nim na boisku.
Zawodnicy widzą swój własny plus/minus na swoim ekranie meczu, ale nie wartości kolegów z drużyny. Ta liczba istnieje tylko dla meczów prowadzonych na żywo w obecnej wersji aplikacji. Wynik wpisany po fakcie albo mecz zamknięty przez zawodnika, któremu powierzyłeś prowadzenie wyniku, nie ma plus/minus.
Czy zmiana zadziałała? Jak zmierzyć efekt zmiany
Zmiana to pytanie: czy drużyna gra lepiej z nowym zawodnikiem na boisku? Dwie liczby pomagają znaleźć odpowiedź.
- Plus minus rezerwowego obok plus minus zawodnika, który zszedł. Najlepiej z kilku meczów, z powodu opisanego wyżej.
- Akcje tuż po zmianie. W Koach w segmencie Statystyki, w bloku Momentum, jest wiersz Po zmianie (5 akcji): ile z pięciu akcji po każdej zmianie wygrałeś (Dla nas) i przegrałeś (Dla rywala), zsumowane z całego meczu. Zmiana libero się nie liczy, a jeśli w ciągu pięciu akcji nastąpi kolejna zmiana, liczenie zaczyna się od nowa. Wiersz pojawia się tylko wtedy, gdy w tym meczu przeprowadziłeś zmiany.
Przykład obliczenia: cztery zmiany
W meczu robisz cztery zmiany. Pięć akcji po każdej z nich kończy się wynikiem 3-2, 1-4, 4-1 i 2-3. W wierszu Po zmianie widzisz wtedy Dla nas 10, Dla rywala 10 (3 + 1 + 4 + 2 wobec 2 + 4 + 1 + 3). Wynik jest więc neutralny, choć była wśród nich zmiana, która zadziałała od razu (4-1), i taka, która od razu kosztowała punkty (1-4). Sama suma mówi wtedy niewiele; którą serię dała która zmiana, zobaczysz w przebiegu wyniku seta.
Pięć akcji to niewiele. Ta liczba mierzy, czy zmiana od razu odwróciła grę, a nie, czy rezerwowy grał dobrze; do tego lepszą miarą jest jego plus minus z całego czasu na boisku. Kiedy zmieniać i dlaczego, przeczytasz w artykule coaching meczowy: przerwy na żądanie i zmiany. Jak znaleźć punkt zwrotny seta, opisujemy przy linii momentum.
Co robisz z plus minus?
Używaj go do zadawania pytań o zmiany i ustawienie, a nie jako rankingu. Jeśli zawodnik jest na minusie mecz po meczu, najpierw sprawdź, w których rotacjach i w jakich momentach gra. Jeśli rezerwowy wchodzi zawsze w tym samym trudnym momencie, zmień ten moment, zanim ocenisz zawodnika. I zestaw to z czasem gry: kto dostaje mało akcji, ma też mało szans na dobrą liczbę. Jak sprawiedliwie rozdzielać czas gry, piszemy w artykule śledzenie czasu gry, a jak plus minus pasuje do innych liczb drużyny, w artykule statystyki siatkarskie dla trenera.
Plus/minus, Czas gry i efekt zmiany są w każdym meczu prowadzonym na żywo. Koach wypróbujesz przez 14 dni za darmo; ile kosztuje potem, sprawdzisz na stronie z cennikiem.
Porównuj zawodnika z nim samym. Plus minus dwóch zawodników w różnych rotacjach mówi niewiele. Ten sam zawodnik w pięciu meczach mówi dużo: jeśli jego linia w sekcji Na mecz rośnie, drużyna gra z nim lepiej.
Częste pytania
Jaki plus minus w siatkówce jest dobry?
Nie ma stałej normy, bo ta liczba zależy od tego, jak dobra jest twoja drużyna i ile gra zawodnik. Wartość dodatnia oznacza, że drużyna wygrała więcej akcji, niż przegrała, gdy ten zawodnik był na boisku. Dlatego porównuj ją z bilansem drużyny w tym samym meczu i z tym samym zawodnikiem w poprzednich meczach. Coś mówi dopiero po kilku meczach z odpowiednią liczbą akcji.
Dlaczego mój rezerwowy jest na minusie, choć grał dobrze?
Często z powodu momentu albo rotacji. Rezerwowy gra mało akcji, więc jedna seria rywala waży dużo. Jeśli wchodzi tylko na zagrywkę, gra wyłącznie akcje przy własnej zagrywce, a te większość drużyn wygrywa rzadziej. Dlatego zanim wyciągniesz wnioski, spójrz na kilka meczów i na rotacje, w których grał.
Czy zmiana libero liczy się do efektu zmiany?
Nie. W Koach wiersz Po zmianie (5 akcji) liczy tylko zwykłe zmiany; wejście i zejście libero się nie liczy, tak jak według przepisów nie wlicza się do sześciu zmian w secie. Plus minus libero jest jednak normalnie liczony: liczy się każda akcja, w której jest na boisku.
Czy do plus minus muszę coś dodatkowo zapisywać?
Nie. Jeśli prowadzisz mecz na żywo w Koach, w trybie Prosty albo Ekspert, aplikacja przy każdej akcji wie, kto był na boisku i kto wygrał akcję. Po zakończeniu meczu liczy plus/minus każdego zawodnika. Koach wypróbujesz przez 14 dni za darmo, bez karty kredytowej; ceny po okresie próbnym znajdziesz na stronie z cennikiem.
Zmierz w sobotę, co dają twoje zmiany
14 dni za darmo, bez karty kredytowej. Po meczu zobaczysz plus/minus każdego zawodnika.
Zacznij z KoachAlbo najpierw sprawdź, co potrafi aplikacja do siatkówki dla trenerów.