Netfout in volleybal: wanneer is net aanraken fout?
De bal is al lang weg, twee spelers landen uit hun blok, het net trilt — en de scheidsrechter fluit. Of juist niet. Netfouten horen bij de meest besproken beslissingen in volleybal, terwijl de regel zelf verrassend precies is: het gaat erom wát je raakt, en wannéér.
De hoofdregel: netcontact tijdens de actie
Sinds de regelwijziging van 2015 is de regel streng en simpel: elke aanraking van het net tussen de antennes tijdens de actie van het spelen van de bal is fout. "De actie van het spelen van de bal" is breder dan het balcontact zelf: ook de sprong, de slagbeweging en de landing horen erbij. Een blokkeerder die na de bal in het net zakt, maakt dus wél een netfout — de landing is onderdeel van zijn actie.
Omgekeerd geldt: wie niet bij de actie betrokken is, mag het net best raken. Een aanvaller die na een afgeronde rally tegen het net loopt, of een speler die ver van de bal het net aantikt terwijl een teamgenoot verdedigt, maakt geen fout — tenzij hij daarmee het spel beïnvloedt of een voordeel haalt.
Wat je wél mag raken
- De palen, spankabels en het net buiten de antennes — toegestaan, zolang je het spel niet verstoort.
- Het net door de bal: als de bal in het net wordt geslagen en het net daardoor tegen een tegenstander aankomt, is dat géén fout van die tegenstander.
- Incidenteel contact door haar of shirt: loshangend haar dat het net raakt, wordt in de praktijk niet bestraft.
De antennes zelf zijn wél verboden terrein: de antenne raken tijdens het spelen van de bal is fout, en een bal die de antenne raakt of erbuiten over het net gaat, is uit. Waar de antennes precies staan lees je in afmetingen van een volleybalveld.
Reiken over het net: wat mag daar?
Netcontact en over het net reiken worden vaak verward. Over het net reiken mag in twee situaties: bij het blokkeren mag je met je handen aan de overkant komen, mits de tegenstander zijn aanval heeft afgerond of de bal richting jouw veld komt en je het spel van de tegenstander niet hindert. En bij een aanval mag je hand na het balcontact doorzwaaien over het net, zolang het balcontact zelf boven of aan jouw kant van het net plaatsvond. Fout is het pas als je de bal aan de overkant speelt vóórdat de tegenstander zijn drie contacten heeft kunnen benutten.
Onder het net: de middenlijn
Onder het net doorschuiven is een verwante foutbron. De regel: je mag met je voet de middenlijn en zelfs de overkant raken, zolang een deel van die voet op of boven de middenlijn blijft. Met andere lichaamsdelen (hand, knie) de overkant raken is eveneens toegestaan, mits je de tegenstander niet hindert. Volledig doordringen in het speelveld van de tegenstander of een tegenstander hinderen is altijd fout. Zeker bij fanatieke verdedigingsacties onder het net fluiten scheidsrechters hier scherp op — de veiligheid van enkels en knieën staat voorop.
Wie ziet het, en hoe wordt het aangegeven?
Bij wedstrijden met twee scheidsrechters bewaakt de tweede scheidsrechter vooral het net en de middenlijn aan zijn kant; de eerste scheidsrechter houdt de aanvalskant in de gaten. Een netfout wordt aangegeven door de betreffende netkant aan te tikken — het gebaar en alle andere signalen vind je in scheidsrechtergebaren uitgelegd. Registreer je als team je fouten, dan loont het om netfouten apart te turven: het is een van de weinige foutsoorten die je vrijwel volledig kunt wegtrainen.
Netfout of niet? Drie praktijksituaties
- De blokkeerder raakt bij het landen de onderkant van het net. Fout: de landing hoort bij de blokactie, en ook de netband onderaan is 'het net tussen de antennes'.
- De aanvaller slaat de bal in het net, dat vervolgens tegen de blokkeerder aan klapt. Geen fout van de blokkeerder: netcontact veroorzaakt door de bal wordt nooit bestraft.
- Een verdediger struikelt na de rally in het net. Geen fout: de rally was al beslist, dus er is geen actie van het spelen van de bal meer.
Traintip tegen netfouten: de meeste netfouten ontstaan niet bij het springen maar bij het láánden, doordat blokkeerders te dicht op het net afzetten. Laat je blokkeerders op een armlengte van het net starten en recht omhoog springen — het aantal netfouten halveert binnen een paar weken.
Netfouten zijn maar één categorie uit het foutenboek: de balbehandelingsfouten staan in dubbele raak en andere technische fouten, en het complete regeloverzicht in alle volleybalregels op een rij.
Veelgestelde vragen
Is het net aanraken altijd fout?
Nee. Alleen het net tussen de antennes raken tijdens de actie van het spelen van de bal — inclusief sprong en landing — is fout. Palen, kabels en het net buiten de antennes raken mag, zolang je het spel niet verstoort.
Mag de bal het net raken tijdens de rally?
Ja, de bal mag het net onbeperkt raken, ook bij de service. Een bal die via het net bij de tegenstander komt, blijft gewoon in het spel — mits hij tussen de antennes passeert.
Is een netfout een punt voor de tegenstander?
Ja. Zodra de scheidsrechter een netfout fluit, is de rally voorbij en krijgt de tegenstander het punt, plus de service als hij die nog niet had.
Mag je met je voet over de middenlijn komen?
Ja, zolang een deel van je voet op of boven de middenlijn blijft en je geen tegenstander hindert. Volledig onder het net doorschuiven of een tegenstander raken die daardoor niet kan spelen, is fout.
Probeer het zelf in Koach
Minder administratie, meer coachen — vanaf je eerstvolgende training.
Start met Koach