Setkwaliteit meten in volleybal: je spelverdeler een cijfer geven

Setkwaliteit meten in volleybal is lastiger dan het lijkt. Je spelverdeler raakt in elke rally de bal, maar in de gewone statistieken staat hij nauwelijks. Een cijfer per set lost dat op, als je weet wat je beoordeelt en hoe je het bespreekt zonder hem af te rekenen op wat anderen met zijn ballen doen.

Waarom zijn assists een slechte maat voor je spelverdeler?

De bekendste spelverdelerstatistiek is de assist: een set waaruit een aanvaller direct scoort. Het probleem zit in dat woord direct. Of er een assist komt, beslist de aanvaller, niet de spelverdeler. Een perfecte set die je diagonaal in het blok slaat, levert niets op. Een te lage bal die je buitenaanvaller met een slimme tip toch afmaakt, telt wel. Na een avond met veel assists weet je dus vooral dat je aanvallers goed sloegen.

Koach telt assists vanzelf, zowel in Simpel als in Expert: scoort een speler een aanvalspunt terwijl de spelverdeler van die rotatie in het veld staat, dan krijgt die spelverdeler een assist. In het spelersprofiel van een spelverdeler staan ze onder Statistiek in het blok Spelverdeling, met het aandeel van de aanvallers die het vaakst scoorden. Handig om te zien op wie je team leunt, maar het blijft een telling van de afmaker. Wat een spelverdeler verder doet en hoe je hem in je opstelling aanwijst, staat bij de spelverdeler: rol en aanwijzen.

Setkwaliteit meten: een cijfer per set

Wil je weten hoe goed je spelverdeler set, beoordeel dan de bal zelf. Geef elke set een cijfer van 0 tot 5 op het moment dat hij de handen van de spelverdeler verlaat, voordat je ziet wat de aanvaller ermee doet. In de middelste kolom staat het woord dat in Koach onder de knop staat; de rechterkolom is een omschrijving die je met je scout kunt afspreken:

Beoordeel de set zelf en niet de keuze. Of de spelverdeler de juiste aanvaller koos, is een tweede vraag; die bespreek je apart. En beoordeel niet de pass ervoor: een set na een slechte pass mag een 3 krijgen als het een aanvalbare bal was. Hoe je de pass beoordeelt, lees je bij het receptiecijfer. Hoe je de set een cijfer geeft in het geheel van de wedstrijdcijfers, staat in volleybalstatistieken begrijpen.

Hoe werkt de stap Set in Koach?

Setcijfers geef je in de modus Expert. Die kies je op het startscherm onder Bijhouden, of midden in de wedstrijd via het menu rechtsboven. In Expert volgt de app de rally stap voor stap: na de receptie komt de stap Set, daarna Aanval. Hoe de hele modus werkt, lees je bij je eigen team scouten.

• Wie set er? Bij de stap Set staat de spelverdeler van deze rotatie al gekozen; speel je 4-2 of 6-2, dan is dat de spelverdeler die op dat moment set. Set iemand anders, bijvoorbeeld de libero na een slechte pass, dan tik je die aan.
• Het cijfer. Je tikt een van de zes knoppen: Fout, Slecht, Matig, OK, Goed of Perfect. Een 0 geeft de tegenstander meteen het punt en boekt Koach als Dubbele aanraking op de spelverdeler. De cijfers 1 tot en met 5 veranderen de stand niet; de app gaat door naar de stap Aanval.
• Geen set gezien? Met Overslaan ga je zonder cijfer naar de aanval, en met Terug draai je je laatste tik terug.

Wat zie je na de wedstrijd?

• Beoordelingen. Onder Statistieken staat per vaardigheid het aantal, een verdelingsbalk van 0 tot 5 en het gemiddelde, dus ook voor Set. Is de set de zwakste vaardigheid, dan staat bovenaan Set was het zwakke punt. Onder Per speler kies je de chip Set; zetten er meerdere spelers, dan zie je ze naast elkaar.
• Spelverdeling. In de Expert-cijfers zie je naar wie de aanvallen gingen na een goede pass en na een slechte pass, met de vier meest aangespeelde aanvallers. Bovenaan staat bijvoorbeeld Na een slechte pass ging …% van de aanvallen naar een speler. Zo zie je of je spelverdeler na een slechte pass altijd dezelfde aanvaller zoekt.
• Het profiel van je spelverdeler. Onder Statistiek > Cijfers 0-5 staat de rij Set met het aantal sets, het gemiddelde en het aandeel cijfers van 3 tot 5. Onder Per wedstrijd volg je met de chip Set het verloop. Op het dashboard toont Alle seizoensinzichten > Teamontwikkeling met de chip Set het gemiddelde van het team per wedstrijd.

Hoe bespreek je setcijfers zonder je spelverdeler af te rekenen?

Een spelverdeler die zijn cijfers ziet, voelt zich snel aangesproken op alles wat er in de rally misging. Deze vier afspraken helpen:

1. Leg de pass ernaast. Koach splitst het setcijfer niet uit naar de kwaliteit van de pass. Kijk dus zelf naar het receptiegemiddelde van dezelfde wedstrijd. Een setgemiddelde dat zakt in een wedstrijd waarin ook de pass zakte, is een ander verhaal dan een zakkend setcijfer na goede passes.
2. Kijk naar de verdeling, niet alleen naar het gemiddelde. Een spelverdeler met veel 3-en en geen 0 is betrouwbaar. Een spelverdeler met veel 5-en en een paar 0-en neemt risico. Die twee gesprekken zijn verschillend.
3. Laat hem eerst zelf schatten. Vraag na de wedstrijd hoe hij zijn sets zelf zou beoordelen, en leg daarna de cijfers ernaast. Waar die twee verschillen, zit het leerzaamste stuk.
4. Houd kwaliteit en keuze uit elkaar. Eerst de bal: was hij aan te vallen? Dan de keuze: koos hij de aanvaller die op dat moment de beste kans had? Wie die twee door elkaar haalt, rekent een spelverdeler af op een blok van de tegenstander.

Een spelverdeler ziet in zijn eigen profiel zijn eigen cijfers, zonder vergelijking met het team; die vergelijking ziet alleen de trainer. Wil je daarna gericht trainen, kijk dan bij oefeningen voor de spelverdeler en setten uit een slechte pass. De Expert-modus zit in beide abonnementen; de bedragen staan op de prijzenpagina.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

De spelverdeler: rol en aanwijzen in je opstelling Volleybal oefeningen voor de spelverdeler: zo train je de positie, niet alleen het setten Eigen team scouten bij volleybal: elk balcontact een cijfer

Bekijk 200 volleybaloefeningen met animatie Download een compleet trainingsplan van 8 tot 28 weken