Het tactisch bord: een situatie uitleggen in de time-out

Time-out, 22-24 achter, en je tekent de bal met je vinger in de lucht terwijl zes mensen om je heen staan. Iedereen knikt. Niemand ziet hetzelfde voor zich. Een bord met een veld erop lost dat op — maar dan moet je het wel bij je hebben.

Leestijd: 5 min

Waar het bord staat

Je vindt het tactisch bord op twee plekken. Op het tabblad Training kies je bovenaan het segment Borden, naast Trainingen en Oefeningen. En bij een geplande wedstrijd staat onder Voorbereiding de regel Tactisch bord, zodat je in de zaal niet eerst hoeft te navigeren.

De eerste keer staat er Nog geen borden. Tik op Nieuw bord en je hebt een veld voor je. Borden die je bewaart blijven in die lijst staan, per team en met een miniatuur ervoor: wat je in oktober uitlegde, kun je in maart terugpakken. Is een bord niet meer nodig, tik dan op de prullenbak erachter; met Ongedaan maken in de melding staat het er zo weer.

Twijfel je nog of je zo'n bord op je telefoon wilt, of toch een magneetbord koopt? De afweging tussen een magneetbord, een LCD-bord en een digitaal coachbord staat in een apart artikel.

Heel veld of half veld

Bovenaan kies je tussen Heel veld en Half veld. Dat is geen cosmetische keuze. Leg je een receptieformatie uit, dan wil je alleen je eigen helft groot in beeld; gaat het over waar de service naartoe moet, dan heb je beide helften nodig. Half veld geeft je simpelweg twee keer zoveel ruimte voor hetzelfde verhaal.

Met de draaiknop in de kop, Draai het veld, zet je het veld een kwartslag. Handig als je naast een speler staat en jullie allebei dezelfde kant op kijken: je legt de telefoon plat en het veld ligt zoals de zaal voor je ligt.

Een volleybalveld op een telefoonscherm, met de lijnen en het net duidelijk zichtbaar — Heel veld of half veld — de keuze bepaalt hoeveel ruimte je verhaal krijgt.

Tekenen met drie soorten lijnen

Boven het veld staat de rij Tekenen met vier knoppen:

Pen — een vrije lijn. Voor een zone omcirkelen of een looproute schetsen.
Pijl — een rechte lijn met een punt. Voor waar de bal heen gaat, of waar iemand naartoe moet.
Streep — een gestippelde lijn. De conventie op elk coachbord: een gestippelde lijn is een loopbeweging, een doorgetrokken lijn is de bal.
Gum — weg ermee. De helft van het uitleggen is opnieuw beginnen.

Je tekent met je vinger, rechtstreeks op het veld. Er zit geen raster onder en niets klikt vast: het bord doet precies wat een whiteboard doet, alleen dan zonder stift die het niet meer doet. Ligt er een tablet in de tas, dan wordt het bord ook letterlijk groter — Koach draait schermvullend op de iPad, en dan kunnen er zes spelers omheen staan.

Waarom er geen poppetjes op staan: een tactisch bord is bewust een leeg veld. Spelers neerzetten, materiaal plaatsen en fases afspelen hoort bij de oefeningeditor, waar je een oefening uittekent die je later wilt afspelen. Zou dat gereedschap ook op het bord staan, dan hield je in een time-out een derde van je scherm over voor het veld zelf. Het bord is een beeld, geen animatie.

Een naam die je later terugvindt

Bovenaan staat het veld Naam, met als hint Naam van het bord. Vul dat in. Over drie maanden zegt "Bord 4" je niets meer, en "Receptie tegen hun jumpservice" alles. Die naam is ook wat je in de lijst terugziet en wat als bestandsnaam meegaat als je het bord deelt.

Bewaren en delen

Rechtsboven in de kop staat Bewaar: dat bewaart het bord bij je team, zodat het in de lijst blijft staan. Links staat Annuleer; heb je al getekend, dan vraagt Koach eerst Bord sluiten? en kies je bewust voor Sluiten zonder bewaren. Onderaan staat Deel als afbeelding. Dat maakt er een plaatje van dat je in de teamgroep zet — of in Koach zelf via een teammededeling, zodat het bij de rest van je teamcommunicatie blijft.

Dat delen is het verschil met een echt whiteboard. Wat je in de time-out uitlegt, is drie minuten later weg. Een bord dat je deelt, kan iemand op de terugweg in de bus nog een keer bekijken.

Een bord bij een wedstrijd

Bij een geplande wedstrijd tik je onder Voorbereiding op Tactisch bord. Je ziet dan de borden van die wedstrijd, en met Nieuw bord maak je er een die erbij hoort. Onder Borden op het tabblad Training staat er Bij deze wedstrijd bij. Speel je twee weken later tegen dezelfde ploeg, dan pak je het bord van de vorige keer erbij in plaats van opnieuw te bedenken wat er toen misging.

Drie manieren waarop coaches het gebruiken

In de time-out. Eén pijl, één zone, één zin. Meer past er niet in dertig seconden en meer onthoudt niemand.
Voor de wedstrijd. Een bord klaarzetten in de kleedkamer over hoe je de sterkste aanvaller van de tegenstander wilt blokken.
Na afloop. Een situatie natekenen die misging, delen in de groep, en er dinsdag op trainen.

Veelgestelde vragen

Waar vind ik het tactisch bord in Koach?

Op het tabblad Training kies je bovenaan het segment Borden, naast Trainingen en Oefeningen. Bij een geplande wedstrijd staat onder Voorbereiding de regel Tactisch bord, zodat je hem in de zaal meteen bij de hand hebt.

Kan ik mijn spelers met naam op het bord zetten?

Nee, en dat is een bewuste keuze. Het bord is een leeg veld waarop je tekent. Spelers en materiaal neerzetten hoort bij de oefeningeditor, waar je een oefening uittekent met fases die je kunt afspelen. Op het bord zou dat gereedschap het veld tot een derde van je scherm terugbrengen.

Blijven mijn borden bewaard?

Ja, als je rechtsboven op 'Bewaar' tikt. Bewaarde borden staan per team in de lijst en blijven het hele seizoen staan. Sluit je zonder te bewaren, dan vraagt Koach eerst of je je tekening echt wilt weggooien.

Wat is het verschil tussen de pen, de pijl en de streep?

De pen tekent een vrije lijn, de pijl een rechte lijn met een punt en de streep een gestippelde lijn. Op een coachbord betekent een gestippelde lijn meestal een loopbeweging en een doorgetrokken lijn de bal — Koach volgt die conventie.

Kan ik een bord naar mijn team sturen?

Ja. Met 'Deel als afbeelding' maak je er een plaatje van dat je in de teamgroep kunt zetten, of in Koach zelf als teammededeling. Zo kan iemand het later nog eens rustig bekijken.

Werkt het bord ook op een tablet?

Ja. Koach draait op je telefoon, tablet en in de browser, en het bord schaalt mee. Op de iPad draait de app schermvullend. Op een groter scherm heb je meer ruimte om te tekenen, wat vooral bij het hele veld prettig is.

Kan ik een bord aan een wedstrijd koppelen?

Dat gaat vanzelf. Maak je het bord bij een geplande wedstrijd, onder Voorbereiding, dan staat er in de lijst 'Bij deze wedstrijd' bij, zodat je het bij de returnwedstrijd zo terugvindt.

Probeer het zelf in Koach

Minder administratie, meer coachen — vanaf je eerstvolgende training.

Start met Koach

Download in deApp Store Ontdek het opGoogle Play

Of lees eerst wat de volleybal app voor coaches allemaal doet.