Het tactisch bord: een situatie uitleggen in de time-out
Time-out, 22-24 achter, en je tekent de bal met je vinger in de lucht terwijl zes mensen om je heen staan. Iedereen knikt. Niemand ziet hetzelfde voor zich. Een bord met een veld erop lost dat op — maar dan moet je het wel bij je hebben.
Waar het bord staat
Je vindt het tactisch bord op twee plekken. Op het tabblad Training staat bovenaan de knop Tactisch bord, naast Oefeningen. En bij een geplande wedstrijd staat dezelfde knop tussen de wedstrijdknoppen, zodat je in de zaal niet eerst hoeft te navigeren.
De eerste keer is de lijst leeg. Tik op Nieuw bord en je hebt een veld voor je. Borden die je bewaart blijven in die lijst staan, per team — wat je in oktober uitlegde, kun je in maart terugpakken.
Heel veld of half veld
Bovenaan kies je tussen Heel veld en Half veld. Dat is geen cosmetische keuze. Leg je een receptieformatie uit, dan wil je alleen je eigen helft groot in beeld; gaat het over waar de service naartoe moet, dan heb je beide helften nodig. Half veld geeft je simpelweg twee keer zoveel ruimte voor hetzelfde verhaal.
Met Draai het veld zet je het veld een kwartslag. Handig als je naast een speler staat en jullie allebei dezelfde kant op kijken: je legt de telefoon plat en het veld ligt zoals de zaal voor je ligt.
Tekenen met drie soorten lijnen
Onder het veld staat de tekenbalk met vier knoppen:
- Pen — een vrije lijn. Voor een zone omcirkelen of een looproute schetsen.
- Pijl — een rechte lijn met een punt. Voor waar de bal heen gaat, of waar iemand naartoe moet.
- Streep — een gestippelde lijn. De conventie op elk coachbord: een gestippelde lijn is een loopbeweging, een doorgetrokken lijn is de bal.
- Wissen — weg ermee. De helft van het uitleggen is opnieuw beginnen.
Je tekent met je vinger, rechtstreeks op het veld. Er zit geen raster onder en niets klikt vast: het bord doet precies wat een whiteboard doet, alleen dan zonder stift die het niet meer doet.
Waarom er geen poppetjes op staan: een tactisch bord is bewust een leeg veld. Spelers neerzetten, materiaal plaatsen en fases afspelen hoort bij de oefeningeditor, waar je een oefening uittekent die je later wilt afspelen. Zou dat gereedschap ook op het bord staan, dan hield je in een time-out een derde van je scherm over voor het veld zelf. Het bord is een beeld, geen animatie.
Een naam die je later terugvindt
Boven het veld staat een naamveld: Waar gaat dit bord over? Vul dat in. Over drie maanden zegt "Bord 4" je niets meer, en "Receptie tegen hun jumpservice" alles. Die naam is ook wat je in de lijst terugziet en wat als bestandsnaam meegaat als je het bord deelt.
Bewaren en delen
Onderaan staan twee knoppen. Sla tactisch bord op bewaart het bij je team, zodat het in de lijst blijft staan. Deel als afbeelding maakt er een plaatje van dat je in de teamgroep zet — of in Koach zelf via een teammededeling, zodat het bij de rest van je teamcommunicatie blijft.
Dat delen is het verschil met een echt whiteboard. Wat je in de time-out uitlegt, is drie minuten later weg. Een bord dat je deelt, kan iemand op de terugweg in de bus nog een keer bekijken.
Een bord bij een wedstrijd
Open je het bord vanuit een geplande wedstrijd, dan onthoudt Koach dat het daarbij hoort. In de lijst staat er Bij deze wedstrijd bij. Speel je twee weken later tegen dezelfde ploeg, dan pak je het bord van de vorige keer erbij in plaats van opnieuw te bedenken wat er toen misging.
Drie manieren waarop coaches het gebruiken
- In de time-out. Eén pijl, één zone, één zin. Meer past er niet in dertig seconden en meer onthoudt niemand.
- Voor de wedstrijd. Een bord klaarzetten in de kleedkamer over hoe je de sterkste aanvaller van de tegenstander wilt blokken.
- Na afloop. Een situatie natekenen die misging, delen in de groep, en er dinsdag op trainen.
Veelgestelde vragen
Waar vind ik het tactisch bord in Koach?
Op het tabblad Training staat bovenaan de knop Tactisch bord, naast Oefeningen. Bij een geplande wedstrijd staat dezelfde knop tussen de wedstrijdknoppen, zodat je hem in de zaal meteen bij de hand hebt.
Kan ik mijn spelers met naam op het bord zetten?
Nee, en dat is een bewuste keuze. Het bord is een leeg veld waarop je tekent. Spelers en materiaal neerzetten hoort bij de oefeningeditor, waar je een oefening uittekent met fases die je kunt afspelen. Op het bord zou dat gereedschap het veld tot een derde van je scherm terugbrengen.
Blijven mijn borden bewaard?
Ja, als je op 'Sla tactisch bord op' tikt. Bewaarde borden staan per team in de lijst en blijven het hele seizoen staan. Sluit je zonder te bewaren, dan vraagt Koach eerst of je je tekening echt wilt weggooien.
Wat is het verschil tussen de pen, de pijl en de streep?
De pen tekent een vrije lijn, de pijl een rechte lijn met een punt en de streep een gestippelde lijn. Op een coachbord betekent een gestippelde lijn meestal een loopbeweging en een doorgetrokken lijn de bal — Koach volgt die conventie.
Kan ik een bord naar mijn team sturen?
Ja. Met 'Deel als afbeelding' maak je er een plaatje van dat je in de teamgroep kunt zetten, of in Koach zelf als teammededeling. Zo kan iemand het later nog eens rustig bekijken.
Werkt het bord ook op een tablet?
Ja. Koach draait op je telefoon, tablet en in de browser, en het bord schaalt mee. Op een groter scherm heb je meer ruimte om te tekenen, wat vooral bij het hele veld prettig is.
Kan ik een bord aan een wedstrijd koppelen?
Dat gaat vanzelf. Open je het bord vanuit een geplande wedstrijd, dan staat er in de lijst 'Bij deze wedstrijd' bij, zodat je het bij de returnwedstrijd zo terugvindt.
Probeer het zelf in Koach
Minder administratie, meer coachen — vanaf je eerstvolgende training.
Start met Koach