Volleyballen met bril of lenzen: wat kan en wat veilig is
Het korte antwoord
Volleyballen met een bril mag: het reglement staat bril en lenzen toe, op eigen risico. Een gewone bril beschermt je oog niet en kan bij een bal in je gezicht breken. Een sportbril met glazen van polycarbonaat en een band, of lenzen, zijn de gangbare keuzes; wat bij jou past, bespreek je met de opticien of oogarts.
Volleyballen met een bril kan gewoon, maar wie het doet, kent het moment waarop de bril na een bal tegen het hoofd over de vloer schuift. Hier lees je wat het reglement zegt, wat een gewone bril, een sportbril en lenzen in de praktijk betekenen, en wat je bij kinderen regelt.
Volleyballen met bril: wat zegt het reglement?
Het officiële reglement van de FIVB zegt het in één zin: spelers mogen een bril of lenzen dragen, op eigen risico (regel 4.5.2 van de Official Volleyball Rules). Op eigen risico betekent: de scheidsrechter verbiedt het niet, maar breekt de bril of raakt je oog gewond, dan is dat jouw verantwoordelijkheid. Wat het reglement verder over kleding, sieraden en schoenen zegt, staat in de kledingregels van volleybal. Speel je in een nationale of regionale competitie, kijk dan ook in het reglement van je bond, en vraag het bij twijfel voor de wedstrijd aan de scheidsrechter.
De vraag is dus niet of het mag, maar hoe je het veilig doet: met je eigen bril, een sportbril of lenzen.
Een gewone bril: kan, maar met twee risico's
Een gewone bril ligt voor de hand: je hebt hem al. Dat gaat goed tot er een bal in je gezicht komt of je duikt. Dan kan de bril wegschieten of verschuiven, en zie je de volgende bal niet. En hij kan breken. De American Academy of Ophthalmology (AAO), de Amerikaanse beroepsvereniging van oogartsen, schrijft dat een gewone bril het oog niet goed beschermt en een verwonding zelfs erger kan maken als hij breekt.
Houd je je eigen bril op, vraag de opticien dan in elk geval naar glazen die niet versplinteren en naar een sportband die de bril achter je hoofd vastzet. Dat is geen volwaardige oogbescherming, maar het voorkomt dat je bril bij elke sprong verschuift.
Een sportbril op sterkte
Een sportbril is gemaakt om te blijven zitten en om een klap op te vangen. De AAO raadt voor sporten als basketbal, racketsporten en voetbal glazen van polycarbonaat aan, een kunststof die niet versplintert, en oogbescherming die getest is volgens een erkende norm. Volleybal staat niet in dat rijtje. Dat dezelfde keuze ook bij volleybal verstandig is, is onze eigen afleiding: in het gezamenlijke standpunt van de Amerikaanse kinderartsen en oogartsen (AAP en AAO, zie verderop) staat volleybal bij de sporten met een matig risico op oogletsel, en noemen ze polycarbonaat het glas voor elke beschermende bril. Voor volleybal let je daarnaast op drie dingen:
- Hij blijft zitten. Een band of een montuur dat om je hoofd sluit, zodat de bril bij een sprong, een duik of een snelle draai op zijn plek blijft.
- Je ziet opzij. Bij volleybal komt de bal van boven en van opzij, en aan het net let je op aanvallers naast je. Een montuur dat je zicht opzij zo min mogelijk afdekt, helpt.
- Hij beslaat niet. In een warme zaal beslaan glazen snel; vraag naar ventilatie of een coating daartegen.
Een sportbril kan op sterkte worden gemaakt. Laat hem passen terwijl je je hoofd snel draait en naar boven kijkt, want zo kijk je in een rally.
Lenzen: geen montuur, wel aandachtspunten
Met lenzen heb je geen montuur in je gezicht, kan er niets breken en zie je opzij net zo goed als zonder. Er staan drie dingen tegenover:
- Een lens beschermt je oog niet. Dat schrijven ook AAP en AAO; wil je je oog beschermen, dan heb je daarnaast een sportbril nodig.
- Een lens kan verschuiven of eruit vallen, bijvoorbeeld na een bal in je gezicht of als je in je oog wrijft. Neem reservelenzen en je gewone bril mee in je tas.
- Hygiëne. De Amerikaanse gezondheidsdienst CDC adviseert je handen met water en zeep te wassen voordat je je lenzen aanraakt, ze uit te doen voordat je gaat zwemmen of douchen, en er niet in te slapen tenzij je oogarts dat zegt. Denk daaraan bij beachvolleybal aan zee en onder de douche na de training.
Welke soort lens bij jou past, bespreek je met de opticien of oogarts. De AAO schrijft dat de meeste mensen zachte lenzen kiezen omdat die comfortabel zijn, en dat sommige oogartsen daglenzen aanraden voor wie lenzen maar af en toe draagt, zoals alleen bij het sporten.
Bal in je gezicht met een bril of lenzen: wat dan?
Stop met spelen en zet de bril voorzichtig af. Wrijf niet in het oog en druk er niet op. De Britse gezondheidsdienst NHS zegt: ga naar de spoedeisende hulp als er iets scherps in het oog is gekomen, als je na een oogletsel anders ziet, hevige pijn hebt, er bloed uit het oog komt, je hoofdpijn krijgt of lichtgevoelig wordt, je misselijk bent of moet braken, of als je het oog niet kunt openhouden of bewegen.
Let ook de dagen erna op lichtflitsen, nieuwe zwevende vlekjes of een schaduw die als een gordijn over je zicht schuift. Dat kunnen tekenen zijn van een loslatend netvlies, en dat moet volgens de NHS snel worden behandeld. Een eerder oogletsel en bijziendheid maken een netvliesloslating volgens dezelfde bron waarschijnlijker, en een min-bril is juist een bril voor bijziendheid. Wat je verder doet bij een bal in het gezicht of tegen het hoofd, staat in EHBO bij volleybal.
Kinderen met een bril op de training
De Amerikaanse kinderartsen en oogartsen (AAP en AAO) raden in een gezamenlijk standpunt (Protective Eyewear for Young Athletes, versie 2013) oogbescherming sterk aan voor alle jonge sporters in een sport waarin het oog geraakt kan worden. Verplicht hoort oogbescherming volgens dat standpunt voor kinderen die maar met één oog goed zien, en voor kinderen bij wie de oogarts dat na een oogoperatie of oogletsel adviseert.
In de praktijk betekent dat: een sportband of een sportbril, en een trainer die weet dat je kind een bril of lenzen draagt. Vanaf welke leeftijd een kind zelf lenzen kan dragen en verzorgen, beoordeelt de opticien of oogarts. Wat je kind verder nodig heeft voor de eerste training, lees je in wat heeft mijn kind nodig voor volleybal.
Bewaar een brillenkoker in de sporttas. Wie halverwege de training op lenzen overstapt of zijn bril afzet voor een partijvorm, legt hem dan niet op de bank waar de volgende bal hem vindt.
Wat bespreek je met de opticien of oogarts?
- Je sport. Bij volleybal komt de bal van boven en van opzij, je springt en duikt, in een zaal of op zand.
- Het glas. Vraag naar polycarbonaat en naar een sportbril die volgens een erkende norm is getest.
- De pasvorm. Hoe de bril blijft zitten bij sprongen en duiken: band, montuur en zachte randen.
- Lenzen. Welke soort, hoe vaak je ze draagt en wat je doet als er een uitvalt.
- Je ogen zelf. Zie je met één oog veel slechter dan met het andere, ook met bril, zeg dat erbij: dan is oogbescherming volgens AAP en AAO extra belangrijk.
Heb je na een klap tegen je oog klachten die blijven, of twijfel je over je zicht, ga dan naar de huisarts of een oogarts.
Wennen aan een nieuwe sportbril of lenzen
Een nieuwe bril of nieuwe lenzen probeer je niet voor het eerst uit in een wedstrijd. Begin op de training met rustige passvormen, waarin je went aan hoe de bal eruitziet en hoe de bril zit, en ga pas daarna naar duiken en blokken. Als trainer kun je die avond een passvorm vooraan in het plan zetten. In Koach open je vanuit het plan elke oefening met de fasen als animatie, en ga je met één knop door naar het volgende onderdeel. Ben je net trainer, dan helpt beginnen als volleybalcoach je op weg.
14 dagen gratis, zonder creditcard. Zet je trainingen er vanavond in, met oefeningen die je fase voor fase laat zien.
Plan je training in KoachWat Koach na de proefperiode kost, staat op de prijzenpagina.
Veelgestelde vragen
Mag je met een bril een volleybalwedstrijd spelen?
Ja. Het reglement van de FIVB staat een bril en lenzen toe, op eigen risico (regel 4.5.2). Voorwerpen die letsel kunnen veroorzaken zijn wel verboden (regel 4.5.1), dus een bril met scherpe of losse onderdelen kan de scheidsrechter weigeren. Kijk ook in het reglement van je eigen bond en vraag het bij twijfel voor de wedstrijd aan de scheidsrechter.
Is een sportbril of zijn lenzen beter bij volleybal?
Dat hangt af van wat je zoekt. Lenzen geven vrij zicht opzij en er kan niets breken, maar ze beschermen je oog niet en kunnen eruit vallen. Een sportbril met glazen van polycarbonaat en een band beschermt het oog wel, maar je moet eraan wennen en hij kan beslaan. Bespreek met de opticien of oogarts wat bij jouw ogen en je spel past.
Kan je oog beschadigd raken door een volleybal?
Ja, een harde bal kan het oog raken, zeker als een gewone bril daarbij breekt. Ga naar de spoedeisende hulp als je daarna anders ziet, hevige pijn hebt, er bloed uit het oog komt of je het oog niet kunt openhouden. Krijg je de dagen erna lichtflitsen, nieuwe zwevende vlekjes of een schaduw in je zicht, laat dan snel een arts kijken.
Moet mijn kind een sportbril dragen bij volleybal?
Het reglement verplicht het niet, maar de Amerikaanse kinderartsen en oogartsen raden oogbescherming sterk aan voor jonge sporters in sporten waarin het oog geraakt kan worden, en volleybal rekenen ze daartoe. Voor kinderen die maar met één oog goed zien, of na een oogoperatie of oogletsel als de oogarts dat zegt, vinden ze het een must. Een sportband om de gewone bril is een eerste stap.
Plan je volgende training in Koach
14 dagen gratis, zonder creditcard. Oefeningen fase voor fase, op je telefoon in de zaal.
Start met KoachOf lees eerst wat de volleybal app voor coaches allemaal doet.


