Błąd obustronny w siatkówce: kiedy akcję się powtarza?
Krótka odpowiedź
Błąd obustronny w siatkówce powstaje, gdy zawodnicy obu drużyn w tej samej chwili popełniają błąd. Nikt nie dostaje punktu: sędzia podnosi oba kciuki, a akcja jest powtarzana z tym samym zagrywającym (przepis 6.1.2.2). Jeśli drużyny popełniają błędy jeden po drugim, liczy się tylko pierwszy.
Błąd obustronny w siatkówce zdarza się rzadko i dlatego prawie nikt na hali nie wie, co się dzieje, gdy sędzia podnosi oba kciuki. Przeczytasz tu, co mówią przepisy, kiedy dwa błędy zdarzają się jednocześnie, a kiedy po kolei, które sytuacje niesłusznie się tak nazywa i co to oznacza dla wyniku.
Co to jest błąd obustronny w siatkówce?
Przepisy FIVB w jednym artykule regulują, co się dzieje, gdy w akcji zostanie popełniony więcej niż jeden błąd (przepis 6.1.2):
- Kolejno: jeśli zawodnicy popełnią dwa lub więcej błędów jeden po drugim, liczy się tylko pierwszy (przepis 6.1.2.1).
- Jednocześnie: jeśli zawodnicy obu drużyn w tej samej chwili popełnią błąd, jest to błąd obustronny i akcja jest powtarzana (przepis 6.1.2.2).
Przepisy siatkówki plażowej mówią dokładnie to samo, pod tymi samymi numerami. Gest to oba kciuki uniesione pionowo w górę: oficjalny sygnał "błąd obustronny i powtórzenie akcji". Najpierw obaj sędziowie pokazują, jakie były błędy i kto je popełnił, a potem pierwszy sędzia wskazuje drużynę, która zagrywa (przepis halowy 22.2.3.4, przepis plażowy 21.2.3.3). Wszystkie pozostałe gesty opisujemy w artykule gesty sędziego w siatkówce.
Dwie rzeczy często myli się z błędem obustronnym. Podwójne odbicie to coś innego: jeden zawodnik dotyka piłki dwa razy z rzędu, a to zwykły błąd z punktem dla rywali; zobacz podwójne odbicie i inne błędy techniczne. A podwójny błąd serwisowy znany z tenisa, czyli dwie nieudane zagrywki, w siatkówce nie istnieje: masz jedną zagrywkę, a błąd zagrywki od razu kosztuje punkt.
Jednocześnie czy po kolei: zasada pierwszego błędu
Sędzia nie pyta więc, czy były dwa błędy, tylko czy padły w tej samej chwili. Przy pierwszym błędzie akcja się kończy; to, co dzieje się potem, już się nie liczy. Trzy przykłady, w których decyduje kolejność:
- Rozgrywający i blokujący. Rozgrywający drużyny A gra piłkę nad siatką, gdy jego palce są już nad boiskiem drużyny B. Potem blokujący drużyny B dotyka piłki po stronie A, jeszcze przed atakiem. Obaj popełnili błąd, ale karany jest tylko pierwszy, błąd rozgrywającego (Casebook 2025, przypadek 3.12).
- Zagrywka i ustawienie przyjmujących. Jeśli zagrywający popełni błąd w momencie zagrywki, na przykład błąd stopy albo zagrywkę nie w swojej kolejności, liczy się ten błąd, nawet jeśli drużyna przyjmująca była źle ustawiona. Jeśli sama zagrywka jest prawidłowa, ale piłka potem wypada w aut albo trafia w siatkę, pierwszy był błąd ustawienia przyjmujących i to on jest karany (przepisy 7.5 i 12.7). Od 2025 roku w momencie zagrywki we właściwej kolejności musi stać tylko drużyna przyjmująca; zawodnicy drużyny zagrywającej mogą stać w dowolnym miejscu na swoim boisku (przepis 7.4).
- Weryfikacja wideo. W rozgrywkach z systemem challenge decyduje pierwszy błąd widoczny na nagraniu, nawet jeśli prośba o sprawdzenie dotyczyła innego błędu (Casebook 2025, przypadek 9.5). Jak to działa, przeczytasz w artykule ile challenge'ów przysługuje w siatkówce.
Przykłady prawdziwego błędu obustronnego
- Atakujący i blokujący w siatce. Atakujący i blokujący w tej samej chwili dotykają siatki między antenami, obaj w trakcie gry piłką. To dwa jednoczesne błędy dotknięcia siatki (przepis 11.3.1), czyli błąd obustronny. Kiedy dokładnie dotknięcie siatki jest błędem, opisujemy w artykule błąd dotknięcia siatki w siatkówce.
- Dwóch zawodników linii obrony przy siatce. Zawodnik linii obrony jednej drużyny atakuje ze strefy ataku piłkę, która jest całkowicie powyżej górnej krawędzi siatki, a w tej samej chwili zawodnik linii obrony drugiej drużyny blokuje ten atak. Obie akcje są błędne, a Casebook rozstrzyga: błąd obustronny, powtórzenie akcji (Casebook 2025, przypadek 3.43).
Patrz na moment, nie na błąd. Jeśli masz wątpliwości co do decyzji, zapytaj siebie, co wydarzyło się najpierw. Przy sporze o błąd obustronny często okazuje się, że jeden błąd padł odrobinę wcześniej niż drugi, a wtedy liczy się tylko on. Jeśli chcesz wyjaśnienia od sędziego, według przepisów prosi o nie kapitan w grze, gdy piłka jest poza grą, a nie trener (przepis 5.1.2.1).
Co nie jest błędem obustronnym
- Walka nad siatką. Gdy dwóch przeciwników dotknie piłki jednocześnie nad siatką, nie jest to błąd. Jeśli piłka zostaje w grze, drużyna, na której stronę spada, ma znów trzy odbicia. Jeśli wypada w aut, błąd popełnia drużyna po przeciwnej stronie (przepis 9.1.2.2; Casebook 2025, przypadek 3.19). Także gdy piłka przy takiej walce na chwilę zostanie przytrzymana, gra toczy się dalej (przepis 9.1.2.3). Więcej o tym w artykule czym jest walka nad siatką.
- Atak i blok jednocześnie. Gdy blokujący dotknie piłki w tej samej chwili co atakujący, nie jest to błąd żadnego z nich. Błędem bloku jest to tylko wtedy, gdy blokujący dotknie piłki wcześniej, po stronie atakującego (Casebook 2025, przypadek 3.37).
- Dwóch zawodników tej samej drużyny jednocześnie przy piłce. To liczy się jako dwa odbicia, z wyjątkiem bloku. Jeśli się zderzą, nie jest to błąd (przepis 9.1.2.1).
- Piłka, która wpycha siatkę w rywala. Jeśli atakujący uderzy piłkę w siatkę tak mocno, że siatka dotknie blokującego, nie jest to błąd dotknięcia siatki (przepis 11.3.3).
Inne powody powtórzenia akcji
Akcję powtarza się także wtedy, gdy nikt nie popełnił błędu. Przy przeszkodzie zewnętrznej przepisy przewidują ten sam gest z dwoma kciukami (gest 23):
- Przeszkoda zewnętrzna. Gdy na boisko wtoczy się druga piłka albo coś lub ktoś spoza gry przeszkodzi, sędzia przerywa grę i akcja jest powtarzana (przepis 17.2). Jeśli akcja już się skończyła albo przeszkoda nie miała wpływu na grę, nie trzeba tego robić (Casebook 2025, przypadek 4.48).
- Poważna kontuzja. Sędzia od razu przerywa grę, pozwala udzielić pomocy, a potem akcja jest powtarzana (przepis 17.1.1).
- Zerwana siatka. Jeśli piłka rozerwie siatkę albo ją zerwie w trakcie trzech odbić drużyny, akcja jest powtarzana (przepis 10.3.2). Jeśli zagrywka rozerwie siatkę, a piłka przeleci przez dziurę, to nie: tam pierwszy był błąd, czyli piłka, która nie przechodzi przez przestrzeń przejścia (Casebook 2025, przypadek 3.31.1).
- Na piasku: piłka w antenę po walce nad siatką. Gdy dwóch przeciwników dotknie piłki jednocześnie nad siatką, a potem piłka trafi w antenę, w siatkówce plażowej akcja jest powtarzana (przepis plażowy 9.1.2.4). Przepisy halowe nie mają takiego postanowienia.
Pełne teksty znajdziesz w Official Volleyball Rules 2025-2028 i Official Beach Volleyball Rules 2025-2028 FIVB. Przywołane przypadki pochodzą z Volleyball Casebook 2025 FIVB w wersji opublikowanej przez CEV. Pozostałe przepisy gry znajdziesz w artykule wszystkie przepisy siatkówki w skrócie.
Co błąd obustronny oznacza dla wyniku i zagrywki
Nikt nie dostaje punktu, nie ma rotacji, a ten sam zawodnik zagrywa ponownie. Dla liczenia punktów to tak, jakby tej akcji nie było.
Jeśli prowadzisz mecz na żywo w Koach, po błędzie obustronnym niczego nie stukasz: wynik zostaje bez zmian, a zagrywający dalej jest pierwszy w kolejności zagrywki. Jeśli w pośpiechu stuknąłeś już punkt, usuniesz go przyciskiem Cofnij w komunikacie, który pojawia się po każdym punkcie, albo przyciskiem Cofnij w rzędzie przycisków pod boiskiem. Ten drugi cofa ostatnią czynność i pokazuje, co zostało cofnięte.
14 dni za darmo, bez karty kredytowej. Poprowadź następny mecz na żywo i po wszystkim zobacz, skąd brały się punkty.
Zapisuj swój mecz w KoachIle kosztuje Koach po okresie próbnym, sprawdzisz na stronie z cennikiem.
Częste pytania
Kto zagrywa po błędzie obustronnym?
Ten sam zawodnik co w akcji, która jest powtarzana. Nikt nie dostaje punktu i nie ma rotacji, więc wynik i ustawienie zostają dokładnie takie, jakie były. Pierwszy sędzia po swoim wyjaśnieniu wskazuje drużynę, która zagrywa, a jest to drużyna, która miała też poprzednią zagrywkę.
Czy walka nad siatką to błąd obustronny?
Nie. Gdy dwóch przeciwników dotknie piłki jednocześnie nad siatką, gra toczy się dalej, nawet jeśli piłka na chwilę zostanie przytrzymana między ich dłońmi. Drużyna, na której stronę spada piłka, ma znów trzy odbicia. Jeśli po takiej walce piłka wypadnie w aut, błąd popełnia drużyna po przeciwnej stronie. Tylko na piasku akcja jest powtarzana, gdy piłka potem trafi w antenę.
Czym różni się błąd obustronny od podwójnego odbicia?
Przy podwójnym odbiciu jeden zawodnik gra piłkę dwa razy z rzędu albo piłka kolejno dotyka różnych części jego ciała. To zwykły błąd: punkt dostają rywale. Błąd obustronny to coś innego: zawodnicy obu drużyn popełniają błąd w tej samej chwili, a wtedy akcja jest powtarzana bez punktu.
Jak sędzia sygnalizuje błąd obustronny?
Oboma kciukami uniesionymi pionowo w górę, to oficjalny gest błędu obustronnego i powtórzenia akcji. Najpierw obaj sędziowie pokazują, jakie były błędy i kto je popełnił. Potem pierwszy sędzia wskazuje drużynę, która zagrywa. Ten sam gest zobaczysz przy innych powodach powtórzenia akcji, na przykład gdy z zewnątrz wtoczy się na boisko piłka.
Poprowadź następny mecz na żywo
14 dni za darmo, bez karty kredytowej. Po jednym meczu zobaczysz, skąd brały się twoje punkty.
Zacznij z KoachAlbo najpierw sprawdź, co potrafi aplikacja do siatkówki dla trenerów.