Fair play w siatkówce: jak trener uczy drużynę sportowej postawy | Koach Volleyball
Wypróbuj 14 dni za darmo

Fair play w siatkówce: jak trener uczy drużynę sportowej postawy

Krótka odpowiedź

Fair play w siatkówce oznacza, że akceptujesz decyzje sędziego, traktujesz z szacunkiem przeciwnika, osoby oficjalne i publiczność i nie ukrywasz błędów własnej drużyny. Przepisy wymagają tego dosłownie. Jako trener uczysz tego drużynę przede wszystkim własnym przykładem i nazywaniem takich zachowań, gdy się zdarzają.

Fair play w siatkówce wydaje się czymś oczywistym: między drużynami jest siatka i nikt nie dotyka przeciwnika. A jednak co tydzień widać dyskusje o dotknięciu piłki, ręce uniesione w stronę sędziego i drużynę, która pomija podanie rąk pod siatką. Sportowej postawy drużyna się uczy, a trener jest w tym wzorem.

Czas czytania: 7 min

Czym jest fair play w siatkówce?

Fair play jest zapisane w przepisach gry. Rozdział 7 Official Volleyball Rules 2025-2028 FIVB dotyczy zachowania uczestników: zawodników, rezerwowych i sztabu. Cztery przepisy razem tworzą to, co można nazwać fair play:

Do tego dochodzi zadanie kapitana, które też jest w przepisach: po meczu dziękuje sędziom i podpisuje protokół meczowy (przepis 5.1.3.1). Co się dzieje, gdy zawodnik albo trener przekroczy granicę, opisujemy w artykule żółta i czerwona kartka w siatkówce; ten artykuł dotyczy wszystkiego, co jest przed tym.

Regulamin klubu zapisuje na papierze ustalenia dla wszystkich członków. To coś innego i do tego służy wzór regulaminu klubu sportowego. Fair play to to, co twoja drużyna pokazuje na boisku.

Dotknięcie, którego nikt nie widział: mówisz o nim?

Siatkówka ma swój własny rodzaj pytania o uczciwość. Blokujący czuje, że piłka musnęła mu opuszki palców, ale sędzia pokazuje aut. Środkowy przy lądowaniu dotyka siatki i nikt tego nie widzi. Co wtedy robisz?

Przepisy nie zobowiązują cię do zgłoszenia własnego błędu, ale zabraniają go ukrywać (przepis 20.1.3). Zawodnik, który po dotknięciu głośno protestuje, że niczego nie poczuł, robi więc dokładnie to, czego przepis nie chce. Jako trener wybierz jasną linię i ustal ją z góry:

Nie każdy trener uważa, że zawodnik w meczu z sędziami powinien sam wskazywać własny błąd. Właśnie dlatego ustalasz to z góry, wtedy w danej chwili nie ma dyskusji. Kiedy dokładnie dotknięcie siatki jest błędem, opisujemy w artykule błąd siatki w siatkówce.

Jak zachowywać się wobec sędziego?

Na wielu poziomach rozgrywek sędziuje wolontariusz, czasem zawodnik innej drużyny klubu, i często bez sędziów liniowych. Taki sędzia coś przeoczy, tak jak twoi zawodnicy przepuszczają piłki. Jedną rzecz regulują same przepisy: gdy piłka jest poza grą, z sędziami rozmawia tylko kapitan na boisku, na przykład żeby poprosić o wyjaśnienie, jak zastosowano przepis (przepis 5.1.2). Reszta to ustalenia, które robisz z drużyną:

To samo dotyczy ławki. Kartkę może dostać także trener, a twoi zawodnicy dokładnie widzą, jak ty reagujesz na decyzję.

Przeciwnik: drobne gesty, które się liczą

Fair play u młodzieży

Dzieci uczą się sportowej postawy tak, jak uczą się odbicia sposobem górnym: widząc ją i często ją powtarzając. Przy drużynach młodzieżowych dobrze działa kilka rzeczy:

Jak trener uczy fair play: przykład, ustalenia, nazywanie

  1. Dawać przykład. Drużyna patrzy na ciebie przy każdej decyzji. Spokojnie stój albo siedź, po meczu podaj sędziom rękę i w omówieniu meczu nie rozmawiaj o sędziowaniu.
  2. Ustalać. Na początku sezonu zrób z drużyną od trzech do pięciu ustaleń, ich własnymi słowami. Na przykład: po meczu podajemy wszystkim rękę, z sędzią rozmawia tylko kapitan, bez sędziego zgłaszamy własne dotknięcie, piłkę oddajemy pod siatką. Co jeszcze warto załatwić w pierwszym sezonie, przeczytasz w artykule start jako trener siatkówki.
  3. Nazywać. Powiedz w omówieniu meczu, że ktoś zachował się sportowo, tak samo konkretnie jak przy dobrym przyjęciu: kto, co i dlaczego to się liczyło.
  4. Nagradzać bez pucharu. Uznanie grupy wystarczy. Po turnieju niech drużyna sama wybierze i nazwie na przykład jeden sportowy moment tego dnia.
  5. Interweniować w cztery oczy. Jeśli zawodnik zachowuje się niesportowo, porozmawiaj z nim po meczu, a nie przy grupie. Jeśli to się powtórzy, następuje konsekwencja, którą zapowiedziałeś wcześniej, na przykład set na ławce.

Zacznij od siebie. Poproś asystenta albo rodzica, żeby przez jeden mecz zliczał kreskami, ile razy reagujesz na decyzję sędziego gestem, uwagą albo westchnieniem. Ta liczba to twoje pierwsze ustalenie fair play.

Wasze ustalenia w jednym miejscu w Koach

Tworzymy Koach, aplikację dla trenerów siatkówki. Aplikacja nie mierzy fair play i nie ma w niej nagrody fair play. Pomaga jednak umieścić wasze ustalenia w miejscu, w którym widzi je cała drużyna.

Arkusz ankiety w Ogłoszeniach w Koach z imionami osób, które głosowały na każdą odpowiedź, i tych, które jeszcze nie głosowały
Przy ankiecie jako trener widzisz przy każdej odpowiedzi, kto co wybrał; głosują i zawodnicy, i rodzice.

14 dni za darmo, bez karty kredytowej. Dziś wieczorem wpisz ustalenia drużyny do ogłoszenia, żeby zawodnicy i rodzice zobaczyli je przed pierwszym meczem.

Wypróbuj Koach ze swoją drużyną

Ile kosztuje Koach po 14 darmowych dniach, sprawdzisz na stronie z cennikiem.

Częste pytania

Co oznacza fair play w siatkówce?

Sportową grę zgodnie z przepisami i z szacunkiem dla wszystkich w hali. Przepisy FIVB wymagają, żebyś akceptował decyzje sędziów bez dyskusji, nie ukrywał błędów własnej drużyny i zachowywał się z szacunkiem wobec sędziów, osób oficjalnych, przeciwników, kolegów z drużyny i publiczności. W praktyce widać to po podaniu rąk pod siatką, porządnie oddanej piłce i drużynie, która po gwizdku odwraca się do własnego kółka.

Czy w siatkówce trzeba samemu powiedzieć, że dotknęło się siatki?

Przepisy nie zobowiązują cię do zgłoszenia własnego błędu, ale zabraniają ukrywania błędów drużyny. Bez sędziego, na przykład na treningu albo na turnieju, na którym drużyny same sędziują, sportowo jest samemu zgłosić dotknięcie. W meczu z sędziami decyduje sędzia; ustalcie jako drużyna, co robicie, i w żadnym razie nie protestujcie przeciw słusznej decyzji.

Czy zawodnik może rozmawiać z sędzią podczas meczu?

Gdy piłka jest poza grą, z sędziami może rozmawiać tylko kapitan na boisku, na przykład żeby poprosić o wyjaśnienie, jak zastosowano przepis. Pozostali zawodnicy zostawiają to kapitanowi; trener w sprawie zmian i przerw na żądanie zwraca się do drugiego sędziego. Dyskutowanie z decyzją do tego nie należy: przepisy wymagają, żebyś akceptował decyzje sportowo.

Jak nauczyć dzieci sportowej postawy w siatkówce?

Przede wszystkim własnym przykładem i nazywaniem takich zachowań, gdy się zdarzają. Niech dzieci na treningu same sędziują w małych grach, chwal, gdy ktoś podnosi rękę po dotknięciu, i ustal z rodzicami, że przy linii tylko się dopinguje. Kilka stałych ustaleń drużyny, takich jak podanie ręki przeciwnikowi po każdym meczu, sprawia, że staje się to normalne.

Zbierz ustalenia drużyny w jednym miejscu

14 dni za darmo, bez karty kredytowej. Zawodnicy i rodzice zobaczą je przed pierwszym meczem.

Zacznij z Koach

Albo najpierw sprawdź, co potrafi aplikacja do siatkówki dla trenerów.