Siatkówka latem: przygotowanie do sezonu w sześć tygodni
Krótka odpowiedź
Dobre przygotowanie do sezonu w siatkówce zaczyna się od dwóch, trzech tygodni odpoczynku, w których nadal się ruszasz. Potem przez sześć tygodni budujesz formę: dwa lub trzy razy w tygodniu siła, skoczność i kondycja, a siatkówka plażowa albo praca z piłką jako uzupełnienie. Dzięki temu zaczynasz przygotowania z drużyną sprawny, a nie wykończony.
Przygotowanie do sezonu w siatkówce nie polega na tym, żeby już w lipcu być w szczytowej formie. Chodzi o to, żebyś na pierwszym treningu po wakacjach mógł wejść w zajęcia bez protestów ze strony ciała. Oto program, który jako zawodnik realizujesz sam: najpierw odpoczynek, potem sześć tygodni budowania formy, z planem na każdy tydzień.
Dlaczego letni trening ma sens dla siatkarza
Po lecie bez sportu technika zostaje; przyjęcia ani rozbiegu do ataku nie zapomina się w kilka tygodni. Spada natomiast kondycja, siła i przyzwyczajenie ścięgien i mięśni do skoków i lądowań. Tu jest ryzyko: na pierwszym treningu atakujesz tak samo mocno jak pod koniec sezonu, tylko że twoje ciało nie robiło tego od tygodni. Co znika przez lato i jak trener buduje pierwsze treningi po przerwie, opisujemy w artykule plan na lato dla drużyny siatkarskiej. Ten artykuł jest o twojej części: o tym, co robisz sam między ostatnim a pierwszym gwizdkiem.
Poniższy plan zakłada letnią przerwę od ośmiu do dziesięciu tygodni. Jeśli twoja przerwa jest krótsza, skróć tygodnie odpoczynku albo zacznij wcześniej fazę 2. Ważniejsza od dokładnego planu jest kolejność: najpierw regeneracja, potem podstawy, a dopiero potem skoczność i szybkość.
Faza 1: najpierw odpoczynek, ale nie bezruch
Sezon jest długi. Dwa, trzy tygodnie bez siatkówki i bez planu dają ciału i głowie oddech. Odpoczynek nie oznacza tu leżenia na kanapie: jeździj na rowerze, pływaj, spaceruj, uprawiaj inny sport. Liczy się wszystko, co sprawia ci przyjemność i czego nie odczuwasz jako treningu.
- Pozwól drobnym dolegliwościom minąć. Pobolewające kolano albo bark dostaje w tych tygodniach szansę, żeby się uspokoić.
- Uprawiaj inny sport. Rower, pływanie, tenis albo piłka nożna ze znajomymi utrzymują kondycję i obciążają cię inaczej niż siatkówka.
- Zaplanuj już fazę 2. Wybierz dni, w które będziesz trenować, i wpisz je do kalendarza. Plan, który jest już ustalony, łatwiej zrealizować.
Jeśli dolegliwość wraca także po kilku tygodniach odpoczynku albo jest silna, niech oceni ją lekarz rodzinny, lekarz medycyny sportowej albo fizjoterapeuta, zanim zaczniesz budować formę. Dolegliwość, którą zabierzesz ze sobą do okresu przygotowawczego, zwykle się tam nie poprawia.
Faza 2: sześć tygodni budowania formy, tydzień po tygodniu
W tej fazie trenujesz dwa lub trzy razy w tygodniu, z co najmniej jednym dniem odpoczynku między dwiema ciężkimi sesjami. Poniższy plan to nasz własny przykład dla zdrowego zawodnika od mniej więcej szesnastu lat. Dopasuj go do swojego poziomu: jeśli nie potrafisz wykonać ćwiczenia poprawnie, robisz mniej powtórzeń, a nie niedbale. Zakwasy po nowym ćwiczeniu są normalne; ból w stawie albo ścięgnie, który nie mija po kilku dniach, już nie. Wtedy przerwij to ćwiczenie i daj się zbadać lekarzowi rodzinnemu, lekarzowi medycyny sportowej albo fizjoterapeucie.
| Tygodnie | O co chodzi | Przykładowy tydzień |
|---|---|---|
| 1 i 2 | Podstawy: siła z ciężarem własnego ciała, spokojna kondycja, mobilność | 2 razy obwód siłowy, 1 raz 30 do 40 minut spokojnej jazdy na rowerze, biegu albo pływania |
| 3 i 4 | Cięższa praca siłowa, pierwsze skoki i sprinty | 2 razy siła, a po niej krótki blok skoków, 1 raz interwały |
| 5 i 6 | Ruchy siatkarskie: skoki, zwinność, kontakt z piłką | 1 raz siła, 1 raz skoki i zwinność, 1 raz plażówka albo praca z piłką; w 6. tygodniu trochę mniej, żebyś zaczął wypoczęty |
Obwód siłowy
Sześć ćwiczeń, każde w 2 do 3 seriach po 10 do 12 powtórzeń, z minutą przerwy między seriami. Potrzebujesz tylko maty i gumy oporowej.
- Przysiad. Stopy na szerokość bioder, kolana nad stopami, plecy proste.
- Wykrok. Na zmianę lewą i prawą nogą, przednie kolano zostaje nad stopą.
- Mostek biodrowy. Na plecach, stopy płasko na podłodze, biodra w górę, aż ciało utworzy prostą linię.
- Wspięcia na palce. Na krawędzi stopnia, powoli w górę i jeszcze wolniej w dół. Łydki i ścięgno Achillesa amortyzują każde lądowanie; dlaczego to ścięgno wymaga uwagi, przeczytasz w artykule ścięgno Achillesa w siatkówce.
- Rotacja zewnętrzna barku z gumą. Łokieć przy boku, przedramię obracasz na zewnątrz. Ręka atakująca dostaje w sezonie mocno w kość; to ćwiczenie wzmacnia mięśnie wokół barku.
- Deska. Na przedramionach i palcach stóp, 20 do 40 sekund, ciało proste jak deska.
Od 3. tygodnia utrudniasz ćwiczenia: wolniej w dół, plecak z niewielkim obciążeniem albo na jednej nodze. Kto ma dostęp do siłowni i opiekę trenera, może pójść dalej; co działa, a co nie, opisujemy w artykule trening siłowy dla siatkarzy. Jeśli masz mniej niż mniej więcej piętnaście lat i trenujesz bez opieki, zostań przy ćwiczeniach z ciężarem własnego ciała i dużej ilości gry, i zapytaj trenera, co jest dla ciebie odpowiednie.
Skoki, sprinty i kondycja
Siatkówka nie jest sportem wytrzymałościowym: wykonujesz krótkie, eksplozywne akcje z przerwami pomiędzy. Dlatego tak też trenuj kondycję.
- Interwały. Na przykład 8 do 10 razy po 20 sekund szybkiego biegu tam i z powrotem między dwiema liniami, z 40 sekundami przerwy. Zwiększaj liczbę powtórzeń, nie tempo.
- Skoki. Zacznij w 3. tygodniu od małej liczby skoków i pilnuj przede wszystkim lądowania: na obie stopy, miękko przez kolana, kolana nie uciekają do środka. Licz skoki w każdej sesji i spokojnie zwiększaj ich liczbę. Pełny program skoczności znajdziesz w artykule wyższy wyskok w siatkówce.
- Zwinność. Przesuwanie się bokiem, krok blokowy wzdłuż linii, szybka zmiana kierunku. Krótko i ostro, z pełnym odpoczynkiem między powtórzeniami.
- Kontakt z piłką. Odbicia sposobem dolnym i górnym o ścianę utrzymują czucie piłki. Ćwiczenia bez siatki i partnera znajdziesz w artykule siatkówka: ćwiczenia w domu.
Zmierz się w tygodniu 0 i w tygodniu 6. Zaznacz na ścianie swój najwyższy zasięg w wyskoku i policz, ile krótkich sprintów tam i z powrotem robisz w 30 sekund. Po sześciu tygodniach zrób to samo. Postęp, który sam widzisz, lepiej trzyma cię przy planie niż postanowienie.
Siatkówka plażowa jako letni trening
Plażówka to latem dobre uzupełnienie: grasz, dotykasz wielu piłek i trenujesz nogi w sposób, który jest inny niż na hali. Dwie uwagi:
- Piasek mocno obciąża łydki i stopy. Lądujesz miękcej, ale przy każdym wybiciu łydki pracują ciężej. Godziny na piasku zwiększaj więc tak samo spokojnie jak pracę nad skocznością.
- Upał i słońce. Pij częściej, niż wydaje ci się potrzebne, używaj kremu z filtrem i graj raczej rano albo pod koniec popołudnia.
Po lecie na plaży często masz lepszą kontrolę piłki i lepiej czytasz grę, a w pierwszych tygodniach na hali inaczej łapiesz rytm przy siatce. Zwykle wyrównuje się to po kilku treningach. Plażówka liczy się w planie jako trzecia sesja w 5. i 6. tygodniu albo jako dodatek w spokojnych tygodniach, byle nie codziennie.
Jak lato wpisuje się w twój sezon
W planowaniu sezonu lato to okres przejściowy między dwoma sezonami; jak trenerzy liczą takie okresy, opisujemy w artykule periodyzacja w siatkówce. Dla ciebie jako zawodnika oznacza to: pod koniec lata jesteś gotowy do treningu, a nie do szczytu formy. Potem trener buduje dalej w okresie przygotowawczym do nowego sezonu; kiedy on się zaczyna, zależy od kraju i rozgrywek. Jak przebiega reszta sezonu, znajdziesz w checkliście organizacja sezonu siatkarskiego.
Na pierwszym treningu powiedz trenerowi, co robiłeś: czy trenowałeś, czy grałeś na plaży, czy coś ci dolegało. Wtedy wie, czy możesz od razu wejść w pełne zajęcia, czy lepiej zrobić krok w tył.
Twoje letnie ćwiczenia w Koach
Jeśli twój trener pracuje z Koach, może dać ci ćwiczenia na lato. Przy ćwiczeniu w bibliotece dotyka Zadanie domowe i wybiera zawodników, którzy będą je wykonywać w domu. Na twoim dashboardzie ćwiczenie pojawia się wtedy w sekcji Zadanie domowe; gdy go dotkniesz, widzisz rysunek i animację każdej fazy, więc w środku lata nadal wiesz, jak szło. Kompletnego planu na lato Koach za ciebie nie ułoży: układasz go sam, z tym artykułem albo z trenerem.
Po lecie treningi znów są w terminarzu, a w aplikacji zgłaszasz obecność albo nieobecność, więc trener wie z góry, kto będzie w pierwszych tygodniach. Jako zawodnik nie płacisz nic: twoje konto jest objęte abonamentem drużyny. Twój trener może wypróbować Koach przez 14 dni za darmo; ile kosztuje potem, znajdziesz na stronie z cennikiem.
14 dni za darmo, bez karty kredytowej. Daj zawodnikom na lato jedno ćwiczenie i po wakacjach od razu zobacz, kto wrócił.
Wypróbuj Koach ze swoją drużynąCzęste pytania
Ile odpoczynku potrzebujesz po sezonie siatkarskim?
Wielu zawodników robi sobie dwa, trzy tygodnie bez siatkówki i bez planu. W tym czasie nadal się ruszasz: rower, pływanie albo inny sport. Potem spokojnie zaczynasz budować formę. Jeśli po tym odpoczynku nadal coś ci dolega, niech najpierw oceni to lekarz rodzinny, lekarz medycyny sportowej albo fizjoterapeuta.
Czy siatkówka plażowa to dobry letni trening?
Tak, jako uzupełnienie. Dotykasz wielu piłek, lepiej czytasz grę i trenujesz nogi w inny sposób. Piasek mocno obciąża jednak łydki i stopy, więc zwiększaj liczbę godzin spokojnie i nie graj codziennie. Połącz plażówkę z treningiem siłowym, a w słońcu pamiętaj o piciu i kremie z filtrem.
Czy latem można poprawić skoczność?
Można, jeśli łączysz siłę i skoki i spokojnie zwiększasz obciążenie przez kilka tygodni. Sześć tygodni to niedużo; kładziesz przede wszystkim podstawy, na których budujesz dalej w sezonie. Przy każdym skoku pilnuj dobrego lądowania i stopniowo zwiększaj liczbę skoków, inaczej szybciej rozbolą cię kolana albo ścięgno Achillesa.
Co zrobić, jeśli przez całe lato nic nie robiłeś?
Powiedz o tym trenerowi na pierwszym treningu i nie próbuj nadrobić wszystkiego w tydzień. Pierwsze treningi rób w niższym tempie, pomiń najcięższe serie skoków i buduj formę przez dwa, trzy tygodnie. Kto od razu daje z siebie wszystko, ma większą szansę na zakwasy i dolegliwości niż ktoś, kto wchodzi spokojnie.
Daj drużynie ćwiczenie na lato
14 dni za darmo, bez karty kredytowej. Po wakacjach od razu widzisz, kto wrócił.
Zacznij z KoachAlbo najpierw sprawdź, co potrafi aplikacja do siatkówki dla trenerów.


