Przyjmujący lub atakujący: czym różnią się te dwie pozycje?
Krótka odpowiedź
Przyjmujący lub atakujący, różnica w skrócie: przyjmujący atakuje z lewego skrzydła i bierze udział w przyjęciu, atakujący atakuje z prawego skrzydła, stoi po przekątnej od rozgrywającego i zwykle nie przyjmuje. Przyjmujący to zawodnik uniwersalny, atakujący to ten, który kończy akcje.
Przyjmujący lub atakujący: różnica wydaje się kwestią lewej i prawej strony. A jednak te dwie pozycje na skrzydłach wymagają innego typu zawodnika: jeden przyjmuje, broni i atakuje, drugi jest od zdobywania punktów, także ze słabych piłek. Oto obie pozycje obok siebie, z odpowiedzią na pytanie, kogo gdzie ustawić.
Różnica w jednym zestawieniu
Obie pozycje to atakujący ze skrzydła, ale stoją po różnych stronach siatki i w każdej fazie akcji mają inne zadanie. To typowy podział w systemie 5-1 z libero; na niższych poziomach i w innych systemach bywa inaczej.
| Cecha | Przyjmujący | Atakujący |
|---|---|---|
| Atak w pierwszej linii | Z lewej, ze strefy 4 | Z prawej, ze strefy 2 |
| Miejsce w rotacji | Dwóch przyjmujących, po przekątnej | Po przekątnej od rozgrywającego |
| Przyjęcie | Tak, razem z libero | Zwykle nie |
| Atak z drugiej linii | Ze środka, pipe | Z prawej strony, ze strefy 1 |
| Blokuje głównie | Atakującego przeciwnika | Przyjmującego przeciwnika |
| Broni w drugiej linii | W strefie 6 albo 5, obok libero | W strefie 1 |
| Druga piłka | Rzadko | Często, gdy pierwszą piłkę gra rozgrywający |
| Kluczowa cecha | Stabilne przyjęcie i atak z każdej piłki | Siła ataku, blok i spokój po błędach |
Co robi każda z tych pozycji osobno, opisujemy szczegółowo w artykułach zadania przyjmującego i zadania atakującego. Poniżej chodzi o różnice, które decydują o twoim wyborze.
Przyjęcie: tu przyjmujący i atakujący różnią się najbardziej
W siatkówce na wyższym poziomie przyjmuje prawie zawsze trzech zawodników: libero i dwóch przyjmujących. Atakujący zostaje poza przyjęciem. Ma to swój powód: jego rozbieg zaczyna się z prawej strony, poza boiskiem, a każda piłka, którą przyjmuje, kosztuje go ten rozbieg. Gdy jest wolny od przyjęcia, w każdej rotacji masz zawodnika, który może wejść w rozbieg bez okrężnej drogi. Płaci za to przyjmujący: najpierw przyjmuje, a dopiero potem wchodzi w rozbieg, często krótszy i późniejszy, niż by chciał.
W drużynach, które przyjmują w czterech albo pięciu, atakujący czasem jednak staje w przyjęciu, zwykle wtedy, gdy przyjmuje lepiej niż najsłabszy przyjmujący. Które ustawienie pasuje do twojej drużyny, przeczytasz w artykule ustawienia w przyjęciu z 3, 4 albo 5 zawodnikami. Zasada pozostaje ta sama: kto stoi w przyjęciu, trenuje przyjęcie i atak w jednym ruchu; kto zostaje poza nim, trenuje zdobywanie punktów z każdego rodzaju wystawy.
Miejsce w rotacji: dlaczego atakujący stoi po przekątnej od rozgrywającego
W systemie 5-1 atakujący stoi trzy miejsca od rozgrywającego. Gdy rozgrywający jest w drugiej linii, atakujący jest w pierwszej i przy siatce masz trzech atakujących: przyjmującego, środkowego i atakującego. Gdy rozgrywający jest w pierwszej linii, atakujący jest w drugiej i atakuje zza linii trzeciego metra z prawej strony. Dwaj przyjmujący też stoją po przekątnej, więc jeden z nich zawsze jest w pierwszej linii, a ten, który jest w drugiej, często atakuje pipe.
W innych systemach obraz się zmienia. W systemie 4-2 dwóch rozgrywających stoi po przekątnej i nie ma stałego atakującego. W systemie 6-2 rozgrywający wystawiają tylko z drugiej linii, a rozgrywający, który jest w pierwszej linii, atakuje z prawej: tam rozgrywający pełni więc rolę atakującego.
Jakie piłki dostają i kogo blokują?
Po dobrym przyjęciu przyjmujący dostaje szybszą piłkę na lewe skrzydło, a atakujący piłkę na prawe, często wystawioną do tyłu nad głową rozgrywającego. Po słabym przyjęciu to się zmienia: kto nie jest rozgrywającym, a musi zagrać drugą piłkę, zwykle patrzy w lewo, a wysoka piłka do strefy 4 jest wtedy najprostsza. Dlatego przyjmujący dostaje dużo trudnych piłek przeciw zwartemu blokowi. Atakujący też dostaje trudne piłki, zwłaszcza w kontrze i wtedy, gdy rozgrywający sam musiał zagrać pierwszą piłkę.
W bloku stoją naprzeciw siebie. Atakujący blokuje z prawej strony przyjmującego przeciwnika, często zawodnika, który dostaje najwięcej piłek. Przyjmujący blokuje z lewej atakującego przeciwnika. U atakującego wzrost i technika bloku ważą więc co najmniej tyle samo co siła ataku. Jak te wybory wpisują się w szerszy obraz, opisujemy w artykule podstawy taktyki w siatkówce.
Przyjmujący czy atakujący: którego zawodnika gdzie ustawić?
Jeśli wahasz się między dwoma zawodnikami, patrz najpierw na przyjęcie, a dopiero potem na atak.
- Przyjmujący: zawodnik, który pod presją pewnie przyjmuje, wysoką piłkę przeciw podwójnemu blokowi jeszcze gdzieś skończy, a potem normalnie broni dalej. Nie musi mieć najmocniejszego ataku; musi być przydatny w każdej fazie gry.
- Atakujący: zawodnik z największą siłą ataku, który dobrze blokuje, także za niską albo za daleką wystawę kontrolowanie wbije w boisko i po błędzie po prostu chce kolejnej piłki. Jeśli potrafi też wystawić w miarę dobrze sposobem górnym, ratuje to akcje, gdy pierwszą piłkę gra rozgrywający.
Leworęczny zawodnik często trafia na pozycję atakującego, bo wystawa na prawe skrzydło dociera wtedy od strony ręki atakującej i nie musi najpierw przejść przed jego ciałem; więcej o tym w artykule leworęczni w siatkówce. U młodzieży nie musisz jeszcze wybierać: pozwól zawodnikom mniej więcej do piętnastego roku życia grać na obu skrzydłach, a sam zobaczysz, gdzie kto sprawdza się najlepiej.
Nie ustawiaj najlepiej przyjmującego zawodnika na pozycji atakującego. Drużyna obejdzie się bez atakującego, który uderza trochę słabiej, ale nie bez przyjmującego, który nie radzi sobie z zagrywką. Jeśli masz jednego zawodnika, który potrafi jedno i drugie, ustaw go na przyjęciu, a atakującego szukaj wśród najmocniej uderzających, którzy mają kłopot z przyjęciem.
Co trenujesz inaczej z każdym z nich
- Przyjmujący: przyjęcie i atak w jednej serii. Niech przyjmie zagrywkę, od razu odwróci się na skrzydło i zaatakuje piłkę wystawioną z jego własnego przyjęcia. Połowę przyjęć zrób celowo przeciętnych, bo w meczu właśnie wtedy dostaje wysoką piłkę przeciw dwóm blokującym. Zakończ obroną w strefie 6 albo 5.
- Atakujący: atak ze słabych wystaw. Zaplanuj serię, w której część wystaw jest za niska, za daleko od siatki albo za płaska, i licz tylko, czy piłka kontrolowanie trafia w boisko. Dodaj atak z drugiej linii ze strefy 1, blok przeciw przyjmującemu i kilka wystaw sposobem górnym na lewe skrzydło na sytuację, gdy pierwszą piłkę gra rozgrywający.
Nie porównuj ich jedną liczbą
Przyjmujący i atakujący dostają inne piłki, więc ich skuteczność ataku coś mówi dopiero w zestawieniu z rodzajem piłki. U przyjmującego połóż jego przyjęcie obok ataku, a u obu sprawdź, jak zdobywają punkty po dobrym i po słabym przyjęciu. Jak obliczyć taki wskaźnik, opisujemy w artykule skuteczność ataku w siatkówce.
W Koach każdemu zawodnikowi przypisujesz pozycję, na przykład OH dla przyjmującego i OPP dla atakującego, a w sekcji Role wyznaczasz rozgrywającego i libero, dla drużyny i w razie potrzeby na konkretny mecz.
Jeśli prowadzisz mecz w trybie Ekspert, każde dotknięcie piłki dostaje ocenę od 0 do 5. W sekcji Statystyki eksperckie tego meczu widzisz dla każdego zawodnika liczbę prób, efektywność i to, jak często zdobywał punkt po dobrym przyjęciu (4-5) i po słabym (0-2). W profilu zawodnika w sekcji Oceny 0-5 są też oceny przyjęcia. Tak zobaczysz, czy twój przyjmujący daje drużynie najwięcej w przyjęciu, czy w ataku, i czy twój atakujący kończy trudne piłki.
Ile kosztuje Koach po 14 darmowych dniach, sprawdzisz na stronie z cennikiem.
14 dni za darmo, bez karty kredytowej. Poprowadź jeden mecz w trybie Ekspert i zobacz, czy twój przyjmujący i atakujący stoją na właściwych miejscach.
Wypróbuj Koach ze swoją drużynąCzęste pytania
Czy atakujący to to samo co opposite?
Tak. Po angielsku atakującego nazywa się opposite albo right-side hitter, bo w rotacji stoi po przekątnej od rozgrywającego i atakuje z prawej strony. Przyjmujący to po angielsku outside hitter. Po polsku mówi się po prostu atakujący i przyjmujący; przyjmujący zawdzięcza nazwę temu, że przyjmuje zagrywkę.
Czy przyjmujący może grać na pozycji atakującego?
Tak, i często się to zdarza, gdy brakuje atakującego. Musi się wtedy przyzwyczaić do rozbiegu z prawej strony, gdzie piłka u praworęcznego zawodnika musi najpierw przejść przed jego ciałem do ręki atakującej, i do blokowania przyjmującego przeciwnika. Niech zagra tak kilka razy na treningu, zanim poprosisz o to w meczu.
Dlaczego atakujący nie przyjmuje zagrywki?
Bo jego rozbieg zaczyna się z prawej strony poza boiskiem, a każda piłka, którą przyjmuje, kosztuje go ten rozbieg. Gdy jest wolny od przyjęcia, w każdej rotacji masz zawodnika, który może od razu wejść w rozbieg. W drużynach, które przyjmują w czterech albo pięciu, atakujący czasem jednak przyjmuje, zwłaszcza gdy robi to lepiej niż najsłabszy przyjmujący.
Kto zdobywa więcej punktów, przyjmujący czy atakujący?
To zależy od drużyny i systemu. W wielu drużynach to atakujący kończy akcje, ale w drużynie z mocnym przyjmującym to właśnie on dostaje najwięcej piłek. Nie patrz więc tylko na liczbę punktów, ale na skuteczność przy każdym rodzaju piłki, a u przyjmującego także na jego przyjęcie.
Ustaw skrzydłowych na właściwych miejscach
14 dni za darmo, bez karty kredytowej. Po jednym meczu zobaczysz, kto zdobywa punkty z jakiej piłki.
Zacznij z KoachAlbo najpierw sprawdź, co potrafi aplikacja do siatkówki dla trenerów.