Leworęczny siatkarz: pozycja, rozbieg i zagrywka

Leworęczny siatkarz nie ma trudniej, tylko inaczej: prawie wszystkie objaśnienia, ćwiczenia i trenerzy zakładają, że zawodnik jest praworęczny. Tu zebraliśmy, co leworęczny odwraca, gdzie na boisku daje najwięcej, co sprawia, że jego atak i zagrywka są niewygodne dla rywali, i jak go prowadzić jako trener.

Co się zmienia, gdy grasz w siatkówkę lewą ręką?

Mniej, niż myślisz. Odbicie sposobem dolnym, odbicie sposobem górnym i blok grasz oburącz, więc tu leworęczny jest po prostu siatkarzem. Kto dopiero uczy się podstaw, znajdzie je w artykule nauka techniki siatkówki. Różnica dotyczy wszystkiego, co robisz jedną ręką: ataku i zagrywki. I miejsca rozgrywającego.

Rozgrywający stoi z prawej strony przy siatce, między strefą 2 a 3, i patrzy w lewo. Wystawa do strefy 4 leci więc przez boisko od prawej do lewej, a wystawa do strefy 2 od lewej do prawej. Dla atakującego ma znaczenie, po której stronie ciała piłka do niego dociera:

Dlaczego leworęczny siatkarz często gra na ataku

W strefie 2 wystawa dociera do leworęcznego dokładnie tak, jak do praworęcznego w strefie 4: od rozgrywającego w stronę ręki atakującej. Może wziąć rozbieg po skosie spoza linii bocznej do środka, utrzymać piłkę przed lewym barkiem i uderzyć ją w najwyższym punkcie, bez czekania, aż przeleci przed ciałem. Praworęczny w tym miejscu musi przepuścić piłkę albo uderzyć ją wcześnie i przed głową, a to kosztuje wysokość i kąty.

Dlatego pozycja atakującego, czyli zawodnika grającego z prawej strony i ustawionego w rotacji naprzeciw rozgrywającego, to klasyczne miejsce dla leworęcznego. Czego jeszcze wymaga ta rola, od bloku na najlepszego przyjmującego rywali po wystawę, gdy pierwszą piłkę gra rozgrywający, opisujemy w artykule zadania atakującego. Różnicę względem przyjmującego, który też przyjmuje zagrywkę, wyjaśnia tekst przyjmujący czy atakujący.

Leworęczny nie musi grać na ataku. W strefie 4 też się sprawdzi, z dwiema poprawkami: niech podchodzi do siatki bardziej prostopadle, żeby piłka mogła dotrzeć przed jego lewy bark, i niech poprosi rozgrywającego o wystawę nieco dalej od anteny, żeby miał na to miejsce. Leworęczny środkowy często uważa krótką piłkę za plecami rozgrywającego za bardziej naturalną niż piłkę przed nim, bo ta piłka nadlatuje z lewej.

Rozbieg leworęcznego: wszystko w lustrzanym odbiciu

Rytm rozbiegu jest ten sam, stopy są zamienione. Jak wygląda ten rytm i dlaczego ostatni krok jest krótki i dynamiczny, przeczytasz w artykule rozbieg do ataku w rytmie trzech kroków; leworęczny odwraca każdą stopę:

• Trzy kroki: prawa, lewa, prawa. Pierwszy krok wybiera kierunek, drugi jest długi i szybki, trzeci dostawny.
• Dwa kroki: lewa, prawa, przy krótkim rozbiegu albo szybkiej piłce.
• Cztery kroki: lewa, prawa, lewa, prawa, dla tych, którzy chcą większej prędkości rozbiegu.
• Ręce: prawa ręka idzie w górę i wskazuje piłkę, lewa uderza. Po uderzeniu prawa ręka opada w dół i do środka.

Częsty błąd to nie błąd techniczny, tylko błąd w przekazie: trener pokazuje wersję praworęczną i mówi "lewa noga do przodu". Leworęczny, który posłusznie to powtórzy, stoi barkiem ręki atakującej z przodu i nie może swobodnie się zamachnąć ani skręcić tułowia. Pokazując ruch, stań naprzeciwko niego, wtedy zobaczy twoje lustrzane odbicie, albo poproś leworęcznego kolegę z drużyny, żeby go pokazał.

Po linii czy po skosie: kierunek ataku leworęcznego

Kierunek wynika z barków i tułowia, nie z nadgarstka. Dotyczy to wszystkich, a wyjaśnienie z artykułu atak po linii czy po skosie możesz odwrócić jeden do jednego. Dla leworęcznego w strefie 2 oznacza to: długi i ostry skos wychodzą same z rozbiegu po skosie i obrotu tułowia, a linia wzdłuż prawej linii bocznej wymaga, żeby wcześniej zamknął barki.

Do tego ma przewagę, która nie ma nic wspólnego z techniką. Blokujący i obrońcy widzą głównie praworęcznych atakujących. W badaniu niemieckich i kanadyjskich naukowców zajmujących się sportem doświadczeni siatkarze i początkujący gorzej przewidywali na nagraniach kierunek ataku leworęcznych niż praworęcznych, zwłaszcza gdy obraz zatrzymywał się przed kontaktem z piłką (Loffing i inni, 2012). Blokujący skupia się na barku ręki atakującej; u leworęcznego jest on po innej stronie, niż blokujący jest przyzwyczajony.

Zagrywka leworęcznego

Zagrywkę też odwracasz w całości. Przy zagrywce sposobem górnym prawa noga jest z przodu, piłka leży na prawej dłoni i podrzucasz ją przed lewy bark. Przy zagrywce sposobem dolnym trzymasz piłkę w prawej ręce i uderzasz lewą. Przy zagrywce z wyskoku i flocie z wyskoku odwracasz rozbieg, tak jak w ataku. Jakie są rodzaje zagrywki i kiedy którą wybrać, opisujemy w artykule rodzaje zagrywki.

Dla przyjmujących po drugiej stronie zmienia się więcej niż dla ciebie. Jeśli twoja zagrywka ma boczną rotację, piłka skręca w inną stronę niż u praworęcznych zagrywających, do których są przyzwyczajeni, a i tor lotu od lewego barku jest inny. Ten efekt jest największy u zawodników, którzy rzadko grają przeciwko leworęcznym. Dlatego niech twoi przyjmujący od czasu do czasu przyjmują zagrywkę waszego leworęcznego, żeby rozpoznali tę piłkę w meczu.

Wskazówki dla trenera leworęcznego zawodnika

• Patrz na rękę rzucającą. Niektóre dzieci piszą prawą ręką, a rzucają lewą. Ręka, którą ktoś rzuca piłkę najdalej, to jego ręka atakująca. Nigdy nie wymuszaj zmiany: wyuczona ręka atakująca rzadko osiąga szybkość naturalnej.
• Trenuj wystawę na prawą stronę. Leworęczny atakujący jest tak dobry, jak wystawa do tyłu twojego rozgrywającego. Daj tej wystawie osobny blok na każdym treningu.
• Naucz blokujących myśleć w lustrze. Jeśli rywale mają leworęcznego, powiedz o tym na odprawie. Blok ustawia się na jego lewy bark; gdy atakuje z prawej strony, ten bark jest bliżej środka boiska, więc twój blok stoi bardziej do środka niż przeciwko praworęcznemu. Ustalcie, kto wtedy pilnuje linii.
• Ustal, gdzie gra. Jeśli próbujesz go po prawej i po lewej stronie, zapisuj w każdym meczu, jak zdobywa punkty. Kilka tygodni liczb powie więcej niż wrażenie z jednego wieczoru.

Zobacz, gdzie twój leworęczny daje najwięcej

Ostatnią wskazówkę zmierzysz w Koach. Jeśli prowadzisz mecz w trybie Ekspert, po meczu w Statystykach, w bloku Statystyki eksperckie, widzisz przy każdym atakującym liczbę prób, efektywność oraz to, jak często kończy akcję po dobrym przyjęciu (4 lub 5) i po słabym (od 0 do 2). Ta ostatnia wartość jest szczególnie ciekawa dla atakującego: to on dostaje trudne piłki, gdy przyjęcie się nie uda. Ustaw leworęcznego przez kilka meczów po prawej, a przez kilka po lewej stronie i porównaj jego efektywność.

Ile kosztuje Koach po 14 darmowych dniach, sprawdzisz na stronie z cennikiem.

Częste pytania

Czytaj dalej

Rozbieg do ataku: rytm trzech kroków na wyższy wyskok Co robi atakujący? Rola na prawym skrzydle wyjaśniona Atak po prostej czy po skosie? Kierunek wyznaczają barki

Zobacz 200 ćwiczeń siatkarskich z animacją Pobierz pełny plan treningowy na 8–28 tygodni