Siatkówka 3 na 3: przepisy, ustawienie i boisko

Siatkówka 3 na 3 to nie okrojona wersja gry sześciu na sześciu, tylko gra, w której każdy zawodnik w każdej akcji jest przy piłce. Spotkasz ją na śniegu, u młodzieży, na turniejach rekreacyjnych, a przede wszystkim na treningu. Oto przepisy, boisko, ustawienie i sposób, w jaki wykorzystasz ją jako formę treningu.

Gdzie gra się w siatkówkę 3 na 3?

Dla gry trzech na trzech w hali nie ma ogólnych przepisów FIVB. To, jakie zasady obowiązują, zależy od tego, gdzie grasz:

• Siatkówka na śniegu. Oficjalna forma z własnymi przepisami FIVB. Główne zasady opisujemy poniżej.
• Młodzież. W wielu krajach gra trzech na trzech jest formą rozgrywek w minisiatkówce, z mniejszym boiskiem i niższą siatką (w polskiej minisiatkówce to tak zwane trójki). Wymiary i zasady ustala związek w twoim kraju; jak budować takie formy, opisujemy w artykule przepisy minisiatkówki.
• Turnieje rekreacyjne. Na trawie, w parku albo w hali. Boisko, siatkę i liczenie punktów ustala organizator, jak w siatkówce na trawie.
• Trening. Tu wybierasz sam i tego dotyczy głównie ten artykuł.

Oficjalnie 3 na 3: przepisy siatkówki na śniegu

Przepisy FIVB dla siatkówki na śniegu (wydanie 2021-2024) przypominają połączenie hali i plaży:

• Drużyna: trzech zawodników na boisku i ewentualnie jeden rezerwowy, najwyżej dwie zmiany w secie.
• Boisko i siatka: 16 na 8 metrów, tyle samo co boisko do siatkówki plażowej. Siatka wisi na wysokości 2,43 metra dla mężczyzn i 2,24 metra dla kobiet, niżej dla młodzieży.
• Liczenie punktów: sety do 15 z dwoma punktami przewagi, mecz wygrywa ten, kto wygra dwa sety. Zmiana stron co 5 punktów, jeden czas na 30 sekund w secie.
• Pozycje: nie istnieją. Zawodnicy mogą stać, gdzie chcą; ustalona na cały set jest tylko kolejność zagrywki.
• Odbicia: trzy odbicia, blok się nie liczy. Tak jak na piasku nie wolno atakować otwartą dłonią z luźnymi palcami (kiwka palcami), a piłka przebita sposobem górnym nad siatkę musi lecieć prosto do przodu albo prosto do tyłu względem linii barków.
• Coaching: zawodnicy nie dostają w trakcie meczu wskazówek z zewnątrz.

Pełny tekst znajdziesz w Official Snow Volleyball Rules 2021-2024 na stronie FIVB; nowszego wydania FIVB w listopadzie 2026 jeszcze nie udostępniała. Jeśli grasz w turnieju rekreacyjnym, poproś o regulamin: często obowiązują tam przepisy halowe, z własnym wymiarem boiska i liczeniem punktów.

Boisko: jak duże przy grze 3 na 3?

Liczy się powierzchnia na zawodnika. Na zwykłej połowie boiska 9 na 9 metrów każdy zawodnik przy grze sześciu na sześciu kryje 13,5 metra kwadratowego. Przy grze trzech na trzech na tej samej połowie to dwa razy tyle.

Połowa boiska podzielona wzdłuż daje każdemu zawodnikowi dokładnie tyle podłogi co gra sześciu na sześciu na całym boisku, a pod jedną siatką grasz dwa mecze jednocześnie. Dlatego to standardowy wybór na trening. Wada: przy szerokości 4,5 metra przekątna prawie nie istnieje, więc atakujący uderzają głównie prosto. Jeśli chcesz, żeby zawodnicy uczyli się czytać grę i biegać, jak na piasku, wybierz pełną szerokość.

Ustawienie: dwie podstawowe formy z trzema zawodnikami

Z trzema zawodnikami nie masz pozycji jak w ustawieniu dla szóstki, ale potrzebujesz stałej formy. Działają dwie formy, a drużyny, które żadnej nie wybierają, grają obie w połowie.

• Trójkąt. Jeden zawodnik z przodu, trochę na prawo od środka i blisko siatki; dwóch z tyłu, każdy na swojej połowie, mniej więcej sześć do siedmiu metrów od siatki. Przedni zawodnik wystawia drugą piłkę, dwaj z tyłu przyjmują i atakują. Mocna strona: druga piłka jest zawsze jasna. Słaba strona: krótka piłka na środek z przodu spada między całą trójkę.
• Trzech obok siebie. Wszyscy trzej mniej więcej sześć metrów od siatki, każdy na jednej trzeciej szerokości. Każdy przyjmuje, a wystawia ten, kto nie grał pierwszej piłki i stoi najbliżej siatki. Mocna strona przeciw mocnej zagrywce; słaba, gdy nikt nie ustali, kto bierze drugą piłkę.

Kto bierze drugą piłkę, ustalacie z góry, tak jak w ustawieniu przy grze 4 na 4. Przy trzech zawodnikach zasada jest jeszcze prostsza: kto nie grał pierwszej piłki i stoi najbliżej siatki, woła "moja" przed pierwszym odbiciem i wystawia. Trzeci zawodnik i przyjmujący są wtedy obaj atakującymi, więc wystawiający ma wybór.

Kolejność zagrywki obejmuje trzech zawodników, więc każdy zagrywa dużo częściej niż przy grze sześciu na sześciu. Niech każdy zapamięta, kto zagrywa przed nim; to jedno imię zamiast całej kolejności.

Blok w trójkę: tylko wtedy, gdy coś daje

Każdy blokujący zabiera z boiska jednego obrońcę. Na połowie 9 na 9 metrów pozostali dwaj dzielą wtedy 81 metrów kwadratowych, ponad 40 na zawodnika. Blokuj więc tylko przeciw mocnemu atakowi z dobrej wystawy blisko siatki. Przy wysokiej piłce daleko od siatki, kiwce albo wolnej piłce wszyscy trzej zostają z tyłu i bronicie we trzech. Na wąskim boisku o szerokości 4,5 metra jest inaczej: tam jeden blokujący zamyka dużą część siatki i blok częściej się opłaca.

3 na 3 jako forma treningu dla drużyny halowej

Gra trzech na trzech daje każdemu zawodnikowi dużo kontaktów z piłką. Weź akcję, w której piłka trzy razy przechodzi tam i z powrotem: każda strona dotyka wtedy piłki dziewięć razy. Przy grze sześciu na sześciu to półtora kontaktu na zawodnika, przy grze trzech na trzech trzy kontakty. Ta sama zasada stoi za formami opisanymi w artykule więcej kontaktów z piłką na treningu.

• Z sześcioma zawodnikami: jeden mecz, sety do 15, po każdym secie inny podział.
• Z dziewięcioma zawodnikami: trzy trójki. Zwycięska trójka zostaje, przegrana schodzi, a czekająca wchodzi. Grajcie do 7 albo na czas, żeby nikt długo nie stał.
• Z dwunastoma zawodnikami: dwa mecze obok siebie na połowach boiska podzielonego wzdłuż, z liniami albo pachołkami jako linią środkową.

Trzy ograniczenia sprawiają, że forma pozostaje przydatna w meczu: trzy odbicia obowiązkowo, wołanie przed pierwszym odbiciem, a grupy początkujących zaczynają od wrzuconej wolnej piłki zamiast zagrywki. Uważaj na obciążenie: każdy zawodnik skacze i broni dużo częściej niż przy grze sześciu na sześciu, więc grajcie krótko i zmieniajcie trójki.

Jest też druga strona. W grze trzech na trzech nagradzana jest wolna, wysoka wystawa i atak przez środek, które przy grze sześciu na sześciu kończą się na podwójnym bloku. W ostatniej części gry licz więc tylko wystawy, które spadają blisko siatki, a po zakończeniu krótko powiedz, co w meczu wygląda inaczej.

Gra 3 na 3 w Koach

W Koach formę gry na treningu prowadzisz jako grę treningową. Przyciskiem + Ćwiczenie dodajesz Grę treningową do planu treningu i tam ją uruchamiasz. Każdemu zawodnikowi przypisujesz drużynę A albo B, i może to być też trzech na drużynę. Gdy Rotacja jest włączona, każda drużyna dostaje kolejność zagrywki z trzema zawodnikami, tak jak w prawdziwym meczu. W trybie Prosty w każdej akcji zaznaczasz, kto zdobywa punkt, a kto popełnia błąd.

Po secie uruchamiasz Nowa runda: wynik zostaje zapisany, a gra zaczyna się od 0:0. Jeśli w trakcie gry dotkniesz zawodnika, przeniesiesz go do drugiej drużyny albo zamienisz z kolegą. Po Zakończ i zapisz widzisz punkty i błędy każdego zawodnika, osobno od statystyk meczowych. Ile kosztuje Koach po 14 darmowych dniach, sprawdzisz na stronie z cennikiem.

Częste pytania

Czytaj dalej

Siatkówka 4 na 4: ustawienie, role i kolejność zagrywki Tworzenie ustawienia w siatkówce: systemy 5-1 i 4-2 wyjaśnione Więcej kontaktów z piłką na treningu siatkówki

Zobacz 200 ćwiczeń siatkarskich z animacją Pobierz pełny plan treningowy na 8–28 tygodni