Achterveldaanval slaan: afzet, timing en de pipe

Een aanval vanuit het achterveld ziet er ingewikkeld uit, maar technisch is het dezelfde beweging als voorin. Wat verschilt, is waar je begint, wanneer je vertrekt en hoe vlak je slaat. Wie die drie dingen op orde heeft, geeft zijn team een vierde aanvalsoptie die de meeste tegenstanders niet dekken.

Waar je aanloop begint

De grootste fout is te dicht bij de driemeterlijn beginnen. Je hebt ruimte nodig voor een volledige drie- of vierpasaanloop én je moet ruim achter de lijn afzetten. Praktisch betekent dat: begin je aanloop op zes tot zeven meter van het net, dus vlak voor de achterlijn.

Van daaruit maak je hetzelfde 3-pas ritme als voorin, alleen met langere passen. Veel aanvallers gebruiken achterin een vierpasaanloop: een extra aanloopstap om snelheid te maken, gevolgd door de bekende lang-snel en kort-explosief afsluiting.

Het afzetpunt: een halve meter marge

De regel is duidelijk: bij een bal die volledig boven de netrand is, moet je afzetten achter de driemeterlijn, en de lijn zelf hoort bij de voorzone. Op de lijn afzetten is dus fout. Landen in de voorzone mag daarna gewoon - de scheidsrechter kijkt uitsluitend naar de afzet. De volledige regel staat in mag een achterspeler aanvallen.

De praktische afspraak die je met je aanvallers maakt: zet af op ongeveer een halve meter achter de lijn. Dat kost je vrijwel geen aanvalskracht en haalt de twijfel uit de situatie. Aanvallers die de lijn opzoeken, gaan naar beneden kijken tijdens hun aanloop, en wie naar de vloer kijkt, kijkt niet naar de bal.

Timing: eerder vertrekken dan voorin

Dit is het echte verschil. Bij een buitenaanval vertrek je als de set zijn hoogste punt bereikt. Bij een achterveldaanval moet de bal een paar meter verder reizen én moet jij zelf meer meters afleggen, dus vertrek je duidelijk eerder. Voor een pipe op normaal tempo is de vuistregel: je bent al onderweg op het moment dat de spelverdeler de bal raakt.

Wie te laat vertrekt, komt aanlopend bij de bal en moet inhouden - de klassieke achterveldaanval waarbij de speler er half naast springt. Wie te vroeg vertrekt, staat te wachten en springt uit stand. Dit vraagt herhaling met dezelfde spelverdeler, want elke setter heeft zijn eigen boog. Reken op een paar weken vaste koppels voordat het klopt.

De set die erbij hoort

Een achterveldaanval valt of staat bij de bal die hij krijgt. Voor een pipe (de aanval door het midden vanaf positie 6) is de richtlijn: ongeveer een meter tot anderhalve meter boven de netrand en twee tot drie meter van het net af. Dat laatste is cruciaal: een pipe die tegen het net aan ligt, kan de aanvaller niet raken zonder in het net te belanden, en het blok staat er bovenop.

Voor de aanval vanaf positie 1 (vaak "D-bal" genoemd) geldt hetzelfde principe met een iets langere baan naar de rechterkant. Welke tempo's hierbij passen, lees je in aanvalstempo en eerste tempo.

Bedenk vooraf ook in welke rotaties je hem kunt gebruiken: je beste achterveldaanvaller staat maar in drie van de zes rotaties achterin. Werk je je opstelling uit in een app als Koach, dan loop je voor de wedstrijd rotatie voor rotatie na wanneer die optie beschikbaar is - precies het soort voorbereiding waar tegenstanders niet op rekenen.

Het contact: vlakker slaan, niet steiler

Vanaf drie meter achter de lijn kun je de bal niet steil naar beneden slaan - de hoek bestaat simpelweg niet. Wie dat toch probeert, slaat de bal in het net of vlak achter het net waar hij makkelijk verdedigd wordt. Sla in plaats daarvan vlak door de bal heen met veel topspin, gericht op de achterste drie meter van het veld. De rotatie zorgt dat de bal alsnog duikt.

Het contactpunt blijft hetzelfde als voorin: hoogste punt, vóór de slagschouder, hand midden-boven op de bal met actieve pols. Er verandert dus niets aan je armzwaai, alleen aan waar je op mikt. Wie hier het gevoel voor kwijtraakt, gaat terug naar de basis van de smash.

Roepen, en daarna terug

Twee praktische zaken. Ten eerste: roep je aanval. Een spelverdeler die niet weet dat jij komt, geeft je bal aan iemand anders, en een pipe die niemand aankondigde eindigt in een botsing met de middenaanvaller. Roep vroeg, tijdens de pass.

Ten tweede: je bent achterspeler, dus na je aanval sta je in de verdediging. Land op twee voeten, kom onmiddellijk terug richting je verdedigende positie en verwacht de blokbal. Achterveldaanvallers die na hun slag blijven kijken, laten precies de ballen vallen die het blok terugkaatst.

Zo bouw je hem op in trainingen

1. Aanloop zonder bal: vanaf de achterlijn, afzet een halve meter achter de driemeterlijn, tien keer tot het gevoel klopt.
2. Aangegooide bal op vaste hoogte: trainer gooit twee meter van het net, aanvaller timet zijn vertrek.
3. Uit de set: met vaste spelverdeler, eerst hoog, daarna sneller.
4. Uit de pass: pass-set-pipe in de volgorde zoals hij in de wedstrijd loopt, en dat is de enige manier om de timing echt te leren.

Bewaar de opstelling waarin die aanvaller op de juiste plek staat, zodat je hem niet elke week opnieuw hoeft uit te denken - zie opstellingen opslaan en hergebruiken.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Mag een achterspeler aanvallen? De driemeterlijn-regels De aanvalspas: het 3-pas ritme naar een hogere sprong Aanvalstempo's: van hoge bal tot eerste tempo