Snelheid smash volleybal: gemeten km/u | Koach
Start 14 dagen gratis

Snelheid smash volleybal: hoe hard slaan spelers echt?

Het korte antwoord

De snelheid van een smash in volleybal was bij tien internationale mannen gemiddeld ongeveer 97 km/u, direct na de slag gemeten (Coleman, 1993). Speelsters uit de Spaanse eerste divisie haalden zonder sprong gemiddeld 76 km/u. Jeugd slaat in de weinige metingen veel zachter, en harder is niet vanzelf effectiever.

De snelheid van een smash in volleybal is lastiger te vinden dan die van een service: er wordt minder gemeten, en online circuleren veel getallen zonder bron. Hier staan de metingen die wel een bron hebben, voor mannen, vrouwen en jeugd, wat ze betekenen voor de verdediging en hoe je het zelf meet.

Leestijd: 6 min

Hoe hard is een smash in volleybal?

Een veel geciteerde meting bij spelers van internationaal niveau is oud, maar zorgvuldig. Coleman, Benham en Northcott (Journal of Sports Sciences, 1993) filmden tien mannelijke internationals tijdens de Universiade van 1991, de Wereldspelen voor studenten, met twee camera's van 100 beelden per seconde. Uit de driedimensionale beelden berekenden ze de snelheid van de bal direct na de slag: gemiddeld 27,0 meter per seconde, ongeveer 97 km/u.

Andere studies meten met een radar en vaak met een test in plaats van in een wedstrijd. Dat geeft deze reeks:

WieHoe gemetenSnelheid
Tien internationale mannenFilm in 3D, smash met aanloop en sprongGemiddeld 97 km/u
83 vrouwen uit de Spaanse eerste divisieRadar, slag uit stand zonder sprongGemiddeld 76 km/u
15 mannelijke studenten die volleybal spelenSlag uit stand zonder sprongGemiddeld 73 km/u
Tien scholieren van gemiddeld 15,5 jaar3D-meting in een lab, smash met aanloop op een bal in een houder31 tot 66 km/u

Bronnen per rij: Coleman en collega's (1993), Palao en Valadés (2012), Del Coso en collega's (2014, de meting zonder cafeïne) en Howard en collega's (2023). Vergelijk de rijen voorzichtig: een slag uit stand mist de aanloop en de sprong, een bal in een houder komt niet aanvliegen zoals een set, en een filmmeting werkt anders dan een radar. Op internet zie je ook veel hogere getallen voor de smash; neem er alleen een over als er een meting met bron achter staat.

Hoe hard slaan vrouwen en jeugdspelers?

Bij vrouwen is er een grote meting van Palao en Valadés (Biology of Sport, 2012). Zij testten 83 speelsters van de negen beste teams uit de Spaanse eerste divisie met een vaste test: de speelster gooit de bal zelf op en slaat hem met beide voeten op de vloer, zonder sprong, naar een vak. Een radar meet drie pogingen en de snelste telt. Gemiddeld kwam dat op 76,1 km/u. Per positie:

De buitenlandse speelsters in de competitie sloegen gemiddeld 79,0 km/u, de Spaanse 74,4 km/u. De onderzoekers noemen 70 tot 82 km/u als referentie voor speelsters op dat niveau, en zeggen er zelf bij dat die alleen geldt voor vergelijkbare groepen.

Een vergelijking van mannen en vrouwen in precies dezelfde test komt uit het zitvolleybal: daar sloegen dertig spelers van topniveau gemiddeld 67 km/u bij de mannen en 52 km/u bij de vrouwen (Sun en collega's, 2026). Hoe het spel van mannen en vrouwen verder verschilt, staat in het verschil tussen dames- en herenvolleybal.

Voor jeugd zijn er weinig metingen. In het lab van Howard en collega's sloegen tien Amerikaanse scholieren van gemiddeld 15,5 jaar met aanloop op een bal die in een houder stilhing; de balsnelheid lag tussen 31 en 66 km/u, binnen één kleine groep een verschil van een factor twee. Voor jongere kinderen en recreanten vonden we geen betrouwbare metingen. Meet daarom zelf en vergelijk een speler vooral met zichzelf.

Is een hardere smash ook een betere smash?

Niet vanzelf. In een Belgische studie sloegen spelers uit de eerste divisie wel harder dan spelers uit de tweede (Forthomme en collega's, 2005). Maar bij 22 mannen uit de hoogste Cypriotische divisie, gevolgd in vier wedstrijden, leek een smashsnelheid boven de 90 km/u juist een nadelig effect te hebben op hoe effectief ze aanvielen (Challoumas en Artemiou, 2018). Een mogelijke uitleg, die de studie niet heeft getoetst: wie op volle kracht slaat, mikt minder nauwkeurig.

Snelheid neemt de verdediger wel tijd af. Stel dat de bal van het raakpunt tot een verdediger 9 meter aflegt. Bij 90 km/u, dat is 25 meter per seconde, duurt dat ongeveer 0,36 seconde; bij 60 km/u, ongeveer 16,7 meter per seconde, ongeveer 0,54 seconde. In werkelijkheid remt de bal onderweg wat af, dus de echte tijd is iets langer. Maar een aanval die netjes naast een verdediger valt of een tip achter het blok, kost hem ook zonder snelheid een punt; zie prikbal, tip en rol-shot.

Meet snelheid altijd samen met het doel. Laat een aanvaller tien keer slaan op een vak in het veld en noteer per bal de snelheid en of hij erin viel. Gaat de snelheid omhoog terwijl er even veel ballen in het vak vallen, dan is hij echt beter geworden. Vallen er minder in, dan heb je alleen risico gekocht.

Waar komt de snelheid van een smash vandaan?

In de studie van Coleman hing de balsnelheid samen met hoe snel de bovenarm van de slagarm draaide. In de Belgische studie gingen een hogere sprong en meer kracht in schouder en elleboog samen met een snellere smash. In de Cypriotische studie waren dat een hogere sprong, een groter aandeel vetvrije massa en vaker krachttraining, en spelers die pijn aan de slagschouder hadden gehad, sloegen langzamer. Het gaat telkens om samenhang in kleine groepen, niet om bewezen oorzaken. De slagtechniek zelf, van aanloop tot polsslag, staat stap voor stap in harder slaan in volleybal.

De snelheid van een smash zelf meten

De eenvoudigste herhaalbare test is die van Palao en Valadés: zelf opgooien, slaan zonder sprong met beide voeten op de vloer, drie pogingen met 30 seconden rust ertussen, en de snelste telt. Zet de radar in de lijn waarin de bal vliegt; staat hij schuin, dan meet hij te laag. Bij een echte smash met aanloop is dat lastiger, omdat het net en het blok in de weg staan. Dan is slow-motionvideo van opzij een alternatief. Hoe je met een radar of video meet en rekent, staat uitgebreid in snelheid van de service in volleybal; voor de smash werkt het op dezelfde manier. Vergelijk alleen metingen die op dezelfde manier zijn gedaan. Meet daarom altijd na de warming-up, met dezelfde bal op dezelfde druk en op hetzelfde moment van de training; in het onderzoek van Palao en Valadés gebeurde dat ook zo. Noteer per speler de snelste van drie pogingen en meet een maand later opnieuw. Een speler die harder slaat dan bij zijn vorige meting, is in snelheid vooruitgegaan, wat de rest van het team ook slaat.

Snelheid meet je op de training, het effect in de wedstrijd

Koach meet geen snelheid. Wat de app wel bijhoudt, is wat een aanval oplevert. Scoor je in de modus Expert, dan zie je na de wedstrijd bij de Expert-cijfers per aanvaller hoeveel pogingen hij had, hoeveel kills en fouten, zijn rendement, en hoe hij scoorde na een goede en na een slechte pass. Hoe je dat rendement uitrekent en wat een goed getal is, staat in aanvalsefficiency in volleybal.

Expert-cijfers in Koach: per aanvaller de pogingen, kills, fouten en het rendement, ook na een goede en na een slechte pass
Per aanvaller zie je pogingen, kills, fouten en rendement: het effect van zijn aanval, niet de snelheid.

Zet je de snelheidsmeting van de training naast die cijfers, dan zie je of een hardere smash ook meer punten maakt. Welke cijfers er verder bestaan en hoe je ze leest, staat in volleybalstatistieken begrijpen. Wat Koach na de 14 gratis dagen kost, staat op de prijzenpagina.

14 dagen gratis, zonder creditcard. Scoor je volgende wedstrijd in Expert en zie welke aanvaller echt punten maakt.

Volg je aanvallers in Koach

Veelgestelde vragen

Hoe snel is een smash bij volleybal?

Bij tien internationale mannen werd direct na de slag gemiddeld 27 meter per seconde gemeten, ongeveer 97 km/u (Coleman en collega's, 1993). Vrouwen uit de Spaanse eerste divisie sloegen in een test zonder sprong gemiddeld 76 km/u (Palao en Valadés, 2012). Bij jeugd ligt het in de weinige metingen flink lager, met grote verschillen tussen spelers.

Is een smash sneller dan een service?

Ze liggen in dezelfde orde van grootte. In radarmetingen in de World League haalde een sprongservice bij de mannen 73 tot 104 km/u (Palao en Valadés, 2014); de internationale smash in de studie van Coleman ging gemiddeld ongeveer 97 km/u. Omdat de metingen met andere methoden en bij andere spelers zijn gedaan, kun je ze niet precies vergelijken. Een float uit stand is wel duidelijk langzamer dan een smash.

Hoe hard slaan vrouwen een smash?

Een grote meting bij vrouwen komt uit de Spaanse eerste divisie: 83 speelsters sloegen in een test uit stand, zonder sprong, gemiddeld 76 km/u. Buitenaanvallers en diagonalen haalden gemiddeld ongeveer 78 km/u, spelverdelers ongeveer 72 km/u. Met aanloop en sprong is een smash een andere beweging, die in dit onderzoek niet is gemeten.

Hoe meet je de snelheid van een smash zonder radar?

Film de smash van opzij in slow motion, bijvoorbeeld met 240 beelden per seconde, en tel de beelden tussen het raakmoment en het moment dat de bal de vloer raakt. Schat de afgelegde weg met de lijnen op het veld; omdat de bal ook omlaag gaat, is die iets langer dan de afstand over de vloer. Deel de meters door de seconden en vermenigvuldig met 3,6 voor km/u. Zo meet je de gemiddelde snelheid, iets lager dan een radar direct na de slag aangeeft.

Zie welke aanval echt punten maakt

14 dagen gratis, zonder creditcard. Na drie wedstrijden zie je per aanvaller wat zijn aanval oplevert.

Start met Koach

Of lees eerst wat de volleybal app voor coaches allemaal doet.