Vaantjes ruilen bij volleybal: wat geven teams elkaar?
Het korte antwoord
Vaantjes ruilen bij volleybal is geen spelregel en geen vaste gewoonte: voor de wedstrijd geven teams elkaar vooral een hand. Bij een internationale wedstrijd, een toernooi of een bijzondere gelegenheid ruilen aanvoerders soms een clubvaantje of een klein aandenken. Vraag vooraf na of dat daar past.
Vaantjes ruilen bij volleybal zie je niet bij elke wedstrijd, en juist daarom roept het vragen op als het wel gebeurt. Wat geven aanvoerders elkaar, staat het ergens in de regels, en wat neem je mee als je tegen een buitenlands team speelt? Hier lees je wat het reglement zegt, wanneer het past en hoe je het regelt.
Wat geven volleyballers elkaar voor de wedstrijd?
Meestal is het antwoord kort: een hand. De spelers lopen langs het net en geven de tegenstander een hand of een tik, de coaches doen hetzelfde bij de bank. Daarnaast zie je bij sommige wedstrijden dat de twee aanvoerders iets uitwisselen: een clubvaantje, een speldje, een sjaal of een klein aandenken uit hun stad. Dat past het best bij wedstrijden die geen gewone competitiewedstrijd zijn:
- een wedstrijd of toernooi tegen een team uit een ander land;
- een vriendschappelijke wedstrijd tussen twee clubs die elkaar willen leren kennen, bijvoorbeeld bij een uitwisseling;
- een jubileum, de opening van een nieuwe zaal of een afscheidswedstrijd;
- een wedstrijd met publiek en een speaker, waar de clubs er een klein feestelijk moment van willen maken.
Het ruilen van vaantjes ken je misschien uit het voetbal. In volleybal is het geen vaste gewoonte: geen reglement vraagt erom, en of een team het doet, verschilt per club en per gelegenheid. Het is dus geen fout als je niets bij je hebt, en ook geen fout als je wel iets meeneemt.
Staat het ruilen van vaantjes in de spelregels?
Nee. De Official Volleyball Rules 2025-2028 van de FIVB geven de aanvoerder voor en na de wedstrijd wel vaste taken. Voor de wedstrijd vertegenwoordigt hij zijn team bij de toss en tekent hij het wedstrijdformulier (regel 5.1.1). Na afloop bedankt hij de scheidsrechters en tekent hij het formulier om de uitslag te bevestigen (regel 5.1.3.1). Over vaantjes of cadeaus zegt het reglement niets. Hoe de toss en de minuten eromheen verlopen, lees je bij het inspelen voor een wedstrijd.
Wat er verder voor de eerste service gebeurt, heet in het reglement het protocol. Volgens de begrippenlijst van het reglement is dat de reeks gebeurtenissen voor de wedstrijd, waaronder de toss, het inspelen en de presentatie van teams en scheidsrechters, beschreven in het handboek van de competitie. Het verschilt dus per competitie. Een voorbeeld: in het officiële wedstrijdprotocol van de CEV (versie augustus 2024, geraadpleegd op 6 november 2026) lopen de spelers voor de wedstrijd langs het net voor een fairplay-handdruk, en na afloop nog een keer. Een moment voor vaantjes of cadeaus staat daar niet in. Speel je in een competitie met zo'n vast schema, overleg dan vooraf of en wanneer het past. Is er geen schema, dan spreek je het zelf af met de andere ploeg.
Wanneer past een vaantje of een cadeautje?
De tabel hieronder is een voorbeeld van wat bij een gelegenheid kan passen, geen regel en geen vaste gewoonte. Wat gebruikelijk is, verschilt per land, per competitie en per club; vraag het bij twijfel na bij de organisatie.
| Situatie | Wat kan passen | Wat jij regelt |
|---|---|---|
| Gewone competitiewedstrijd | Een hand voor en na de wedstrijd | Niets extra; wel de hand bij het net |
| Toernooi met buitenlandse teams | Een vaantje of klein aandenken tussen de aanvoerders | Vraag de organisatie wat gebruikelijk is en neem genoeg mee |
| Vriendschappelijke wedstrijd of uitwisseling | Een cadeau van club tot club | Spreek het vooraf af met de andere coach |
| Jubileum, nieuwe zaal of afscheid | Bloemen of een aandenken, meestal van de eigen club | Regel het met het bestuur en de speaker |
| Internationaal jeugdtoernooi | Kleine dingen die spelers onderling ruilen, zoals speldjes | Vraag de organisatie of er geruild wordt; zo ja, geef elke speler iets kleins mee |
Wat geef je, en wat liever niet?
- Een clubvaantje. Klein, makkelijk mee te nemen en het blijft hangen in een clubhuis. Zet er de naam en het logo van je club op, en eventueel de gelegenheid en de datum.
- Iets kleins uit je stad of streek. Een speldje, een sleutelhanger of iets wat bij je regio hoort. Voor een team van ver zegt dat vaak meer dan een duur cadeau.
- Een teamfoto met handtekeningen. Persoonlijk, en je kunt hem ook na afloop nog opsturen.
- Een clubsjaal of clubshirt, als je club die heeft.
Liever niet: alcohol (zeker niet bij jeugd, en je weet niet of de ander drinkt), dure cadeaus die de ander in verlegenheid brengen, en iets breekbaars of eetbaars dat een dag in een sporttas niet overleeft. Geef één aandenken per team, van aanvoerder tot aanvoerder. Alleen op een jeugdtoernooi waar spelers zelf ruilen, krijgt iedereen iets kleins. De kosten deel je met het team; hoe je dat bijhoudt, staat bij de teamkas bijhouden.
Zo regel je het als coach of teammanager
- Vraag wat gebruikelijk is. Mail een paar weken voor het toernooi of de wedstrijd de organisatie of de coach van de andere ploeg. Vraag of er iets uitgewisseld wordt en op welk moment, zodat geen van beide teams met lege handen staat.
- Bestel op tijd. Vaantjes met een clublogo moeten vaak nog gemaakt worden. Heeft je club ze al, vraag dan bij het bestuur hoeveel er nog liggen.
- Leg vast wie het meeneemt. Een aandenken in de tas van iemand die zich die ochtend afmeldt, is een bekend probleem. Spreek af wie het meeneemt en wie het reservevaantje heeft.
- Bespreek het moment met de aanvoerder. De aanvoerder geeft het, met één korte zin: "Namens onze club, welkom." Of in het Engels: "On behalf of our club, thank you for having us." Zorg dat hij weet wanneer, en dat het de warming-up niet in de weg zit. Is er voor de wedstrijd geen ruimte, geef het dan na de handdruk bij het net. Wat de rol van aanvoerder verder inhoudt, lees je bij een aanvoerder kiezen.
- Neem er één extra mee. Voor de organisatie of voor een team waarmee je niet had gerekend.
- Krijg je iets en heb je niets? Bedank, zeg eerlijk dat je er niet op had gerekend, en stuur na afloop een vaantje of een teamfoto op. Dat neemt niemand je kwalijk.
Maak er een foto van. Zet na het ruilen beide teams samen op de foto, met de aanvoerders vooraan, en stuur hem de andere club na. Die foto gaat langer mee dan het vaantje. Speel je met jeugd, vraag dan vooraf aan de ouders of foto's gedeeld mogen worden.
En na de wedstrijd?
Na het laatste punt geven de spelers elkaar opnieuw een hand bij het net, en de aanvoerder bedankt de scheidsrechters. Waarom die kleine gebaren tellen, ook na een verlies, staat bij fair play in volleybal. Na afloop is ook het moment voor een aandenken dat bij de gelegenheid hoort: bloemen of een cadeau voor een speler die zijn laatste wedstrijd speelt, voor een trainer die afscheid neemt of voor iemand die zijn honderdste wedstrijd speelt. Dat regelt meestal de eigen club. Spreek af wie het geeft, en zeg het tegen de speaker als die er is, zodat het niet tussen het opruimen door gebeurt.
Aanvoerder en taken klaarzetten in Koach
Vaantjes koopt Koach niet voor je, maar het helpt bij het regelen. Bij Wedstrijd voorbereiden staat onder Rollen wie die wedstrijd Aanvoerder is. Koach vult daar altijd je vaste aanvoerder in, ook als die zich heeft afgemeld. Komt hij niet, kies dan zelf iemand anders in die rij, en zeg het die speler ook, want hij geeft het vaantje. Wie het aandenken meeneemt, regel je met een Taak bij de mededelingen op het dashboard. Je zet er bijvoorbeeld "Wie neemt zaterdag de vaantjes mee?" neer, een speler tikt op Ik doe het, en het hele team ziet wie het regelt.
14 dagen gratis, zonder creditcard. Zet je volgende wedstrijd klaar en zie in één keer wie aanvoerder is en wie wat meeneemt.
Probeer Koach met je teamGroeit al dat regelen rond je team je boven het hoofd, lees dan hoe je de organisatie klein houdt in beginnen als volleybalcoach. Wat Koach na de proefperiode kost, staat op de prijzenpagina.
Veelgestelde vragen
Wat is een vaantje bij sport?
Een vaantje is een klein doekje met de naam en het logo van een club, vaak met een koordje om het op te hangen. Aanvoerders ruilen het als teken van respect en als aandenken aan de wedstrijd. Bij volleybal is dat geen vaste gewoonte en staat het in geen reglement. Doet een team het, dan past het vooral bij een internationale wedstrijd, een toernooi of een bijzondere gelegenheid.
Moet je als volleybalteam iets meenemen voor de tegenstander?
Nee. Het spelreglement van de FIVB vraagt alleen dat de aanvoerders bij de toss zijn, het wedstrijdformulier tekenen en na afloop de scheidsrechters bedanken. Een vaantje of cadeau is een beleefd gebaar, geen verplichting. Speel je een toernooi of een wedstrijd tegen een buitenlands team, vraag dan vooraf aan de organisatie of er iets uitgewisseld wordt, zodat geen van beide teams met lege handen staat.
Wie geeft het vaantje, de aanvoerder of de coach?
Meestal de aanvoerder, aan de aanvoerder van de andere ploeg. Een cadeau van club tot club, bijvoorbeeld bij een uitwisseling of een jubileum, geeft vaak de coach of iemand van het bestuur. Spreek vooraf af wie het geeft, zodat er op het moment zelf niet drie mensen met een tasje staan.
Wat zeg je als je een vaantje geeft?
Houd het kort: een hand, het vaantje en één zin, zoals "Namens onze club, welkom" of "Thank you for having us" bij een buitenlands team. Een toespraak hoort er niet bij, zeker niet vlak voor de wedstrijd. Wil je meer zeggen, doe dat dan na afloop, bijvoorbeeld bij een drankje of een gezamenlijke foto.
Zet je aanvoerder en taken klaar
14 dagen gratis, zonder creditcard. Je team ziet meteen wie het vaantje meeneemt.
Start met KoachOf lees eerst wat de volleybal app voor coaches allemaal doet.


