Koncentracja w siatkówce: jak zachować skupienie między punktami | Koach Volleyball
Wypróbuj 14 dni za darmo

Koncentracja w siatkówce: jak zachować skupienie między punktami

Krótka odpowiedź

Koncentracja w siatkówce to uwaga skierowana we właściwym momencie na właściwą rzecz: po akcji odpuścić, wybrać następne zadanie, a przy gwizdku patrzeć na zagrywającego i piłkę. Trenujesz ją stałą kolejnością między punktami, jednym słowem kluczem na każde zadanie i formami gry, w których chwila rozprężenia od razu kosztuje.

Koncentracja w siatkówce to nie godzina wpatrywania się przed siebie. Akcja trwa kilka sekund, a między dwiema akcjami często mija więcej czasu niż w samej akcji. Zachować skupienie znaczy wiedzieć, co robisz w tej przerwie i na co patrzysz, gdy tylko zabrzmi gwizdek.

Czas czytania: 7 min

Czym jest koncentracja w siatkówce: uwaga, która ciągle się przełącza

Siatkówka to sport krótkich zrywów. Piłka jest w grze kilka sekund, potem sędzia gwiżdże i wszyscy znowu stoją. Koncentracja nie jest więc jednym długim wysiłkiem, tylko ciągłym przełączaniem się: odpuścić to, co się właśnie stało, zobaczyć, co nadchodzi, i we właściwej chwili zawęzić wzrok do piłki.

Psycholodzy sportu często opisują uwagę za pomocą dwóch osi, według modelu amerykańskiego psychologa sportu Roberta Nideffera (Nideffer, 1976): szeroka albo wąska oraz skierowana na zewnątrz (to, co widzisz) albo do wewnątrz (to, co myślisz i czujesz). Siatkarz w każdej akcji przechodzi przez wszystkie cztery. Kto traci koncentrację, zwykle jest w złym miejscu: w swojej głowie, gdy powinien patrzeć na zewnątrz, albo szeroko, gdy powinien wąsko.

MomentRodzaj uwagiCzym się zajmujesz
Zaraz po akcjiSzeroka, do wewnątrzOdpuścić, zrobić wydech, wybrać następne zadanie
UstawienieSzeroka, na zewnątrzKto zagrywa, gdzie stoi ich rozgrywający, kto jest w linii ataku
Od gwizdka do podrzutuWąska, na zewnątrzZagrywający: jego ciało, jego podrzut, jego dłoń
W akcjiWąska, na zewnątrz, ciągle przeskakującaPiłka, rozgrywający, atakujący, piłka

Między punktami: cztery kroki w kilka sekund

Czas między dwiema akcjami to miejsce, w którym koncentrację się wygrywa albo traci. Nadaj temu czasowi stałą kolejność, żeby nie zostało miejsca na tablicę wyników ani na poprzednią piłkę:

  1. Odpuścić. Akcja się skończyła, wygrana albo przegrana. Krótka radość albo krótka złość, potem jeden wydech. Jak poradzić sobie z błędem, opisujemy w artykule trening mentalny dla siatkarzy; tutaj chodzi o to, żeby akcja była naprawdę zamknięta.
  2. Rozejrzeć się. Szeroko wokół siebie: kto u nich zagrywa, w jakiej rotacji jesteście, którzy atakujący przeciwnika są w linii ataku? Dwie sekundy, bez analizy.
  3. Wybrać. Jedno zadanie na następną akcję, jednym słowem: „bark”, „wysoko”, „środek”.
  4. Zawęzić. Przy gwizdku twój wzrok idzie na zagrywającego i zostaje tam, aż piłka opuści jego dłoń.

U zagrywającego wygląda to trochę inaczej. Musi uderzyć piłkę w ciągu ośmiu sekund od gwizdka (przepis 12.4.4 Official Volleyball Rules 2025-2028 FIVB), a jego stała rutyna przed zagrywką musi się w tym czasie zmieścić. Dla pozostałej piątki kółko po każdym punkcie to naturalne miejsce na kroki od 1 do 3: tam patrzycie sobie w oczy i każdy mówi swoje słowo.

Na co patrzysz? Uwaga w trakcie akcji

Zawodnik, który „się koncentruje”, ale nie wie, na co ma patrzeć, jest przede wszystkim spięty. Daj każdej roli kolejność patrzenia. Ta kolejność to nie sztuczka: decyduje o tym, ile masz czasu na reakcję.

To, jak szybko zawodnik reaguje na to, co widzi, to osobny temat: opisujemy go w artykule ćwiczenia na refleks w siatkówce.

Słowa klucze: jedno słowo, które kieruje uwagą

Słowo klucz to krótkie słowo, które kieruje twój wzrok albo ciało w konkretne miejsce. Działa lepiej, gdy wskazuje na coś poza twoim ciałem. Badania nad uwagą i ruchem, w wielu różnych sportach i zadaniach, od lat pokazują, że ludzie zwykle lepiej wykonują ruch i lepiej się uczą, gdy skupiają się na efekcie ruchu, takim jak tor piłki albo cel, niż na własnych rękach czy nogach (przegląd piętnastu lat badań: Wulf, 2013). „Piłka do rozgrywającego” działa więc zwykle lepiej niż „ręce nieruchomo”.

ZadanieSłowo kluczDokąd kieruje twój wzrok
Przyjęcie„Bark”Bark zagrywającego, przed podrzutem
Blok„Rozgrywający”Dokąd pójdzie wystawa, zanim wyskoczysz
Obrona„Ręka”Ręka uderzająca atakującego
Zagrywka„Strefa 1”Cel po drugiej stronie, a nie twoja własna dłoń
Atak„Blok”Ręce bloku naprzeciw ciebie

Wybierz razem z zawodnikiem jedno słowo na każde zadanie, nie pięć. To, co mówisz do siebie o zaangażowaniu i pewności siebie, to dialog wewnętrzny; więcej o nim przeczytasz w artykule wizualizacja w sporcie.

Co odciąga uwagę w meczu

Na treningu często się udaje. W meczu dochodzi wiele rzeczy, które domagają się uwagi. Sześć znanych rozpraszaczy i co z nimi zrobić:

To, co drużyna pokazuje po punkcie albo po błędzie, wiąże się z tym, ale jest osobnym tematem: zobacz mowa ciała w siatkówce.

Ćwiczenia na koncentrację w siatkówce: pięć form na trening

Koncentracja to nie kazanie, tylko umiejętność. Trenujesz ją formami, w których chwila rozprężenia od razu coś kosztuje, i robiąc cztery kroki między punktami także na treningu.

FormaJak działaCo trenuje
Seria od nowaDziesięć przyjęć z rzędu do rozgrywającego; jedno złe przyjęcie i licznik wraca do zeraDługie skupienie przy prostym zadaniu
WashDwie akcje tworzą parę; drużyna dostaje punkt dopiero wtedy, gdy wygra obieBrak rozprężenia po wygranej akcji
Słowo przed akcjąW grze każdy zawodnik po każdej akcji mówi na głos swoje słowo zadania, dopiero wtedy trener wprowadza piłkęCztery kroki między punktami
Czytaj zagrywającegoPrzyjmujący wołają „krótka” albo „długa” w momencie, gdy zagrywający uderza piłkęPatrzenie na ciało zagrywającego
W hałasieMuzyka, krzycząca ławka albo trener, który w trakcie gry ogłasza zły wynikUtrzymanie uwagi mimo rozpraszania

Jak zorganizować i liczyć formę wash, przeczytasz w artykule ćwiczenia wash. Nie wstawiaj wszystkich pięciu do jednego treningu: wybierz jedną albo dwie i trzymaj się ich przez kilka tygodni, żeby zawodnicy poczuli tę kolejność.

U dzieci do mniej więcej dwunastego roku życia bloki są krótkie, dzieci mało stoją w kolejce i dostają jedno słowo zamiast trzech. Dziecko, które traci uwagę, bo pięć minut czeka na swoją kolej, nie ma problemu z koncentracją, tylko ćwiczenie z za dużą ilością czekania. Jeśli dopiero zaczynasz jako trener, zacznij od podstaw z artykułu twój pierwszy sezon jako trener siatkówki; formy koncentracji przyjdą potem.

Przez jeden set patrz tylko na oczy swoich zawodników. Czy między akcjami patrzą na tablicę wyników, na trybuny albo w podłogę, czy na siebie nawzajem, a potem na zagrywającego? To, co zobaczysz, zdecyduje, którą formę wybierzesz na następny trening.

Planowanie koncentracji i analiza w Koach

Tworzymy Koach, aplikację dla trenerów siatkówki. Koncentracji aplikacja nie mierzy. Możesz w niej jednak zaplanować formy opisane wyżej, prowadzić grę z wynikiem i po meczu zobaczyć, kiedy twoja drużyna siadła.

Ekran ustawień gry treningowej w Koach: Prosty albo Ekspert, przełącznik Rotacja, kto zagrywa pierwszy i zawodnicy w drużynie A lub B
Gra z wynikiem: przydziel zawodników do drużyny A lub B i wybierz, jak prowadzisz akcje.

14 dni za darmo, bez karty kredytowej. W przyszłym tygodniu wstaw do planu jedną formę koncentracji i po meczu sprawdź, jak twoja drużyna zagrała końcówkę.

Zaplanuj trening w Koach
Plan treningu w Koach z rozgrzewką, grą treningową z przyciskiem odtwarzania oraz przyciskami + Ćwiczenie i + Blok
Wstaw formę koncentracji jako blok planu i uruchom grę treningową z tego samego planu.

Ile kosztuje Koach po okresie próbnym, sprawdzisz na stronie z cennikiem.

Częste pytania

Jak lepiej skoncentrować się podczas meczu siatkówki?

Nadaj czasowi między akcjami stałą kolejność: odpuścić, rozejrzeć się, wybrać jedno zadanie jednym słowem, a przy gwizdku skierować wzrok na zagrywającego. Wiedz w każdej roli, na co patrzysz w trakcie akcji, i nie patrz po każdej akcji na tablicę wyników. Ćwicz tę kolejność także na treningu, inaczej w meczu wyda ci się obca.

Dlaczego tracę koncentrację pod koniec seta?

Od 20 punktów wynik bardziej przyciąga uwagę: myślisz o rezultacie zamiast o następnej piłce, a resztę robi zmęczenie. Ustalcie, kto śledzi wynik, trzymaj się swojego słowa zadania na akcję i na treningu od czasu do czasu grajcie formy, które zaczynają się przy stanie 20-20, żeby końcówka wydawała się znajoma.

Jakie są ćwiczenia na koncentrację w siatkówce?

Formy, w których rozprężenie od razu kosztuje: seria dziesięciu przyjęć, która po błędzie zaczyna się od nowa, wash, w którym trzeba wygrać dwie akcje z rzędu, gra, w której każdy przed akcją mówi swoje słowo zadania, oraz przyjmujący, którzy wołają, czy zagrywka będzie krótka, czy długa. Od czasu do czasu dodaj hałas, na przykład muzykę albo krzyczącą ławkę.

Jak trenować koncentrację u młodych siatkarzy?

Ćwiczenia mają być krótkie, dzieci mają mało czekać, a na każde zadanie dostają jedno słowo zamiast listy wskazówek. Formy gry z dużą liczbą kontaktów z piłką same utrzymują uwagę. Po akcji nie pytaj, co poszło źle, tylko na co następnym razem będą patrzeć, żeby ich uwaga szła do przodu, a nie wstecz.

Zaplanuj następny trening z formą koncentracji

14 dni za darmo, bez karty kredytowej. Po następnym meczu zobaczysz, jak twoja drużyna zagrała końcówkę.

Zacznij z Koach

Albo najpierw sprawdź, co potrafi aplikacja do siatkówki dla trenerów.