Achillespees bij volleybal: pijn, scheur, terugkeer | Koach
Start 14 dagen gratis

Achillespees bij volleybal: klachten, scheur en terugkeer

Het korte antwoord

Pijn aan de achillespees bij volleybal is vaak overbelasting: het begint geleidelijk, de pees is stijf bij het opstaan en doet pijn bij springen. Een scheur voelt anders: een plotselinge knal of trap tegen je kuit, en op je tenen staan lukt vaak niet meer. Dan ga je meteen naar een arts; herstel duurt maanden.

Pijn aan je achillespees bij volleybal komt vaak sluipend: een stijve hiel bij het opstaan, een zeurende pees in de warming-up. Soms gaat het in één klap. Hier lees je hoe je die twee uit elkaar houdt, wanneer je niet moet wachten en wat terugkeer in grote lijnen inhoudt.

Leestijd: 6 min

Wat doet de achillespees bij volleybal?

De achillespees verbindt je kuitspieren met je hielbeen. Hij trekt je hiel omhoog als je op je tenen gaat staan en afzet, en hij werkt mee als je een landing opvangt. Bij volleybal doet hij dus mee bij elke aanloop, elke sprong aan het net, elke landing na een blok en elke snelle start naar een verdedigingsbal. Hoeveel sprongen dat per training en wedstrijd zijn, lees je in hoe vaak een volleyballer springt.

Er kunnen twee heel verschillende dingen misgaan. De pees kan overbelast raken, langzaam en over weken, of hij kan op één moment scheuren. De Amerikaanse vereniging van orthopedisch chirurgen (AAOS) beschrijft dat een scheur meestal ontstaat als de kuitspier te snel wordt opgerekt, bijvoorbeeld bij het landen na een sprong of bij een snelle richtingsverandering. Dat zijn precies de bewegingen van volleybal.

Overbelasting of scheur: het verschil op een rij

Wat je merktOverbelaste peesGescheurde pees
BeginGeleidelijk, over dagen of wekenPlotseling, op één moment
GevoelStijf en pijnlijk bij het opstaan, pijn die bij inspanning toeneemtEen knal, of alsof iemand tegen je kuit trapt
DaarnaVaak flinke pijn op de dag na een zware trainingHevige pijn en zwelling bij de hiel; lopen of op je tenen staan lukt vaak niet meer
Wat je doetMinder belasten; blijft het, dan naar huisarts of fysiotherapeutMeteen naar een arts

Bronnen: de AAOS over een overbelaste achillespees en over een achillespeesscheur, en de patiënteninformatie van Cambridge University Hospitals (NHS).

Een knal of een trap tegen je kuit: stop en ga naar een arts

Het bekende verhaal: een speler zet af voor een aanval of sprint naar een korte bal, voelt een klap achter in zijn onderbeen en kijkt om wie hem schopte. Er staat niemand. De patiënteninformatie van Cambridge University Hospitals beschrijft het zo: alsof iemand je tegen je kuit slaat of schopt, met plotselinge pijn. Volgens de AAOS kun je ook een knallend geluid horen, en lukt het daarna vaak niet meer om op de tenen van dat been te staan.

Dan is de training of wedstrijd voor die speler voorbij. Laat hem niet even proberen of het gaat en niet op dat been doorlopen, en zorg dat hij dezelfde dag bij een arts is. Een fysiotherapiedienst van de Britse NHS (Lincolnshire) zegt het zo: denk je dat de pees gescheurd is, laat het dan zo snel mogelijk nakijken, en ga bij twijfel naar de spoedeisende hulp. Is een operatie nodig, dan pakt die volgens de AAOS beter uit als hij snel na de blessure gebeurt, omdat de pees anders korter wordt en verlittekent. Of het een operatie wordt of een behandeling met een brace, loopschoen of gips, beslissen de arts en de speler samen. Wat je in de zaal doet tot er hulp is, staat in EHBO bij volleybal.

Zeurende pijn aan de achillespees: wat overbelasting betekent

Een overbelaste pees heeft meestal geen duidelijk moment van ontstaan. De AAOS noemt herhaalde belasting als oorzaak, met als bijdragende factoren een plotselinge toename van de hoeveelheid of de zwaarte van het sporten, een wissel van schoenen en stijve kuitspieren. De klachten die de AAOS beschrijft: pijn en stijfheid langs de pees bij het opstaan, pijn die bij inspanning erger wordt, flinke pijn op de dag na het sporten, en een pees die dikker of gezwollen aanvoelt. Waar je op let bij nieuwe schoenen, staat in volleybalschoenen kopen.

Wat er dan gebeurt, is werk voor een fysiotherapeut of arts. In grote lijnen beschrijft de AAOS: minder doen van wat de pijn uitlokt, tijdelijk meer doen wat de pees minder belast, zoals fietsen of zwemmen, en een oefenprogramma voor de kuit onder begeleiding van een fysiotherapeut. Het kan volgens de AAOS een paar maanden duren voordat de klachten duidelijk minder zijn. Een schema uit een filmpje of van een teamgenoot is geen vervanging: hoe zwaar en hoe snel je opbouwt, hangt af van jouw pees.

Twee dingen uit de AAOS-informatie zijn goed om te weten. Injecties met corticosteroïden in de pees worden afgeraden, omdat de pees daardoor kan scheuren. En op de pagina over een scheur noemt de AAOS ook bepaalde antibiotica (fluorochinolonen, zoals ciprofloxacine en levofloxacine) als iets wat met peesscheuren in verband is gebracht. Gebruik je zulke antibiotica en krijg je pijn aan je hiel, meld het dan bij je arts. Houden de klachten aan, worden ze erger of twijfel je: ga naar een huisarts, sportarts of fysiotherapeut.

Wat je als coach doet: sprongen doseren, speler houden

De algemene kant van blessures voorkomen, van warming-up tot landingstechniek, staat in blessurepreventie bij volleybal. Voor de achillespees komen er drie dingen bij:

Dezelfde sprongbelasting speelt ook bij de knie; daarover gaat knieklachten en de springersknie.

Vraag op maandag naar hielen. De vraag wie er een stijve hiel heeft bij het opstaan kost bijna geen tijd, en geeft je de kans de sprongen in de training aan te passen voordat een klacht groter wordt.

Terug na een achillespeesscheur: reken in maanden

Na een scheur is de vraag niet of een speler dit seizoen nog meedoet, maar wanneer hij weer volledig kan springen. De AAOS beschrijft dat je, met of zonder operatie, rekent op zo'n zes weken of langer in een brace of loopschoen, gevolgd door een geleidelijke opbouw van beweeglijkheid en kracht met een fysiotherapeut. Volledig herstel duurt volgens de AAOS ongeveer twaalf maanden, bij sommige mensen dichter bij twee jaar, en enig krachtverlies is gewoon. Sporters krijgen een reeks testen voordat ze weer alles mogen.

Voor jou als coach betekent dat: de arts en de fysiotherapeut bepalen het tempo en het moment waarop hij weer springt, niet de competitie. Vraag de speler welke stap hij nu zet en pas je training daarop aan. Houd hem in de tussentijd betrokken bij het team, bijvoorbeeld met een taak op de bank; een seizoen aan de kant is lang.

In Koach bijhouden wie aangepast traint

Koach maakt geen revalidatieschema; dat doet de fysiotherapeut. Wel houd je in de app bij wie er even niet volledig meedoet. Tik op het spelersprofiel op het potlood (Speler bewerken) en zet onder Status de speler op Geblesseerd: bij het voorbereiden van een wedstrijd staat hij dan grijs en met dat label achteraan de bank, en hij krijgt geen zetje of herinnering om zich aan te melden. Bij een training schrijf je onder Verslag een spelersnotitie, bijvoorbeeld welke fase de fysiotherapeut heeft afgesproken en welke sprongvormen hij overslaat. Zo weet je assistent het ook, en zie je weken later nog wat er is afgesproken.

Trainingsdetail in de Koach-app met het plan (Warming-up en Trainingswedstrijd), de knop Oefening en Verslag met Spelersnotities
In het plan zie je welke onderdelen er die avond in zitten. Onder Verslag leg je bij Spelersnotities vast wat er met een geblesseerde speler is afgesproken.

14 dagen gratis, zonder creditcard. Zet je team er vanavond in en houd bij wie er aangepast traint, zonder losse briefjes.

Probeer Koach met je team

Wat Koach na de proefperiode kost, staat op de prijzenpagina. Ben je net trainer geworden, lees dan ook beginnen als volleybalcoach.

Veelgestelde vragen

Mag je volleyballen met pijn aan je achillespees?

Dat hangt af van de pijn, en een huisarts, sportarts of fysiotherapeut beoordeelt dat. Een duidelijk signaal om te minderen is pijn die tijdens de training toeneemt of de dag erna erger is; de AAOS noemt flinke pijn op de dag na het sporten als typisch voor een overbelaste pees. Doorspelen op pijnstillers verbergt de klacht alleen. Laat aanhoudende klachten nakijken, dan hoor je ook wat je nog wel kunt doen.

Hoe weet je of je achillespees gescheurd is?

Typisch is een plotselinge knal of het gevoel dat iemand tegen je kuit trapt, met pijn en zwelling bij de hiel; daarna lukt op je tenen staan aan die kant vaak niet meer (AAOS en Cambridge University Hospitals). Een arts stelt het vast met lichamelijk onderzoek, waaronder de Thompson-test, en soms een echo of MRI. Ga bij dit beeld dezelfde dag naar een arts en loop niet door op dat been.

Hoe lang duurt herstel na een achillespeesscheur?

Volgens de AAOS reken je op zo'n zes weken of langer in een brace of loopschoen, daarna volgt een geleidelijke opbouw met een fysiotherapeut. Volledig herstel duurt ongeveer twaalf maanden, bij sommige mensen bijna twee jaar, en enig krachtverlies is gewoon. Wanneer je weer springt en wedstrijden speelt, bepalen je arts en fysiotherapeut aan de hand van testen, niet de kalender.

Is een achillespeesontsteking hetzelfde als een overbelaste achillespees?

Meestal bedoelen mensen er hetzelfde mee: pijn en stijfheid in de pees door herhaalde belasting, zonder één duidelijk moment van ontstaan. De AAOS noemt het achillestendinitis; artsen en fysiotherapeuten spreken vaak van tendinopathie. Een scheur is iets anders, die ontstaat plotseling. Blijven de klachten, laat dan een huisarts of fysiotherapeut kijken.

Houd bij wie er aangepast traint

14 dagen gratis, zonder creditcard. Blessures en afspraken van je team op één plek.

Start met Koach

Of lees eerst wat de volleybal app voor coaches allemaal doet.