Laatste training voor de wedstrijd: wat je wel en niet doet
Het korte antwoord
De laatste training voor de wedstrijd is korter en scherper dan een gewone training: wedstrijdvormen op tempo, de opstelling door alle zes rotaties, een servicedoel per speler en weinig sprongen. Je leert niets nieuws aan en je eindigt op een geslaagde actie, zodat je team fris en zeker de wedstrijd in gaat.
De laatste training voor de wedstrijd maakt je team niet beter dan het is, maar bepaalt wel hoe het de zaal in loopt: fris of moe, zeker of twijfelend. Hier lees je wat erin hoort, wat er juist uit moet, een opzet van 75 minuten en de variant voor jeugd en recreanten.
Wat moet de laatste training voor de wedstrijd opleveren?
Conditie en techniek veranderen niet meer in een dag of twee. Wat je spelers in deze training aan kracht of nieuwe techniek winnen, zie je in de wedstrijd nog niet terug. Wat ze aan vermoeidheid of twijfel oplopen, zie je wel. De laatste training heeft daarom vier doelen:
- Frisse benen. Korter dan normaal en met weinig sprongen.
- Scherpte. Hoog tempo, beslissingen onder druk, de bal in wedstrijdsituaties.
- Duidelijkheid. Iedereen weet waar hij staat, in welke rotatie, wat zijn rol is en waar hij naartoe serveert.
- Vertrouwen. Spelers gaan naar huis met het gevoel dat het werkt.
In de weekplanning is dit de training die toepast; hoe die past bij de training eerder in de week, staat in de trainingsweek plannen. Het inspelen op de wedstrijddag zelf is een ander verhaal, met een eigen schema: zie inspelen voor een volleybalwedstrijd. Ligt de laatste training de dag voor de wedstrijd, maak hem dan nog iets korter dan hieronder.
Korter en scherper: een opzet van 75 minuten
Een gewone training van 90 minuten wordt er een van 75. De tijd die eraf gaat, komt uit het technische werk en de herhalingen, niet uit de wedstrijdvormen.
| Blok | Min. | Wat je doet |
|---|---|---|
| Warming-up zoals op de wedstrijddag | 15 | Dezelfde volgorde als bij de wedstrijd, zodat het een routine wordt |
| Snelle techniekprikkel | 10 | Een bekende vorm met veel balcontact op tempo, zonder uitleg |
| Side-out per rotatie | 20 | De startopstelling door alle zes rotaties, met service van de overkant |
| Wedstrijdvorm met standen | 15 | Korte sets die beginnen op 20-20 of 22-22 |
| Servicedoelen | 10 | Iedere serveerder werkt aan zijn eigen doel voor de wedstrijd |
| Afsluiter | 5 | Een korte vorm die lukt, daarna één of twee afspraken |
De rally's mogen intensief zijn, de blokken zijn kort. Houd de pauzes ook kort: even drinken en door. Een training die lang en zwaar is, maakt moe; een training die kort en snel is, maakt scherp. De opbouw van een gewone training staat in volleybaltraining geven; hier is alles een maat kleiner.
Voor de wedstrijdvorm werkt 22 om 22 goed: beide teams beginnen op 22 en de rally wordt helemaal uitgespeeld. Spelers oefenen precies de standen waarin ze in de wedstrijd gespannen raken.
Opstelling en rotaties doorlopen
Het belangrijkste blok is het doorlopen van je opstelling. Niet als theorie op een bord, maar op het veld, met een bal en een serveerder aan de overkant. In Side-out per rotatie serveert de overkant op rotatie 1, speelt je team de side-out helemaal uit en draait daarna door naar rotatie 2. Let per rotatie op vier dingen:
- Wie ontvangt de service, en wie staat erbuiten.
- Waar de spelverdeler vandaan komt en hoe snel hij bij het net is.
- Welke aanvallers voorin staan en welke aanval de spelverdeler als eerste kiest.
- Wanneer de libero erin komt en voor wie.
Begin met de rotatie waarin je de wedstrijd start. Geef de meeste tijd aan de rotatie die je de vorige wedstrijd de meeste punten kostte. En speel een paar minuten met de wissel die je in de wedstrijd waarschijnlijk inzet, zodat die speler weet waar hij staat als hij erin komt.
Heb je te weinig spelers voor zes tegen zes, loop de rotaties dan door zonder tegenstander: de trainer serveert of gooit in, en het team speelt de bal uit tot een aanval op een doel aan de overkant.
Servicedoelen voor de wedstrijd
Geef elke serveerder één doel voor de wedstrijd, en train dat doel. Een zone, een soort service of een plek tussen twee passers: één ding per speler, niet drie. Laat ze serveren na een korte sprint of direct na een rally, want in een wedstrijd serveer je ook niet uitgerust. Tel per speler tien services: hoeveel kwamen in de doelzone, en hoeveel waren er in totaal binnen?
Spreek ook als team af wanneer je risico neemt. Bijvoorbeeld: na een eigen servicefout serveert de volgende speler veilig binnen. Zulke afspraken werken alleen als ze op de training al gelden.
Stop een vorm op het moment dat het lukt. Eindig de wedstrijdvorm na een geslaagde rally, niet als de klok op nul staat. Loopt de laatste vorm slecht, voeg dan twee minuten toe met iets wat je team zeker kan. Het laatste beeld van de training nemen spelers mee de wedstrijd in.
Wat je niet doet in de laatste training
- Niets nieuws aanleren. Geen nieuw systeem, geen nieuwe aanvalscombinatie, geen nieuwe oefening met eigen regels. Alleen een blessure of een afmelding is een reden om iets om te gooien.
- Geen zware sprong- of krachtblokken. Geen bloksprongen in series, geen conditietraining. Die horen eerder in de week.
- Geen straf. Rennen of opdrukken na een verloren vorm maakt moe en levert niets op voor de wedstrijd.
- Geen partij zonder einde. Een lange vrije partij loopt uit, eindigt vaak in gemopper en kost de benen die je in de wedstrijd nodig hebt.
- Geen lange bespreking. Eén of twee afspraken aan het eind is genoeg. Wat je vlak voor de wedstrijd zegt, staat in de teambespreking voor de wedstrijd.
Jeugd en recreanten: de variant
Jeugd. Het principe blijft gelijk: kort, niets nieuws en eindigen op succes. Maar houd de tactiek klein. Eén afspraak is genoeg, bijvoorbeeld dat elke service binnen moet komen. Loop de rotatievolgorde wel speels door, zodat iedereen weet waar hij staat en wanneer hij doordraait. Laat de training eindigen met een spelvorm die ze leuk vinden, met een duidelijke winnaar.
Recreanten. Train je één keer per week, dan is de laatste training ook de enige. Dan mag er wel iets van techniek in, maar houd de tweede helft voor de wedstrijdvorm en de opstelling. Speel je de dag erna, laat de sprongen dan weg en houd het op een uur.
De laatste training in Koach
In Koach zet je de blokken met hun minuten in het plan van de training. In de zaal tik je op het veldje van een planrij om de oefening te openen. Sinds versie 3.1 staat onderaan Vorige en Volgende, met de naam en de minuten van het volgende blok, zodat je zonder zoeken van oefening naar oefening gaat; een blok zonder oefening, zoals een losse warming-up, slaat Volgende over. Elke oefening begint dan op fase 1, en met Terug sta je weer op dezelfde plek in je plan.
Een partijvorm met je eigen spelers kun je als trainingswedstrijd bijhouden; je start hem vanuit het plan van de training. Zet de schakelaar Rotatie aan, dan gelden de serveervolgorde en het doordraaien zoals in een wedstrijd. Je verdeelt je spelers over ploeg A en ploeg B en kiest wie eerst serveert. In de modus Simpel houd je per rally bij wie scoort en wie de fout maakt. Meer over die vorm staat bij de trainingswedstrijd.
Wat Koach na de 14 gratis dagen kost, staat op de prijzenpagina. Werk je met een oudere versie, werk de app dan bij via de App Store of Google Play.
14 dagen gratis, zonder creditcard. Zet je laatste training voor de volgende wedstrijd in het plan en loop hem in de zaal af met Volgende.
Plan je laatste training in KoachVeelgestelde vragen
Hoe lang moet de laatste training voor een wedstrijd duren?
Korter dan een gewone training. Een opzet van 60 tot 75 minuten is voor de meeste teams genoeg, met korte blokken en weinig pauze. Ligt de training de dag voor de wedstrijd, houd het dan op een uur en laat de sprongvormen weg. De tijd die eraf gaat, haal je uit het technische werk, niet uit de wedstrijdvormen.
Mag je in de laatste training nog een nieuwe oefening doen?
Liever niet. Een nieuwe oefening kost uitleg en aandacht, en de eerste keer gaat een nieuwe vorm bijna altijd rommelig. Kies vormen die je team kent, zodat het tempo meteen hoog is en spelers met hun hoofd bij de wedstrijd zijn. Nieuw materiaal past beter in de training die het verst van de wedstrijd ligt.
Wat doe je als er spelers ontbreken bij de laatste training?
Loop de rotaties door met wie er is en vul de open plekken met een wisselspeler of de trainer. Vertel een basisspeler die er niet was apart wat de afspraken zijn, bijvoorbeeld bij aankomst in de zaal. Ontbreken er veel spelers, kies dan kleinere wedstrijdvormen en laat het zes-tegen-zeswerk aan de wedstrijd over.
Hoe ziet de laatste training eruit bij een jeugdteam?
Hetzelfde principe als bij senioren, met minder tactiek. Korte spelvormen, één simpele afspraak zoals elke service binnen, en de rotatievolgorde speels doorlopen zodat iedereen weet waar hij staat. Eindig met een spel dat ze leuk vinden en dat ze winnen of bijna winnen, zodat ze met zin naar de wedstrijd gaan.
Zet je laatste training klaar
14 dagen gratis, zonder creditcard. In de zaal ga je met één tik naar het volgende blok.
Start met KoachOf lees eerst wat de volleybal app voor coaches allemaal doet.


