Trainingswedstrijd volleybal: A tegen B die je team iets leert

Een trainingswedstrijd volleybal is het blok waar je spelers de hele avond op wachten, en ook het blok waarin het snelst niets gebeurt: tien minuten partijtje met een stand die niemand bijhoudt. Hier lees je hoe je A tegen B zo opzet dat de partij iets oplevert, en hoe je hem in Koach bijhoudt.

Wat is een trainingswedstrijd, en wat is het niet?

Een trainingswedstrijd is een partij waarin je selectie tegen zichzelf speelt: ploeg A tegen ploeg B, op je eigen training. In het Engels heet het een scrimmage of intrasquad game. Jij bepaalt de ploegen, de telling, wanneer er gewisseld wordt en wanneer je stopt.

Een oefenwedstrijd is iets anders. Daar speel je tegen een ander team, meestal met een scheidsrechter en op een andere avond, en wil je weten hoe je team het doet tegen een tegenstander. In een trainingswedstrijd zijn beide ploegen van jou. Een gewonnen ronde zegt dus niets over je team, alleen iets over de vorm die je koos. De vraag is niet wie wint, maar of het ding waar je deze week aan werkt in een echte rally overeind blijft.

Wanneer zet je een trainingswedstrijd in?

Meestal als slotblok, na een techniek- en tactiekblok over hetzelfde thema. Dat is de vaste plek uit de trainingsopbouw in vier blokken: eerst geïsoleerd, dan met beslissingen, dan in een partij met een stand. Hoe die blokken in je hele trainingsavond passen, staat in een volleybaltraining geven. Daarnaast zijn er drie momenten waarop een trainingswedstrijd meer oplevert dan een losse oefening:

• Een nieuwe opstelling of een nieuw systeem. Je spelverdeler ziet in twintig minuten alle rotaties met echte service van de overkant, zonder dat er punten op het spel staan.
• Spelers die weinig spelen. Wie op zaterdag op de bank zit, krijgt hier de rally's die hij in de wedstrijd mist.
• Vlak voor een belangrijke wedstrijd. Speel de situatie na die je verwacht: de service van een sterke serveerder of een slotfase vanaf 20-22.

Wanneer liever niet: als de techniek van het thema nog niet staat. Een speler die de bovenhandse pass net leert, leert die niet in een zes-tegen-zes. Waarom dat zo is en hoe je een oefening stap voor stap echter maakt, lees je in wedstrijdechte oefeningen.

Hoe deel je ploeg A en ploeg B in?

Eén regel: de ploegen moeten gelijk opgaan. Een partij die na vijf minuten 12-3 staat, leert de ene kant alleen nog verliezen. Verdeel daarom eerst de sleutelposities (elke ploeg een spelverdeler, de middens en de beste passers verdeeld) en pas daarna de rest. Kijk na de eerste ronde naar de stand en wissel één speler als het scheef zit. Vier manieren om in te delen, met hun voor- en nadelen, staan in teams eerlijk indelen op de training.

Welke telling en welke regels werken?

• Rondes in plaats van sets. Speel tot 15, of acht tot tien minuten op de klok, en begin dan opnieuw bij 0-0. Korte rondes geven meer beginfases en meer slotfases, en een stand die nooit hopeloos wordt.
• Rotatie aan of uit. Met rotatie serveer en draai je door zoals in een wedstrijd, zodat iedereen elke plek in de volgorde van je opstelling speelt. Zonder rotatie speel je een vrije vorm, bijvoorbeeld met vaste posities of kleinere ploegen.
• Hoe de rally begint. Een echte service is het echtst. Een vrije bal die jij ingooit levert meer rally's per minuut op, en dat is bij jonge of minder ervaren groepen vaak de betere keuze.
• Een telling met een bedoeling. Laat de telling belonen waar je aan werkt: een bonuspunt voor een side-out in de eerste aanval, of een punt dat alleen telt na drie contacten. Acht van zulke vormen staan in partijvormen voor de volleybaltraining.
• Kleiner mag. Met tien spelers speel je vijf tegen vijf. Minder spelers per ploeg betekent meer balcontacten per speler.

Wat meet je in een trainingswedstrijd?

Meet één ding, en zeg vooraf hardop wat dat is. Na een serviceblok tel je de servicefouten per ploeg; na een receptieblok kijk je naar de passes. Wie alles tegelijk wil zien, ziet in de praktijk niets, want je staat ook nog te coachen.

Er zijn twee niveaus. Het eenvoudige: per rally wie het punt won, wie scoorde en wie de fout maakte. Dat lukt naast het coachen. Het gedetailleerde: elk balcontact een cijfer, maar dan alleen voor de vaardigheid waar het om draait. Dat is werk voor een assistent of een speler die even uitrust. Wat je met het getal doet, is het belangrijkste. Valt het tegen terwijl het in de oefening goed ging, dan draagt je oefening niet over. Gaat het op de training goed en zaterdag niet, dan is dat een bekend patroon met een eigen aanpak.

Zo houd je een trainingswedstrijd bij in Koach

In Koach is de trainingswedstrijd een onderdeel van je trainingsplan, met een eigen startknop. Zo ziet dat eruit in het plan van een training:

1. Zet hem in je plan. De trainingswedstrijd is een vaste oefening in Koach. Je zet hem in het plan van een training via Training > Oefeningen > Trainingswedstrijd > Aan training toevoegen, of in het plan zelf met + Oefening. Dat onderdeel krijgt rechts een afspeelknop.
2. Start hem vanuit de training. Open de training en tik bij het onderdeel op de afspeelknop. Alleen trainers hebben die knop, en vanuit de oefeningenlijst of het tabblad Wedstrijd start je hem niet.
3. Kies hoe je hem bijhoudt. Onder Hoe houd je hem bij? kies je Simpel (per rally wie scoort en wie de fout maakt) of Expert (elke actie een cijfer van 0 tot 5, voor beide ploegen). Bij Expert kies je onder Focus welke vaardigheden je beoordeelt; voor de rest van de rally tik je alleen wie hem wint. Zet Rotatie aan of uit en kies Wie serveert eerst?
4. Deel de ploegen in. Per speler tik je A of B. Wie voor de training is aangemeld, staat bovenaan, en de meespelers van die avond staan er ook bij. Met rotatie staan de spelers per ploeg in serveervolgorde: de eerste zes in het veld, de rest op de bank, en met het pijltje schuif je iemand omhoog. Minder dan zes per ploeg mag ook.
5. Speel en tel. In Simpel tik je + Ploeg A of + Ploeg B. Daarna kun je aangeven hoe het punt viel en door wie, of je slaat dat over. Nieuwe ronde bewaart de stand en begint weer bij 0-0. Zit het scheef, tik dan op een speler en kies Naar ploeg B.
6. Rond af. In het menu met de drie puntjes kies je Afronden en opslaan. De cijfers per speler worden bewaard bij Trainingswedstrijden.

Waar zie je de trainingswedstrijd terug, en wie ziet hem?

Na het opslaan opent meteen het overzicht. Daarna vind je alle trainingswedstrijden onderaan het tabblad Wedstrijd, onder Trainingswedstrijden. Per ploeg zie je de spelers met hun punten en fouten, en bij Expert hun gemiddelde cijfer per vaardigheid. Met Deel als PDF stuur je het overzicht door. In het profiel van een speler staan onder Statistiek zijn punten en fouten uit trainingswedstrijden. Heb je in Expert bijgehouden, dan staat daar ook zijn gemiddelde cijfer per vaardigheid naast dat uit wedstrijden. Zo zie je of een speler op de training anders passt dan op zaterdag.

Het blijft binnen de staf. Spelers en ouders zien trainingswedstrijden nergens. Ze tellen niet mee in de wedstrijdcijfers of de Player of the Match, en ze veranderen niets aan de aanwezigheid van de training. Er zijn ook geen sets en geen winnaar, alleen de stand per ronde. Hoort je team bij een club met het abonnement Club, dan zien de beheerder, het bestuur en de technisch manager een samenvatting per speler in het teamlogboek.

Eén ding om te weten: een lopende trainingswedstrijd staat op het toestel waarop je hem bijhoudt, tot je hem opslaat. Sluit je het scherm, dan loopt de partij door en ga je verder met Verder bij het onderdeel in je plan. Een collega-trainer ziet hem pas na het opslaan.

Trainingswedstrijd of oefenwedstrijd: welke kies je?

Speel je na de training nog een potje tegen een team uit de zaal ernaast, dan is dat een oefenwedstrijd. Hoe je die aanmaakt, staat in een oefenwedstrijd aanmaken. Beide zitten in Coach en Club; wat die kosten na de 14 gratis dagen, staat op de prijzenpagina.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Partijvormen volleybal: 8 wedstrijdvormen met een eigen telling Teams indelen op de training: vier eerlijke manieren die werken Wedstrijdechte oefeningen: waarom training niet overdraagt

Bekijk 200 volleybaloefeningen met animatie Download een compleet trainingsplan van 8 tot 28 weken