Partijvormen volleybal: 8 wedstrijdvormen met een eigen telling

Partijvormen in volleybal sluiten bijna elke training af, en toch zijn ze vaak het minst doordachte deel ervan. Verander je de telling, dan verander je wat spelers in de rally belangrijk vinden. Hieronder acht vormen met hun telling, wat ze trainen en voor hoeveel spelers ze werken.

Wat maakt een partijvorm anders dan een partijtje?

In een gewoon partijtje telt elk punt even zwaar. Een ace, een aanval langs het blok en een bal die per ongeluk over het net valt, leveren allemaal één punt op. Spelers doen dan wat het snelst een punt oplevert, en dat is zelden waar je die avond aan werkte.

Een partijvorm verandert één ding aan de telling of de regels, zodat je focus vaker voorkomt en zwaarder telt. Het is de knop telling uit wedstrijdechte oefeningen: een vorm zonder consequentie is een vorm zonder druk. Drie regels houden een partijvorm werkbaar:

• Eén aanpassing tegelijk. Met twee nieuwe regels in één vorm denken spelers na over de regels in plaats van over de bal.
• Uit te leggen in dertig seconden. Lukt dat niet, maak de vorm dan eenvoudiger.
• Hardop tellen. Laat de aanvoerder de stand roepen. Bij een bonustelling ben je anders na vijf minuten de draad kwijt.

Acht partijvormen met hun telling

Elke vorm hieronder werkt op een normaal veld. Waar een kleiner aantal spelers kan, staat het erbij. Twee bekende vormen hebben een eigen artikel: de wash-telling, waarin een ploeg pas een groot punt krijgt als ze zowel haar servicerally als haar receptierally wint, en Queen of the Court voor groepen met wachtende teams.

1. Driecontactenspel

• Telling: een punt telt alleen als de winnende ploeg de bal in haar laatste aanval drie keer speelde. Gaat de bal in één of twee contacten over en valt hij, dan wordt de rally overgespeeld.
• Traint: opbouw, roepen en de tweede bal.
• Spelers: van drie tegen drie tot zes tegen zes.
• Let op: bij gevorderde teams haal je zo de dump van de spelverdeler weg. Laat een punt na drie contacten daar dubbel tellen, in plaats van alleen die punten.

2. Side-outbonus

• Telling: gewone telling, maar maakt de ontvangende ploeg het punt met haar eerste aanval na de receptie, dan krijgt ze er een punt bij.
• Traint: receptie, set en aanval als één beweging: de side-out die je in elke wedstrijd nodig hebt.
• Spelers: vijf tegen vijf of zes tegen zes, altijd met een echte service.
• Let op: laat een ace ook dubbel tellen. Dan loont het voor de serveerders om druk te zetten en blijft de receptie onder echte druk.

3. Breakpointspel: alleen scoren op eigen service

• Telling: alleen de serverende ploeg kan een punt maken, zoals volleybal vroeger werd geteld. Wint de ontvangende ploeg de rally, dan krijgt ze de service maar geen punt. Speel tot 7 of 10.
• Traint: servicedruk, blok en verdediging, en een aanval opbouwen uit een verdedigde bal. De ontvangende ploeg leert dat een side-out alleen de voorwaarde is om te kunnen scoren.
• Spelers: zes tegen zes, met rotatie.
• Let op: een ronde kan lang duren. Zet er een klok op van tien minuten.

4. Eindspel vanaf 20-20

• Telling: elke ronde begint op 20-20 en gaat tot 25, met twee punten verschil. Daarna volgt een nieuwe ronde, met de andere ploeg aan de service.
• Traint: de slotfase: service onder druk, keuzes van de aanvaller en rust in de receptie.
• Spelers: zes tegen zes.
• Let op: wissel de beginstand af, bijvoorbeeld 20-22 of 22-22, zodat beide ploegen ook vanaf een achterstand spelen. Wat er vanaf 20 verandert en hoe je dat meet, lees je in de slotfase van een set.

5. Inhaalspel: beginnen met een achterstand

• Telling: één ploeg begint met een achterstand van vijf tot acht punten, bijvoorbeeld 12-18, en de ronde gaat tot 25. In de volgende ronde krijgt de andere ploeg de achterstand.
• Traint: terugkomen zonder te forceren, en voor de leidende ploeg een voorsprong afmaken zonder te verslappen.
• Spelers: vier tegen vier tot zes tegen zes.
• Let op: zijn de ploegen niet gelijk, geef dan de sterkere ploeg de achterstand. Zo wordt een scheve partij toch spannend. Meer daarover in teams eerlijk indelen op de training.

6. Rotatie-uitdaging

• Telling: ploeg A ontvangt, ploeg B serveert, met om de beurt een andere serveerder. A blijft in dezelfde rotatie tot ze daarin twee keer side-out heeft gemaakt en draait dan door. Tel hoeveel services B nodig heeft tot A alle zes rotaties rond is. Daarna wisselen de rollen: de ploeg die met de minste services van de tegenstander alle zes rotaties rond kwam, wint.
• Traint: side-out in elke rotatie, en vooral in de rotatie waarin je team het moeilijk heeft, want daar blijf je het langst hangen.
• Spelers: zes tegen zes, met een echte service.
• Let op: noteer in welke rotatie het lang duurde. Dat is meestal ook de rotatie die je in de wedstrijd punten kost.

7. Alleen verdiende punten

• Telling: een fout van de tegenstander levert geen punt op, alleen de service. Een servicefout, een aanval uit of een netfout geeft de bal aan de andere kant, maar de stand blijft staan. Alleen een aanvalspunt, een blokpunt of een ace telt.
• Traint: zelf afmaken in plaats van wachten tot de ander een fout maakt.
• Spelers: vier tegen vier tot zes tegen zes.
• Let op: de stand loopt langzaam op. Speel tot 10 of op tijd.

8. Passbonus

• Telling: na elke receptie roept de trainer of hij goed genoeg was. Een pass waaruit de spelverdeler elke aanvaller kan aanspelen, levert de ontvangende ploeg een bonuspunt op, los van hoe de rally afloopt.
• Traint: receptie onder echte service, en passers die elkaar de bal toeroepen.
• Spelers: zes tegen zes, of drie passers tegen een rij serveerders.
• Let op: één persoon beoordeelt, anders gaat elke rally over het oordeel. Hoe je een receptie een vast cijfer geeft, staat bij het receptiecijfer.

Welke partijvorm past bij je trainingsfocus?

Speel de vorm na je techniek- en tactiekblok, over hetzelfde thema. Dan komt wat je eerder op de avond trainde terug in een rally met een stand. Hoe die opbouw van een hele training eruitziet, staat in een volleybaltraining geven. Kant-en-klare wedstrijdvormen met animatie vind je onder Wedstrijdvormen op de oefeningenpagina.

Zo houd je een partijvorm bij in Koach

Elke partijvorm speel je in Koach als trainingswedstrijd: je eigen spelers in ploeg A en B, gestart vanuit een onderdeel in je trainingsplan. De stappen staan in trainingswedstrijd volleybal. Voor partijvormen zijn vier dingen handig:

• Geef het onderdeel de naam van de vorm. Tik in je plan op het onderdeel Trainingswedstrijd en verander de naam, bijvoorbeeld in Eindspel vanaf 20-20. Onder die naam staat de partij later in je lijst Trainingswedstrijden. In de beschrijving zet je de telling in één zin.
• Rotatie uit voor vrije vormen. Met Rotatie aan serveer en draai je door zoals in een wedstrijd. Speel je met vaste posities of in een kleine vorm, zet hem dan uit.
• Nieuwe ronde voor elke beginstand. Nieuwe ronde bewaart de stand en zet de teller weer op 0-0. Bij het eindspel of het inhaalspel tel je de beginstand er zelf bij.
• Focus in Expert. Bij de passbonus kies je Expert met focus Receptie. Dan geef je elke receptie een cijfer van 0 tot 5 en kies je voor de rest van de rally alleen wie hem wint.

Eén eerlijke kanttekening: de app telt elke gewonnen rally als één punt. Bonuspunten en rally's die niet tellen, kent hij niet. Telt een rally niet, dan tik je niets; een bonuspunt tel je hardop. Wat de app wel laat zien, is wie de rally's won en wie scoorde of de fout maakte, en dat is bij de meeste vormen precies wat je wilt weten. De trainingswedstrijd zit in Coach en Club; wat die kosten na de 14 gratis dagen, staat op de prijzenpagina.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Trainingswedstrijd volleybal: A tegen B die je team iets leert Wedstrijdechte oefeningen: waarom training niet overdraagt Wash-oefeningen: de vorm waarin punten verdwijnen

Bekijk 200 volleybaloefeningen met animatie Download een compleet trainingsplan van 8 tot 28 weken