Teams indelen op de training: vier eerlijke manieren die werken

Teams indelen voor de partij op de training lijkt een detail, tot een 25-9 de laatste twintig minuten van je avond opeet. Hier staan vier manieren om ploegen in te delen, wanneer je welke kiest, hoe je een te sterke kant op tijd rechtzet en hoe het in Koach gaat.

Waarom moet je teams eerlijk indelen op de training?

Gelijke ploegen leveren lange rally's op, en in lange rally's gebeurt wat je wilt trainen: druk, keuzes, een bal die terugkomt. Is de ene kant veel sterker, dan hoeft die kant niets te doen om te winnen en leert de andere kant vooral verliezen. Na tien minuten speelt niemand meer voluit, en je partij is een kwartier warm blijven. Juist het slotblok is de plek waar je focus wedstrijdecht moet worden, zoals in een volleybaltraining geven staat.

Er is ook een sociale kant. De klassieke manier, twee aanvoerders die om de beurt kiezen, zet elke week dezelfde speler als laatste in de zaal. Op een training waar je wilt dat iedereen terugkomt, is dat een slechte ruil voor een paar minuten minder werk.

Vier manieren om teams in te delen

1. Willekeurig

Aftellen in tweeën, hesjes uit een tas, kaartjes trekken of een loting op je telefoon. Het is snel en niemand voelt zich gekozen of gepasseerd. Het nadeel: met twaalf spelers zit er al snel een ploeg met beide spelverdelers of met je drie beste aanvallers. Willekeurig werkt goed in kleine vormen en in groepen waar het niveauverschil klein is. Wil je het toeval toch, loot dan binnen groepen: eerst de spelverdelers verdelen, dan de middens, dan de rest.

2. Op niveau

Zet je spelers in gedachten op een rij, van sterk naar minder sterk, en verdeel ze in een slangvolgorde: de sterkste naar A, de plaatsen twee en drie naar B, vier en vijf naar A, enzovoort. Om en om (1 naar A, 2 naar B, 3 naar A) lijkt eerlijk, maar dan krijgt ploeg A bij elk tweetal de betere speler. Met de slangvolgorde komt het bij twaalf spelers precies uit: tel de plaatsnummers per ploeg op en je komt aan beide kanten op 39. Doe dit vóór de training, niet hardop in de zaal.

3. Op positie

Geef elke ploeg een spelverdeler, een of twee middens, passers en een diagonaal, zodat beide kanten een echte opstelling hebben. Dan lijken de rally's op een wedstrijd, en krijgt elke spelverdeler alle tweede ballen van zijn ploeg. Heb je maar één spelverdeler, laat hem dan per ronde van ploeg wisselen, of laat aan de andere kant een speler setten die dat in de wedstrijd ook weleens moet doen.

4. Wisselend

Na elke ronde gaan er twee spelers naar de andere ploeg, of de winnende ploeg geeft een speler af aan de verliezer. Zo staat niemand de hele avond in de ploeg die steeds verliest, en speelt iedereen een keer met en tegen iedereen. Het nadeel: een vaste opstelling of een systeem kan niet inslijpen. Gebruik het bij recreanten en in vrije vormen, niet als je een nieuw systeem traint.

Hoe voorkom je dat één kant veel te sterk is?

Ook met een goede indeling zit je er soms naast. Kijk daarom na vijf minuten, of na de eerste ronde, naar de stand. Staat het 10-3, grijp dan in met de kleinste ingreep die werkt:

• Wissel één speler. Gooi niet alles om; één speler van de sterke naar de zwakke kant is meestal genoeg.
• Geef de zwakkere ploeg een voorsprong. Begin de volgende ronde op 5-0 of laat de sterke ploeg op 12-18 beginnen. Het inhaalspel uit partijvormen voor de volleybaltraining werkt precies zo.
• Beperk de sterke kant. Hun beste aanvaller mag alleen van achter de aanvalslijn aanvallen, of hun punten tellen alleen na drie contacten.
• Splits vaste duo's. Een spelverdeler en een aanvaller die elkaar blind vinden, maken een ploeg sterker dan de namen doen vermoeden. Zet ze in verschillende ploegen.
• Speel zelf mee. Bij een oneven aantal of een groot verschil kan de trainer aan de zwakkere kant meedoen, zolang je nog ziet wat er gebeurt.

Grote niveauverschillen los je niet alleen met de indeling op. Hoe je binnen één oefening differentieert, zodat de sterkste spelers uitgedaagd worden zonder dat de rest afhaakt, lees je in één training voor zes niveaus.

Oneven aantal, te weinig of te veel spelers

• Eén speler over. Speel zeven tegen zes en laat bij elke side-out een andere speler van de grotere ploeg naar de kant gaan. Dan rouleert iedereen en staat niemand lang stil.
• Acht tot tien spelers. Speel vier tegen vier of vijf tegen vijf. Iedereen krijgt meer balcontacten en moet meer ruimte dekken. Hoe je dat met vier spelers verdeelt, staat in de 4 tegen 4 opstelling.
• Zestien of meer. Maak drie of vier ploegen en laat de winnaar blijven staan, of speel op twee velden. Vormen voor grote groepen staan in oefeningen voor een grote groep.

Ploegen indelen in Koach

Speel je de partij als trainingswedstrijd in Koach, dan zet je eerst het onderdeel Trainingswedstrijd in het plan van je training. De oranje startknop bij dat onderdeel opent het opzetscherm, en daar deel je de ploegen in. Per speler tik je A of B. Bovenaan staan de spelers die voor de training zijn aangemeld, daarna de meespelers van die avond en onderaan, lichter, wie niet is aangemeld. Naast Spelers zie je hoeveel spelers er per ploeg staan, bijvoorbeeld 6 · 6.

Koach deelt niet zelf in: er is geen loting en geen automatische verdeling op niveau. De indeling maak je dus zelf, met een van de vier manieren hierboven. Bij de uitvoering helpt de app wel:

• Met Rotatie aan is de volgorde waarin je tikt de serveervolgorde. De eerste zes staan in het veld, de rest op de bank, en met het pijltje schuif je iemand omhoog.
• Minder dan zes per ploeg mag, dus ook vier tegen vier of vijf tegen vijf.
• Tijdens het spelen tik je in Simpel op een speler en kies je Naar ploeg B (of A) om hem van ploeg te laten wisselen. Met Wisselen met of Erin voor wissel je binnen een ploeg.
• Na Afronden en opslaan zie je de stand van elke ronde terug. Eindigden de rondes 25-12 en 25-14, dan weet je hoe je volgende week anders indeelt.

De trainingswedstrijd zit in Coach en Club, voor elke trainer van het team. Wat de abonnementen na de 14 gratis dagen kosten, staat op de prijzenpagina.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Trainingswedstrijd volleybal: A tegen B die je team iets leert Partijvormen volleybal: 8 wedstrijdvormen met een eigen telling Eén training, zes niveaus: oefeningen op maat schalen

Bekijk 200 volleybaloefeningen met animatie Download een compleet trainingsplan van 8 tot 28 weken