Buty do siatkówki: na co zwrócić uwagę przy zakupie?
Krótka odpowiedź
Dobre buty do siatkówki mają gumową podeszwę, która trzyma się podłogi hali i nie zostawia śladów, amortyzację pod przodostopiem na skoki i lądowania oraz stabilizację boczną przy krokach w bok. Buty do biegania nie są dobrą alternatywą. Wymień je, gdy przyczepność albo amortyzacja wyraźnie słabnie.
Buty do siatkówki w sklepie wyglądają na równie sportowe, ale różnią się dokładnie tym, co czujesz na boisku: przyczepnością przy hamowaniu, amortyzacją przy lądowaniu i stabilizacją przy kroku w bok. Ten artykuł pomoże ci wybrać, przymierzyć i w porę wymienić buty, bez polecania marki czy sklepu.
Co sprawia, że but jest butem do siatkówki?
Przepisy FIVB mówią o butach krótko: mają być lekkie i giętkie, z podeszwą z gumy albo materiału kompozytowego i bez obcasa (przepis 4.3). Za tym kryją się cztery cechy, które sprawdzisz w sklepie.
- Przyczepność. Podeszwa z miękkiej gumy z drobnym bieżnikiem, często we wzór jodełki albo kółek, trzyma drewnianą albo syntetyczną podłogę hali, gdy hamujesz i się odbijasz. Sprawdź też, czy podeszwa nie brudzi: wiele hal wpuszcza tylko buty, które nie zostawiają czarnych smug.
- Amortyzacja pod przodostopiem. Po wyskoku zwykle lądujesz najpierw na przodostopiu. But do siatkówki ma tam najwięcej amortyzacji, but do biegania przeciwnie, pod piętą.
- Stabilizacja boczna. Praca nóg do bloku i obrona to ruchy w bok. Sztywna cholewka, zapiętek, który trzyma piętę, i podeszwa nisko przy podłodze utrzymują stopę na podeszwie, a nie obok niej.
- Lekkość i giętkość. Podeszwa musi się zginać pod przodostopiem, inaczej przy każdym odbiciu walczysz z butem.
Buty do siatkówki, buty halowe czy buty do biegania?
Nie musisz kupować buta z napisem siatkówka. Liczy się to, do czego but został zrobiony.
| Rodzaj buta | Nadaje się? | Dlaczego |
|---|---|---|
| But do siatkówki | Tak | Zrobiony do skoków, lądowań i ruchów w bok na podłodze hali |
| But do piłki ręcznej albo inny halowy | Tak | Podobna przyczepność i stabilizacja, często bardzo dobry wybór dla młodzieży i amatorów |
| But do badmintona albo squasha | Tak, jeśli mało skaczesz | Dużo przyczepności i nisko przy podłodze, ale mniej amortyzacji przy wielu skokach |
| But do koszykówki | Może być | Dużo amortyzacji i stabilizacji, ale cięższy i z wyższą podeszwą |
| But do biegania | Nie | Gruba, miękka pięta, zrobiony do biegu na wprost; w bok stoisz wysoko i masz mało stabilizacji |
| But na zewnątrz albo sneaker | Nie | Wnosi piasek do środka i gorzej trzyma podłogę hali |
Dziecku, które dopiero zaczyna, wystarczy każdy czysty but halowy z dobrą przyczepnością; to samo piszemy w artykule czego dziecko potrzebuje na pierwszy trening siatkówki. Prawdziwe buty do siatkówki zaczynają mieć sens, gdy jest dużo skoków, a zawodnik trenuje kilka razy w tygodniu.
Wysokie czy niskie: czy wysoki but chroni staw skokowy?
Buty do siatkówki są niskie, średnie (mid) i wysokie. Wyższa cholewka daje poczucie stabilności, ale to poczucie nie jest dowodem. W badaniu z randomizacją na 622 koszykarzach (Barrett i współpracownicy, 1993) badacze nie znaleźli wyraźnej różnicy w skręceniach stawu skokowego między butami wysokimi a niskimi. To jedno badanie, w innym sporcie i z niewielką liczbą urazów, więc nie przesądza sprawy. Nie licz jednak na to, że wysoka cholewka zapobiegnie skręceniu.
Wysokość wybieraj więc według odczucia i swobody ruchu. Niski but daje stawowi skokowemu najwięcej swobody, mid daje większe poczucie trzymania; jedno i drugie jest w porządku. Jeśli zawodnik skręcił już kiedyś kostkę, logicznym krokiem jest stabilizator albo taping, niezależnie od buta: przeczytaj stabilizator stawu skokowego, taping czy nic i przymierzaj but razem ze stabilizatorem. Przed skręceniami chroni też praca nad równowagą, siłą i lądowaniem; to opisuje artykuł profilaktyka kontuzji w siatkówce.
Jak przymierzać buty do siatkówki
- Przymierzaj pod koniec dnia albo po treningu, gdy stopy są trochę większe.
- Weź to, w czym grasz na hali: skarpety sportowe, ewentualne wkładki i stabilizator stawu skokowego, jeśli go używasz.
- Zostaw przed palcami mniej więcej szerokość kciuka. Mniej, a palce będą uderzać o czubek przy hamowaniu; dużo więcej, a stopa będzie się przesuwać w bucie.
- Sprawdź piętę. Przy chodzeniu i stawaniu na palcach nie może się podnosić.
- W sklepie ruszaj się jak na boisku: kilka kroków w bok, mały skok, odbicie i lądowanie. Jeśli stopa z boku jest luźna, to nie jest właściwy but, nawet jeśli ładnie wygląda.
Dzieciom sprawdzaj rozmiar co pół roku. Nie kupuj o dwa rozmiary za dużych butów na wyrost: but, w którym stopa się przesuwa, daje mniej przyczepności i więcej pęcherzy. Jeśli od razu kupujesz też nakolanniki, przeczytaj najpierw nakolanniki do siatkówki; tam chodzi o grubość i rozmiar.
Kiedy wymienić buty do siatkówki?
Buty do siatkówki nie zużywają się według kalendarza, tylko według godzin na hali. Przyjmijmy, że trenujesz albo grasz trzy razy w tygodniu po półtorej godziny: to 4,5 godziny tygodniowo, a w sezonie trwającym 35 tygodni około 160 godzin. Ten sam but u kogoś, kto gra raz w tygodniu, po takim sezonie ma za sobą jedną trzecią tego czasu. Dlatego patrz na sam but:
- Przyczepność słabnie. Ślizgasz się przy hamowaniu na czystej podłodze albo ciągle musisz wycierać podeszwy.
- Bieżnik pod przodostopiem jest gładki. Tam się obracasz i odbijasz, więc tam zużywa się najpierw.
- Podeszwa środkowa się zapadła. Jeśli widzisz głębokie zmarszczki z boku albo lądowanie wydaje się twardsze niż kiedyś, amortyzacja się skończyła.
- Zapiętek zmiękł albo cholewka się rozdziera, przez co stopa przy kroku w bok zjeżdża na krawędź.
- But jest za mały. U młodzieży to zwykle powód, na długo zanim but się zużyje.
Jeśli pojawiają się nowe bóle stóp, goleni albo kolan, zużyty but może mieć z tym coś wspólnego, ale to nie jest diagnoza. Jeśli dolegliwości się utrzymują, idź do lekarza rodzinnego, lekarza medycyny sportowej albo fizjoterapeuty. Nowy but to nie leczenie.
Zrób na hali test wycierania. Przetrzyj dłonią podeszwę i postaw stopę na czystym miejscu na podłodze. Jeśli piszczy i trzyma przy krótkim hamowaniu, przyczepność jest dobra. Jeśli nawet po wytarciu się ślizga, bieżnik się skończył.
Jak przedłużyć życie butów
- Noś je tylko na hali i zakładaj je dopiero tam. Na zewnątrz ulica szlifuje miękką gumę na gładko, a do środka wnosisz piasek.
- Zakurzoną podeszwę przetrzyj wilgotną ściereczką; kurz na podeszwie od razu odbiera przyczepność.
- Po treningu wyjmij je z torby i pozwól im wyschnąć w temperaturze pokojowej, nie na kaloryferze.
- Nowe buty najpierw rozchodź na kilku treningach, nie w dniu turnieju.
Ile godzin mają za sobą twoje buty?
Sklep z butami nie powie ci, ile grasz, ale jeśli twoja drużyna pracuje w Koach, zobaczysz to sam. W profilu zawodnika w zakładce Historia widzisz, na ilu treningach byłeś w tym sezonie i jakie mecze grałeś. Pomnóż to przez długość treningu i wiesz mniej więcej, ile godzin przepracowały twoje buty, bez zgadywania. Jako zawodnik nic nie płacisz: twoje konto jest objęte abonamentem drużyny, a trener cię zaprasza. Jeśli sam jesteś trenerem i dopiero zaczynasz, przez pierwszy sezon przeprowadzi cię artykuł start jako trener siatkówki.
14 dni za darmo, bez karty kredytowej. Dodaj drużynę do Koach i pozwól zawodnikom zobaczyć ich własne treningi i mecze.
Wypróbuj Koach ze swoją drużynąIle Koach kosztuje trenera po okresie próbnym, sprawdzisz na stronie z cennikiem.
Częste pytania
Czy można grać w siatkówkę w butach do biegania?
Na jeden raz tak, jeśli są czyste i nie zostawiają śladów, ale nie jako stałe buty. But do biegania jest zrobiony do biegu na wprost, z grubą, miękką piętą. Przy krokach w bok i lądowaniach stoisz wysoko nad podłogą i masz mało stabilizacji z boku. But do piłki ręcznej albo inny halowy to lepsza alternatywa, jeśli nie chcesz kupować butów do siatkówki.
Ile wytrzymują buty do siatkówki?
To zależy od liczby godzin gry, nie od liczby miesięcy. Kto trenuje trzy razy w tygodniu, zużywa je dużo szybciej niż ktoś, kto gra raz w tygodniu. Wymień je, gdy przyczepność słabnie, bieżnik pod przodostopiem jest gładki albo lądowanie wydaje się twarde. U dzieci but zwykle szybciej robi się za mały, niż się zużywa.
Czy wysokie buty do siatkówki są lepsze dla stawu skokowego?
Nie da się tego wykazać. Wysoka cholewka daje poczucie stabilności, ale badanie z randomizacją na koszykarzach nie znalazło wyraźnej różnicy w skręceniach stawu skokowego między butami wysokimi a niskimi. Jeśli skręciłeś już kiedyś kostkę, lepszą ochroną jest stabilizator albo taping. Wysokość wybieraj głównie według odczucia i swobody ruchu.
Czy można nosić buty do siatkówki na zewnątrz?
Lepiej nie. Ulica szlifuje miękką gumę na gładko, a ty wnosisz na halę piasek i brud, przez co ty i twoi koledzy z drużyny macie mniejszą przyczepność. Zakładaj je dopiero na hali i noś w torbie. Wiele hal sportowych wpuszcza zresztą tylko czyste buty halowe.
Czym różnią się buty halowe od butów do siatkówki?
But do siatkówki to but halowy zrobiony do wielu skoków, z większą amortyzacją pod przodostopiem. Zwykły but halowy, na przykład do piłki ręcznej, ma podobną przyczepność i stabilizację boczną. Dla większości młodzieży i amatorów ta różnica jest mała; kto dużo atakuje albo blokuje, odczuje dodatkową amortyzację.
Zobacz, ile godzin mają za sobą twoje buty
14 dni za darmo, bez karty kredytowej. Twoi zawodnicy widzą w aplikacji własne treningi i mecze.
Zacznij z KoachAlbo najpierw sprawdź, co potrafi aplikacja do siatkówki dla trenerów.