Te laat op de training: wat doe je als speler en als coach?
De deur gaat open, de warming-up loopt, iedereen kijkt op. Je bent te laat op de training. Wat doe je in die eerste minuut, en wat betekent het voor de coach die zijn oefening op tien man had gebouwd? Dit stuk beantwoordt eerst die vraag, en daarna de vraag van de coach: hoe lees je er een patroon in, in plaats van er elke week een ergernis van te maken?
Je komt te laat op de training: wat doe je in de eerste minuut?
Het gebeurt iedereen. De bus reed later, de les liep uit, het parkeren duurde. Wat er daarna gebeurt, heb je wel zelf in de hand, en het verschil zit in de eerste minuut.
- Loop niet door de oefening heen. Blijf aan de kant staan tot de coach je ziet of tot er een natuurlijke pauze is. Wie langs de muur naar zijn vrienden sluipt en halverwege een rally aansluit, haalt de oefening van tien anderen uit elkaar.
- Zeg één zin, geen verhaal. "Sorry, de bus had vertraging — ik warm even in." Meer hoeft niet op dat moment. Is er meer te vertellen, doe dat dan na de training.
- Sla je warming-up niet over. Je bent te laat, niet warm. Doe aan de kant een korte versie: wat rondjes, je schouders los, een paar sprongen. Met koude enkels en schouders instappen in een aanvalsoefening vergroot de kans op een blessure.
- Stap in waar de coach je neerzet. Niet bij het groepje waar je het liefst staat. Hij heeft zijn tweetallen en groepjes al gemaakt, en jij bent degene die erbij komt.
Waarom dit ertoe doet: een coach bouwt zijn training op een aantal. Een oefening in tweetallen met negen man loopt anders dan met tien, en een partijvorm die hij net heeft uitgelegd, moet hij voor jou nog een keer uitleggen. Dat is geen ramp, maar het is wel wat het hem kost — en met die vier stappen kost het zo weinig mogelijk.
Te laat zijn en je niet afmelden zijn twee verschillende dingen
Voor je coach is het een groot verschil of je tien minuten later binnenkomt of dat hij niet weet of je komt.
Te laat betekent: je bent er, alleen later. Hij kan je nog inzetten, en na een kwartier merkt niemand er meer iets van. Je niet afmelden betekent: hij rekent op je, maakt tweetallen met jou erin en wacht misschien nog even voordat hij begint — en je komt niet. Dat laatste kost een training veel meer dan het eerste.
Daartussen zit de situatie die het vaakst misgaat: je weet van tevoren dat je later bent, en je zegt het niet. Dan is het voor de coach gewoon een verrassing, en hij begint zijn warming-up voor de tweede keer als jij binnenkomt. Weet je het vooraf, laat het dan vooraf weten. Hoe het aan- en afmelden zelf werkt, staat in je aanwezigheid doorgeven als speler. En wie er wél is maar niet meetraint, bijvoorbeeld door een blessure, is weer iets anders; zie aanwezig zonder te spelen.
Wat je coach op zijn blad ziet staan als jij later binnenkomt
Een coach die in Koach werkt, heeft op het trainingsblad per speler drie standen: aanwezig, te laat en afwezig. Te laat kleurt oranje. Voor de opkomst telt het mee als aanwezig — je was er tenslotte — maar het wordt apart geteld. Over een seizoen ziet hij dus niet alleen hoe vaak je er was, maar ook hoe vaak je later binnenkwam.
Dat klinkt als een lijst waar je op staat, maar het werkt ook de andere kant op. Wie één keer te laat is in een seizoen, staat daar als één keer — en niet als "die komt altijd te laat", wat er in iemands hoofd na een ergerlijke avond soms van wordt.
Wat je zelf kunt doen: weet je van tevoren dat je later bent, meld je dan aan voor die training en zet er een opmerking bij, bijvoorbeeld "ik ben er iets later". Die ziet je coach als hij zijn training voorbereidt. Wie welke stand invult en waar je je eigen percentage terugziet, staat in het artikel over je aanwezigheid doorgeven.
Voor de coach: wat je uit één avond niet kunt afleiden
Het is acht uur, je staat met zeven man, en om vijf over komen er twee binnen. De ergernis is echt en begrijpelijk. Alleen zegt die ene avond bijna niets: een bus, een uitgelopen les, een ouder die moest overwerken. Het is nog geen patroon en zeker nog geen karakter.
De reactie waar coaches later spijt van hebben, is er bij de eerste keer iets van zeggen waar de hele groep bij staat. Het kost je oefening tijd, en het leert een speler vooral dat hij de volgende keer beter helemaal kan wegblijven als hij te laat is. Dat is precies het omgekeerde van wat je wilt.
Wat je de eerste keer doet, is klein. Begin op tijd met wie er is, en herstart de warming-up niet voor elke laatkomer — die warmt aan de kant in. Knik, wijs aan waar hij instapt, ga door. En noteer het. Hoe je dat bijhoudt zonder dat het je training kost, staat in te laat komen registreren en bespreekbaar maken; hoe je aanwezigheid in het algemeen bijhoudt, in aanwezigheid bijhouden.
Het patroon aflezen: drie van de twaalf is geen pech
Eén of twee keer in een seizoen is het leven. Drie keer in de laatste twaalf trainingen — een kwart — is een patroon dat één vraag waard is. Het verschil is dat je bij de derde keer niet meer op je gevoel afgaat maar op een telling.
In de app staat daarvoor op het coachdashboard de kaart Vaak te laat: de spelers die dit seizoen het vaakst te laat waren, hooguit vijf, met per speler op hoeveel trainingen van het totaal en een percentage. Tik je op een naam, dan kom je op de spelerkaart. Het is een telling, geen oordeel: de reden staat er niet in, en die moet je nog steeds vragen.
Kijk voordat je die vraag stelt naar de vorm van het patroon:
- Altijd dezelfde avond in de week. Dan is het bijna altijd logistiek: een les, een rooster, een vervoerder. Dat los je op met een afspraak, niet met een opmerking.
- Steeds een paar minuten. Dan is de begintijd voor deze speler misschien niet haalbaar zoals hij nu is afgesproken.
- Verspreid, en de laatste weken vaker. Dat is het signaal om serieus te nemen. Het kan over tijd gaan, maar ook over zin — en dan gaat het gesprek over iets anders dan de klok.
Hoe je dat gesprek voert, staat in het artikel over te laat komen bespreekbaar maken. Laat het intussen niet doorsijpelen in je beoordeling van inzet: te laat komen is aanwezigheid, geen werkhouding op het veld. Wie die twee mengt, krijgt een inzetcijfer dat niets meer zegt; zie inzet van spelers beoordelen.
Tel voordat je iets zegt. De speler die 'altijd' te laat is, blijkt bij het tellen vaak drie keer te laat, en de speler die je nooit opvalt, soms net zo vaak. Een telling beschermt allebei — en jou ook.
De afspraak vooraf: wanneer is te laat te laat?
Veel ergernis over te laat komen gaat eigenlijk over een afspraak die nooit gemaakt is. Maak aan het begin van het seizoen drie dingen expliciet:
- Wat "op tijd" is. Begint de training om acht uur, sta je dan omgekleed in de zaal, of loop je dan pas binnen? Beide kunnen, maar niet allebei tegelijk.
- Wat je doet als je weet dat je later bent. Vooraf laten weten, bij je stand of met een bericht — niet achteraf uitleggen.
- Wat je doet als je binnenkomt. Aan de kant inwarmen en instappen bij de eerstvolgende pauze. Dan hoeft niemand er op het moment zelf nog over na te denken.
Maak die afspraak met het team in plaats van hem aan te kondigen; hoe je dat aanpakt, staat in teamafspraken maken. En vergeet de spelers die er halverwege het seizoen bij komen. Zij kennen de ongeschreven regels niet vanzelf; wat je ze op dag één meegeeft, staat in nieuw voor spelers.
Als iemand zich helemaal niet afmeldt
Dit is het duurdere probleem. Niet te laat, maar onbekend: een speler die niets heeft laten weten en niet komt, of pas binnenloopt als je al met een oneven aantal bent begonnen.
Een deel daarvan vang je vooraf af. In de app krijgt wie voor een training nog niets heeft doorgegeven — geen aanmelding en geen afmelding — krijgt twee dagen van tevoren een herinnering, en een gekoppelde ouder krijgt die over zijn kind. Hoe dat werkt en waarom de avond ervoor te laat is, staat in de herinnering 48 uur vooraf. Wie zich afmeldt, wordt gevraagd waarom, zodat afwezig ook iets vertelt.
Blijft een speler zich structureel niet afmelden en niet komen, dan gaat het niet meer over te laat zijn maar over opkomst en betrokkenheid. Dat is een ander onderwerp met een eigen aanpak; zie trainingsopkomst verhogen.
Probeer het zelf in Koach
Zet bij je volgende training de standen op het trainingsblad: aanwezig, te laat of afwezig. Na een paar weken staat op je dashboard wie er vaker later binnenkomt, met het aantal trainingen erbij, en hoef je niet meer op je geheugen te vertrouwen. Spelers zetten zelf een opmerking bij hun stand als ze weten dat ze later zijn, en wie minstens vijf trainingen aanwezig was zonder één keer te laat te komen, krijgt de badge Nooit Te Laat. De proefperiode duurt veertien dagen.
Veelgestelde vragen
Ik kom te laat op de volleybaltraining — wat zeg ik tegen mijn coach?
Eén korte zin als je binnenkomt, bijvoorbeeld dat de bus vertraging had en dat je even inwarmt. Een langere uitleg hoort na de training, niet midden in een oefening. Weet je dat het vaker gaat gebeuren, zeg dat dan meteen ook: dan kan je coach er rekening mee houden in plaats van zich elke week opnieuw te verbazen.
Ik weet nu al dat ik volgende week later ben. Hoe laat ik dat vooraf weten?
Zeg het aan het eind van deze training tegen je coach, en zet het ook bij de training van volgende week. In Koach meld je je voor die training aan en zet je er een opmerking bij, bijvoorbeeld 'ik ben er iets later'. Je coach ziet die als hij de training voorbereidt, en kan zijn groepjes daarop afstemmen. Wat je verder als speler in de app ziet, staat in de app vanuit de speler gezien.
Moet een laatkomer de warming-up inhalen?
Ja, maar een korte versie en aan de kant, niet de hele warming-up terwijl de rest al verder is. Het gaat er niet om dat hij iets inhaalt als straf, maar dat hij niet met koude spieren in een spring- of aanvalsoefening stapt. Laat hem daarna instappen bij de eerstvolgende pauze in de oefening.
Mijn kind komt te laat omdat school of het busje uitloopt — wat kan ik als ouder doen?
Vertel het de coach één keer, vooraf en rustig, in plaats van elke week achteraf. Vraag meteen hoe je kind het beste kan instappen als het later binnenkomt, zodat het niet elke keer opnieuw hoeft te vragen. Heeft je kind een eigen spelersaccount, dan kan het zich voor die training aanmelden en er zelf een opmerking bij zetten dat het later is. Wat je als ouder verder in de app ziet en ontvangt, staat in Koach voor ouders.
Probeer het zelf in Koach
Minder administratie, meer coachen — vanaf je eerstvolgende training.
Start met KoachOf lees eerst wat de volleybal app voor coaches allemaal doet.