Waarom vegen volleyballers hun schoenen af? | Koach
Start 14 dagen gratis

Waarom vegen volleyballers hun schoenen af? En andere gewoontes

Het korte antwoord

Volleyballers vegen met hun hand over hun schoenzolen om stof en zweet eraf te halen, zodat ze weer grip hebben op de zaalvloer. Op een stoffige of natte vloer glijdt een rubberen zool sneller weg. Bij veel spelers is het daarnaast een gewoonte geworden, die ze ook op een schone vloer tussen de punten doen.

Waarom vegen volleyballers hun schoenen af na bijna elke rally? Wie voor het eerst naar volleybal kijkt, ziet nog meer: spelers die na elk punt in een kringetje elkaar een hand geven en een serveerder die de bal drie keer stuitert. Soms zit er een goede reden achter, soms is het gewoonte, en soms een beetje bijgeloof.

Leestijd: 7 min

Waarom vegen volleyballers over hun schoenzolen?

Het korte antwoord: voor grip. Volleybal speel je op een gladde zaalvloer van hout of kunststof, en je schoenen hebben een rubberen zool die daarop moet blijven hangen bij elke afzet, elke landing en elke zijwaartse pas. Twee dingen maken die grip slechter:

Met je handpalm over de zool vegen haalt het stof eraf: je hand is een beetje vochtig en neemt het mee. Het effect duurt maar kort, tot je weer een paar meter over dezelfde vloer hebt gelopen. Daarom zie je het na bijna elke rally.

Een natte plek op de vloer zelf is iets anders. Het reglement verbiedt spelen op een gladde vloer (regel 1.2.1 van de Official Volleyball Rules 2025-2028 van de FIVB), en de spelaanvoerder mag de scheidsrechter vragen om de vloer te controleren (regel 5.1.2.2). Bij internationale wedstrijden lopen er na een rally zo nodig zogenaamde quick moppers het veld op, die de vloer met kleine doeken droog vegen. In een gewone zaal doet een speler dat zelf met een handdoek.

Eerlijk is ook: bij veel spelers is het vegen een tic geworden. Ze doen het ook op een schone vloer en ook als ze in de rally geen stap hebben gezet. Dan hoort het bij hun ritueel tussen de punten, en kwaad kan het niet. Glijd je ook na het vegen steeds weg, kijk dan naar je schoenen zelf: een glad gesleten profiel is dan een voor de hand liggende oorzaak.

Waarom staan volleyballers na elk punt in een kringetje?

Na elke rally lopen de zes spelers naar elkaar toe, geven elkaar een tik op de hand of de schouder en gaan weer uit elkaar. Van de tribune ziet dat eruit als een ritueel, en dat is het ook, maar het heeft drie functies:

Helpt het ook? Dat is in volleybal lastig te meten. In een studie bij basketbalteams in de Amerikaanse NBA telden onderzoekers hoe vaak spelers elkaar aanraakten, met tikken op de hand, schouderklopjes en omhelzingen (Kraus, Huang en Keltner, 2010). Spelers en teams die elkaar vroeg in het seizoen vaker aanraakten, presteerden later in het seizoen beter, ook als de onderzoekers rekening hielden met hoe goed ze al waren. Dat is een samenhang en geen bewijs dat het aanraken de oorzaak is, en het ging om basketbal: voor volleybal is het daarmee niet aangetoond.

Waarom geven ze elkaar ook een hand na een fout?

Dat verbaast veel toeschouwers: iemand slaat de bal in het net en krijgt toch van iedereen een tik. Die hand betekent niet "goed gedaan", maar "volgende bal". Volleybal is een sport waarin je in elke rally van elkaar afhangt. De speler die net de fout maakte, moet de volgende rally misschien weer de pass doen, en een team dat zich van hem afdraait, laat hem er alleen voor staan. Dat ziet de tegenstander ook. Wat een team na een fout uitstraalt, en hoe je daar als team afspraken over maakt, lees je in lichaamstaal in volleybal.

Waarom stuiteren volleyballers de bal voor de service?

Veel serveerders doen voor elke service hetzelfde: de bal een paar keer stuiteren, hem in hun handen draaien, uitademen en dan pas opgooien. Dat mag. Het reglement staat stuiteren en de bal in je handen bewegen uitdrukkelijk toe, zolang je de bal maar één keer opgooit of loslaat (regel 12.4.2). Wel moet de serveerder de bal binnen acht seconden na het fluitsignaal raken (regel 12.4.4).

De reden is een vaste routine. Hetzelfde ritme voor elke service geeft je hoofd iets bekends te doen, in plaats van te denken aan de stand of de vorige service. Hoe je zo'n serviceroutine opbouwt, staat in mentale training voor volleyballers. Met het draaien van de bal zoek je een vertrouwde greep en de plek waar je hand hem raakt.

Het aantal keer stuiteren is wel persoonlijk, en daar begint het bijgeloof. De ene speler stuitert altijd drie keer, de ander twee keer met links. Dat getal doet zelf niets: wat helpt, is dat het elke keer hetzelfde is. Dat geldt ook voor de vaste plek van de waterfles of het shirt dat iemand per se wil dragen. Zulke rituelen kunnen geruststellen, zolang je niet van slag raakt als het een keer anders gaat.

Waarom dragen sommige spelers hun kniebeschermers laag?

Je ziet het op elke tribune: kniebeschermers die halverwege de scheen hangen. Vaak is de reden eenvoudig. Tijdens het inspelen en de warming-up ga je weinig naar de grond, en lager zitten ze dan prettiger, zeker in een warme zaal. Wie in zijn rol zelden duikt, laat ze soms de hele wedstrijd zakken, en voor een deel van de spelers is het gewoon mode. Op je scheen beschermen ze alleen niets: het kussen hoort op je knieschijf te zitten op het moment dat je knie de vloer raakt. Hoe ze horen te zitten en welke dikte bij welke positie past, staat in kniebeschermers voor volleybal.

Waarom dragen volleyballers sleeves om hun armen?

Een armsleeve is een strakke mouw van de pols tot boven de elleboog, vaak maar aan één arm. Spelers dragen hem om drie redenen:

Verplicht of verboden is een sleeve niet: het reglement noemt armsleeves niet bij naam.

Andere gewoontes, elders uitgelegd

Kijk de volgende wedstrijd één rotatie lang alleen naar de spelers zonder bal. Je ziet dan wanneer ze hun zolen vegen, wie in de kring het woord voert en wat de serveerder doet voordat hij de bal opgooit.

Kijk je mee als ouder?

Wij maken Koach, een app voor volleybaltrainers, hun spelers en de ouders. Over schoenen en kringetjes gaat de app niet. Werkt het team van je kind met Koach, dan zie je als ouder op je dashboard wel wat er als volgende op de planning staat, met de dag, de tijd en de plek, meld je je kind aan met Komt of Komt niet, en zie je bij Jouw taken of je bent ingedeeld, bijvoorbeeld om te rijden. Zo weet je zaterdag waar je moet zijn, en kun je in de zaal gewoon kijken.

Het dashboard van een ouder in Koach met de volgende wedstrijd, de knoppen Komt en Komt niet, de aanmeldingen en Jouw taken
Als ouder zie je wat er als volgende komt, meld je je kind aan en zie je je eigen taken.

Als ouder of speler betaal je niets: je account valt onder het abonnement van het team. Sta je zelf voor het eerst langs de lijn als trainer, lees dan beginnen als volleybalcoach. Wat Koach voor een trainer kost na de 14 gratis dagen, staat op de prijzenpagina.

14 dagen gratis, zonder creditcard. Coach je zelf een team? Zet je wedstrijden erin, dan weten spelers en ouders zaterdag waar en hoe laat.

Probeer Koach met je team

Veelgestelde vragen

Waarom vegen basketballers en volleyballers hun schoenen af?

Om dezelfde reden: grip. Beide sporten speel je op een gladde zaalvloer met rubberen zolen, en stof en zweet maken die zolen glad. Met een handpalm over de zool vegen haalt het stof er even af, zodat je bij de volgende afzet of landing niet wegglijdt. Bij veel spelers is het daarnaast een gewoonte geworden die ze ook op een schone vloer doen.

Waarom geven volleyballers elkaar na elk punt een high five?

Na elke rally ligt het spel stil, en die pauze gebruikt het team om even samen te komen: een punt delen, een fout achter je laten en afspreken wat er in de volgende rally gebeurt. Ook na een fout krijgt de speler een hand; dat betekent niet goed gedaan, maar volgende bal. Of het meetbaar punten oplevert, is lastig te zeggen, maar je ziet het bij jeugdteams net zo goed als op internationaal niveau.

Hoe vaak mag je de bal stuiteren voor een service?

Zo vaak als je wilt, zolang je binnen acht seconden na het fluitsignaal van de scheidsrechter slaat. Het reglement staat stuiteren en de bal in je handen bewegen toe, maar je mag de bal maar één keer opgooien of loslaten voordat je hem raakt. Het aantal keer stuiteren is een persoonlijke gewoonte; wat helpt, is dat het voor elke service hetzelfde is.

Waarom dragen volleyballers hun kniebeschermers zo laag?

Meestal omdat het prettiger zit als ze niet verdedigen, zoals tijdens het inspelen, of omdat ze het een mooie stijl vinden. Wie in zijn rol zelden duikt, laat ze soms de hele wedstrijd zakken. Op de scheen beschermen ze alleen niets: het kussen hoort op de knieschijf te zitten op het moment dat je knie de vloer raakt. Trek ze dus omhoog voor de eerste verdedigingsoefening.

Weet zaterdag waar en hoe laat

14 dagen gratis, zonder creditcard. Spelers en ouders zien de wedstrijd in hun agenda.

Start met Koach

Of lees eerst wat de volleybal app voor coaches allemaal doet.