Warming-up zonder bal bij volleybal: tien oefeningen voor de zaal
Het korte antwoord
Een warming-up zonder bal bij volleybal bestaat uit loopvormen, voetenwerk langs een denkbeeldig net, schaduwtechniek voor aanloop, blok en verdediging, een tikspel en een paar opbouwende sprongen. Zo is je team in vijftien minuten warm. Daarna volgt alsnog de bal: balgevoel en de slagarm warm je zonder bal niet op.
Een warming-up zonder bal bij volleybal heb je vaker nodig dan je denkt: het veld is nog bezet, je staat voor een uitwedstrijd in de gang, of de ballentas ligt nog in een auto. Hier staan tien oefeningen die werken in een hoek van de zaal, een schema van vijftien minuten en een korte versie voor de gang.
Wanneer heb je een warming-up zonder bal nodig?
Drie situaties komen steeds terug. De wedstrijd of training vóór jou loopt uit, en jij staat met twaalf spelers langs de kant. Je speelt een uitwedstrijd en de zaal gaat pas open als de wedstrijd ervoor klaar is, dus je hebt de gang of een kleedkamer. Of de ballen zijn er niet: de tas staat in de auto van de assistent, of de ballenkar is op slot. Wachten tot het wel kan, kost tien minuten die je daarna niet meer terugkrijgt.
Een warming-up zonder bal doet het lichamelijke deel: hartslag en temperatuur omhoog, heupen, enkels en schouders los, de eerste sprongen. Wat hij niet doet, is de bal raken. Het gevoel in je handen en onderarmen en een slagarm die rustig opbouwt naar een volle slag, komen pas met de bal. Waarom een warming-up in fasen oploopt, staat in de RAMP-methode. Hieronder de praktijk: wat je zonder bal doet en in welke volgorde.
Tien oefeningen zonder bal voor volleyballers
De volgorde loopt van rustig lopen naar voetenwerk en schaduwtechniek, met de sprongen aan het eind; de rotaties passen waar je even rustiger wilt. Bij elke oefening staat hoeveel ruimte je nodig hebt.
- Loopvormen in rijen (een strook van 9 meter). Twee rijen naast elkaar, rustig dribbelen met armzwaaien naar voren, knieheffen tot voorbij de driemeterlijn, keren bij het net en hakken-billen terug. In de Koach-bibliotheek staat dit als VolleyVeilig basisronde: vier spelers, zes fasen, twee rondes heen en terug. Met meer spelers starten de rijen om de beurt.
- Uitvalspas met romprotatie en kruispas (een strook van 9 meter). Drie grote uitvalspassen naar voren met bij elke pas de romp naar de kant van het voorste been gedraaid, dan met een kruispas zijwaarts naar buiten en met skippings langs de zijkant terug naar de start. In de bibliotheek heet dit Dynamische loopvormen: twee spelers, zes fasen.
- Lijnentikkertje (een half veld of een vak met lijnen). Iedereen mag alleen over de lijnen op de vloer lopen. Twee tikkers jagen, wie getikt wordt doet een korte opdracht en loopt dan weer mee. In de bibliotheek: Lijnentikkertje, zes spelers en zes fasen; in de animatie doet de getikte speler vijf sit-ups. Met een grote groep maak je drie tikkers.
- Voetenwerk langs een denkbeeldig net (een lijn van 9 meter). Een lijn op de vloer is het net, twee pionnen zijn de antennes. Bijsluitpassen van de ene antenne naar de andere, daar een bloksprong zonder bal, met een kruispas terug en bij de eerste antenne weer een bloksprong. Zo staat het ook in Voetenwerk langs het net: drie spelers, zes fasen, heen en terug.
- Schaduwaanloop (een strook van een paar meter). De aanloop van drie passen zonder bal: rustig beginnen, de laatste twee passen snel, armen naar achteren bij de voorlaatste pas en een afzet recht omhoog. Eerst op half tempo zonder sprong, dan met een lage sprong. In de bibliotheek heet dit Drie-pas aanloop: twee spelers, zes fasen, met pionnen op het afzetpunt.
- Schaduwverdediging (een vierkant van 3 bij 3 meter). Vanuit een lage verdedigingshouding twee passen naar voren, twee naar links, twee naar rechts en terug, telkens eindigend met de armen in de vorm van een platform. Laag blijven is de opdracht, niet snelheid. Tien seconden werk, twintig rust, vier rondes.
- Armzwaai zonder bal (op de plaats). Grote armcirkels voor- en achterwaarts, daarna de slagbeweging in de lucht: elleboog hoog, eerst op een kwart van de snelheid, dan de helft, dan driekwart. Een volle slag zonder bal laat je weg: zonder bal moet de schouder de hele zwaai zelf afremmen, en de laatste stap naar een volle slag zet je met de bal. Heb je een weerstandsband, dan kan de bibliotheekoefening Schouderactivatie met band erbij: drie spelers, vijf fasen.
- Zijplank met opendraaien (een strook vloer per speler). Zijwaarts op één arm steunen, de romp opendraaien met de vrije arm naar het plafond, terug, en na een paar herhalingen wisselen. In de bibliotheek heet dit Core-plank met opendraaien: vijf spelers, vijf fasen. Werkt ook in een smalle gang.
- Sprongen opbouwen (op de plaats). Begin met kleine huppen op de voorvoeten, dan sprongen met twee voeten zijwaarts over een lijn, dan vijf bloksprongen, dan drie sprongen uit een korte aanloop. Elke landing op twee voeten, zacht door de knieën, knieën niet naar binnen. Sprongen komen altijd aan het eind, als de rest al warm is.
- Rotaties lopen (een half veld, of een vak met pionnen). Zes spelers staan in hun startopstelling. Jij roept wat er gebeurt: service van ons, service van hen, doordraaien, en iedereen loopt naar de plek waar hij dan hoort te staan. Het is lichte beweging en meteen een herhaling van de afspraken. Voor een wedstrijd scheelt dat gedoe in de eerste rotaties.
Twee dingen staan hier bewust niet tussen. Reageren op een signaal als eigen doel heeft een eigen opbouw in reactietraining voor volleybal. En lang statisch rekken laat je weg uit een warming-up voor een sport met sprongen; bewaar het voor na afloop.
Laat de aanvoerder de warming-up zonder bal leiden. Geef hem de volgorde van dit schema op een kaartje of in de groepsapp. Sta jij nog bij de tafel of in gesprek met de scheidsrechter, dan begint het team gewoon. Na een paar keer kent iedereen de volgorde zonder kaartje.
Een warming-up zonder bal van vijftien minuten
Dit is een voorbeeld voor een training of wedstrijd waarbij het veld nog bezet is. Je hebt een strook langs de zijkant van de zaal nodig en een paar pionnen.
| Minuten | Wat | Oefeningen |
|---|---|---|
| 0 tot 4 | Op gang komen | Loopvormen in rijen, daarna een ronde uitvalspas en kruispas |
| 4 tot 7 | Spel | Lijnentikkertje met drie tikkers |
| 7 tot 10 | Voetenwerk | Langs het denkbeeldige net en de schaduwverdediging |
| 10 tot 12 | Romp en schouders | Zijplank met opendraaien, armcirkels en de armzwaai op oplopend tempo |
| 12 tot 15 | Sprongen | Schaduwaanloop en sprongen opbouwen |
Heb je meer tijd, verleng dan het spel en het voetenwerk, niet de sprongen. Heb je minder, schrap dan het spel en houd de sprongen; die zijn de brug naar de eerste aanvallen. Hoe zo'n blok past in de rest van je avond, lees je in volleybaltraining geven.
De gangversie: zo'n acht minuten op twee meter breed
In een gang of kleedkamer kun je niet rennen of tikken. Wat wel past:
- Op de plaats lopen en knieheffen, twee minuten, met armzwaaien.
- Uitvalspassen met romprotatie in een rij achter elkaar, heen en terug.
- Zijplank met opendraaien tegen de muur aan, per kant een korte serie.
- Armcirkels en de armzwaai in de lucht, met genoeg ruimte tussen de spelers.
- Kleine huppen en een paar bloksprongen op de plaats, alleen als de vloer niet glad is en het plafond hoog genoeg.
Ga je daarna de zaal in, dan begin je niet meteen met slaan: je lichaam is warm, je schouder nog niet klaar voor een volle slag.
Wat je daarna met de bal doet
Zodra de ballen er zijn of het veld vrij is, sla je het lichamelijke deel van een gewone warming-up over en ga je meteen naar de bal. Begin met een paar minuten overspelen in tweetallen, bovenhands en onderarms, zodat handen en onderarmen de bal weer voelen. Bouw daarna de slag op: eerst rustig inslaan via de grond, pas dan harder en pas aan het eind aanvallen over het net. Voor een wedstrijd gaat het daarna verder met het inspelen aan het net, met een eigen tijdschema. Op een trainingsavond kun je ook na drie minuten met bal overstappen op een spel; spellen met bal staan in warming-up spelletjes voor volleybal.
Twee fouten om te vermijden. Zie de warming-up zonder bal niet als vervanging van de opbouw met bal: wie na tien minuten zonder bal meteen vol aanvalt, slaat met een koude schouder. En laat het team na de warming-up niet tien minuten stilstaan omdat het veld toch nog bezet blijkt; houd ze dan in beweging met de rotaties of een tweede ronde voetenwerk. Voelt een speler bij het landen pijn in knie of enkel, dan slaat hij de sprongen over; blijft die pijn terugkomen, laat het dan nakijken door een huisarts, sportarts of fysiotherapeut.
Warming-up zonder bal in je trainingsplan zetten
In Koach zet je de warming-up als eerste onderdeel in het plan van een training. Met + Oefening open je het blad Oefening toevoegen. Tik op de chip Warming-up en je ziet de warming-ups uit de bibliotheek, elk met het aantal spelers en het aantal fases erbij. Veel daarvan hebben geen bal nodig, zoals VolleyVeilig basisronde, Dynamische loopvormen en Core-plank met opendraaien. Zoeken kan ook: typ in Zoek oefeningen een woord als voetenwerk of aanloop. Met Past bij zie je alleen oefeningen die passen bij het aantal spelers dat die avond komt.
Elke oefening uit de bibliotheek speelt per fase af op een veld, zodat je spelers vooraf zien waar ze lopen. Een eigen vorm, zoals de rotaties lopen, zet je erbij met + Onderdeel: een naam, de minuten en een korte beschrijving. Wat Koach na de 14 gratis dagen kost, staat op de prijzenpagina.
14 dagen gratis, zonder creditcard. Zet een warming-up zonder bal klaar voor de avonden dat het veld nog bezet is.
Plan je warming-up in KoachVeelgestelde vragen
Welke volleybaloefeningen kun je zonder bal doen?
Meer dan je denkt: loopvormen, voetenwerk langs een lijn als denkbeeldig net, de aanloop van drie passen, bloksprongen, een lage verdedigingshouding met korte verplaatsingen, rompoefeningen zoals een zijplank en een opbouw van sprongen. Ook rotaties lopen lukt zonder bal. Wat je zonder bal niet traint, is balgevoel en de volle slag; daarvoor heb je daarna alsnog een bal nodig.
Is een warming-up zonder bal genoeg voor een wedstrijd?
Nee. Hij maakt het lichaam warm, maar handen, onderarmen en de slagarm moeten nog aan de bal wennen. Na de warming-up zonder bal ga je daarom meteen naar overspelen in tweetallen en een opbouw van rustig inslaan naar aanvallen. Voor een wedstrijd volgt daarna het inspelen aan het net, met service als laatste onderdeel.
Hoe warm je op in een gang of kleedkamer voor een wedstrijd?
Kies oefeningen die op de plaats of in een rij passen: op de plaats lopen met armzwaaien, uitvalspassen met romprotatie, een zijplank, armcirkels en de armzwaai in de lucht, en als de vloer niet glad is een paar kleine huppen. Rennen en tikspellen laat je weg. In de zaal begin je daarna met de bal, niet met hard slaan.
Hoe doe je een warming-up zonder bal met kinderen?
Maak er zoveel mogelijk een spel van. Een tikspel waarbij iedereen alleen over de lijnen mag lopen, dierenloopjes en een race met verschillende manieren van verplaatsen werken goed. Houd de beurten kort en laat niemand afvallen, want wie stilstaat koelt af. Sprongen doe je aan het eind, met aandacht voor een zachte landing op twee voeten.
Zet je warming-up zonder bal klaar
14 dagen gratis, zonder creditcard. Je team begint, ook als het veld nog bezet is.
Start met KoachOf lees eerst wat de volleybal app voor coaches allemaal doet.


