Siatkówka na lekcji WF: cała klasa na jednym boisku

Siatkówka na lekcji WF to coś innego niż trening w klubie: trzydziestu uczniów, z których połowa nigdy nie przebiła piłki nad siatką, jedno boisko i pięćdziesiąt minut razem z przebieraniem się. Ten plan lekcji powstał właśnie z myślą o takiej sytuacji, z podziałem sali, zasadami, które działają, i cyklem czterech lekcji.

Czym lekcja WF różni się od treningu

W klubie trenujesz dwunastu zawodników, którzy sami wybrali siatkówkę. Na lekcji WF masz trzydziestu uczniów w wieku mniej więcej od 10 do 15 lat: kilku zawodników klubowych, dużą grupę, która nigdy nie grała, i kilka osób, które wolą unikać piłki. Lekcja trwa 45 albo 50 minut, ale po przebraniu się i sprzątaniu często zostaje z tego 35 do 40 minut. Jest jedno boisko do siatkówki, czasem druga siatka, a czasem nie ma siatki wcale.

Wynikają z tego trzy zasady na każdą lekcję. Wszyscy grają jednocześnie, bo w kolejce nikt się niczego nie uczy. Piłka ma często przechodzić nad siatką, więc gra jest mała, a zasady łagodne. A kto boi się piłki, dostaje piłkę, która nie boli. Jak budować siatkówkę w zależności od wieku, opisujemy w artykule trening siatkówki dzieci i młodzieży według wieku; ten tekst dotyczy lekcji w szkole.

Jedno boisko dla trzydziestu uczniów: tak podzielisz salę

• Podziel boisko do siatkówki wzdłuż. Połóż rząd pachołków albo taśmę przez środek boiska, od linii końcowej do linii końcowej. Pod tą samą siatką masz wtedy dwa wąskie boiska o szerokości 4,5 metra, każde do gry trzech na trzech.
• Boiska z gumą. W pozostałej części sali rozciągnij gumę między dwoma słupkami, drabinką i słupkiem albo dwoma stojakami do skoku wzwyż. Wysokość około 2 metrów sprawdza się w praktyce u uczniów w wieku 12 do 14 lat, a dla młodszych zawieś ją niżej; oficjalnej wysokości szkolnej nie ma. Linie boiska do badmintona, mniej więcej 13 na 6 metrów, to gotowe małe boisko. Używaj gumy, a nie sznurka: guma ustąpi, gdy ktoś na nią wbiegnie.
• Bez siatki. Dwie linie w odległości 2 metrów od siebie tworzą strefę niczyją. Piłka musi przelecieć nad nią łukiem, wyżej niż ręce uczniów po drugiej stronie. Działa to gorzej niż guma, ale gra pozostaje taka sama.

Przykład: na czterech boiskach gra jednocześnie osiem trójek, czyli 24 uczniów. Pozostałe dwie trójki stoją przy stacji pod ścianą, odbijają sposobem górnym albo dolnym o ścianę i po każdej rundzie zmieniają się z przegranymi z najniższego boiska. Więcej sposobów podziału dużych grup znajdziesz w artykule ćwiczenia dla dużej grupy.

Plan lekcji: pięćdziesiąt minut dla całej klasy

Część techniczna jest krótka i to celowo. Uczniowie najwięcej uczą się w grze, jeśli gra jest na tyle mała, że często dotykają piłki. Trzech na trzech daje każdemu uczniowi dużo więcej kontaktów z piłką niż sześciu na sześciu na dużym boisku. Jeśli w grze widzisz, że coś nie wychodzi, na przykład nikt nie gra piłki wysoko, zatrzymaj grę na minutę, pokaż to i grajcie dalej. Jeśli po przebraniu się masz tylko 40 minut, skróć rozgrzewkę do dwóch minut, a część techniczną do pięciu, i zostaw grę.

Zasady gry, które działają na lekcji WF

Zacznij od pionierka, czyli siatkówki z łapaniem: trzech na trzech, piłka przechodzi nad siatką w trzech kontaktach, a każdy kontakt to złapanie i ponowny rzut. Zagrywka to rzut albo uderzenie od dołu z kilku metrów za linią końcową. Gdy trójka odzyska zagrywkę, wykonuje przejście, żeby każdy zagrywał. Każda akcja to punkt; runda trwa pięć minut albo do 11 punktów.

Potem regulujesz trudność:

• Łatwiej: łapanie przy każdym kontakcie, piłka może raz odbić się od podłogi, lekka albo miękka piłka, zagrywka rzutem albo z bliższej odległości, niżej zawieszona guma.
• Trudniej: łapanie tylko przy pierwszej piłce, trzy kontakty obowiązkowo, ostatnia piłka jest odbijana, a nie rzucana, zagrywka zza linii końcowej, większe boisko.

Jeszcze lepiej: daj każdemu boisku inne zasady. Na najwyższym boisku gra się naprawdę, na najniższym wolno wszystko łapać. Dzięki przechodzeniu między boiskami każdy uczeń po kilku rundach sam trafia na boisko, które do niego pasuje, a ty nie musisz dzielić klasy według poziomu. Metodyczną drogę od rzucania i łapania do prawdziwej gry opisujemy w artykule gry i zabawy z elementami siatkówki.

Boi się piłki albo już gra w klubie

W każdej klasie są jedni i drudzy. Uczniom, którzy boją się piłki, daj miękką albo lekką piłkę, pozwól im zawsze łapać i umieść ich w trójce z kolegami, którzy grają spokojnie. Jedna twarda piłka na przedramiona na pierwszej lekcji może wystarczyć, żeby potem jej unikali. Więcej o tym podejściu przeczytasz w artykule dziecko boi się piłki.

Zawodnicy klubowi szybko nudzą się w pionierku. Daj im osobne zadanie w tej samej grze: nigdy nie łapią, drugą piłkę zawsze odbijają sposobem górnym do kolegi z drużyny albo zagrywają zza linii końcowej. Tak zostają w swojej trójce i podnoszą poziom gry, zamiast ją tylko wygrywać.

Cykl czterech lekcji

1. Lekcja 1: pionierek. Rzucanie i łapanie nad siatką, trzy kontakty, wszystko wolno łapać. Cel: zrozumieć, o co chodzi w grze. W trzech kontaktach na drugą stronę, a piłka nie spada po twojej stronie.
2. Lekcja 2: odbicie sposobem górnym. Technika: łapanie nad czołem i natychmiastowe wypchnięcie piłki, coraz krócej trzymanej. Gra: drugi kontakt jest odbiciem sposobem górnym, pozostałe wolno łapać.
3. Lekcja 3: odbicie sposobem dolnym i zagrywka. Technika: odbicie sposobem dolnym po rzucie od kolegi i zagrywka sposobem dolnym z kilku metrów za boiskiem. Gra: zagrywka jest uderzana, pierwszą piłkę wolno jeszcze złapać.
4. Lekcja 4: turniej. Trzech na trzech albo czterech na czterech z przechodzeniem między boiskami i własnymi zasadami na każdym boisku. Uczniowie sami liczą punkty i pilnują wyniku.

Jeśli chcesz rozbudować taki cykl albo uczysz też grupę początkujących poza szkołą, przeczytaj artykuł jak uczyć siatkówki początkujących.

Twoje lekcje zapisane w Koach

Koach to aplikacja dla drużyn i klubów, nie dla szkół: nie ma w niej list klas ani ocen dla uczniów. Jeśli poza pracą w szkole jesteś też trenerem dzieci i młodzieży w klubie, lekcję albo trening budujesz tak samo jak powyżej. W treningu przyciskiem + Blok tworzysz własny blok z nazwą i czasem trwania, na przykład "Pionierek 3 na 3, 20 minut", a przyciskiem + Ćwiczenie wybierasz ćwiczenie z biblioteki. Plan, który się sprawdził, przywołasz później przyciskiem Kopiuj plan.

Ćwiczenia z tej biblioteki, każde z animacją w kolejnych fazach, obejrzysz też bez konta w dziale ćwiczenia siatkarskie na naszej stronie. Ile kosztuje Koach po 14 darmowych dniach, sprawdzisz na stronie z cennikiem.

Częste pytania

Czytaj dalej

Dwudziestu zawodników, jedno boisko: ćwiczenia bez kolejki Jak uczyć siatkówki początkujących: tak budujesz lekcję Trening siatkówki z dziećmi i młodzieżą: co działa w każdej grupie wiekowej?

Zobacz 200 ćwiczeń siatkarskich z animacją Pobierz pełny plan treningowy na 8–28 tygodni