Sprawdzian z siatkówki na WF: uczciwy test umiejętności
Krótka odpowiedź
Sprawdzian z siatkówki na WF najuczciwiej przeprowadzisz jako krótki test każdej umiejętności, w którym liczysz, na przykład dziesięć rzuconych piłek odbitych sposobem dolnym, plus obserwacje w grze. Wyjaśnij wcześniej, co oceniasz, sprawdzaj tylko to, co ćwiczyliście, i patrz też na postęp, a nie tylko na poziom końcowy.
Sprawdzian z siatkówki na lekcji WF jest trudniejszy, niż się wydaje. W jednej klasie zawodnicy z klubu stoją obok uczniów, którzy nigdy nie przebili piłki przez siatkę, a ocena z jednego popołudnia często mówi więcej o formie dnia i nerwach niż o tym, co ktoś potrafi. Przeczytasz tu, co sprawdzać, jak liczyć i jak zachować uczciwość.
Co oceniasz z siatkówki na lekcji WF?
To, jak szkoła ocenia, różni się w zależności od kraju, a często także od szkoły: oceną, poziomem, opisem albo wcale. Kieruj się tu zasadami swojej szkoły i programem nauczania, który cię obowiązuje. Prawie wszędzie sprawdza się natomiast jedno: ocena jest uczciwa dopiero wtedy, gdy uczniowie wcześniej wiedzą, na co patrzysz, gdy oceniasz tylko to, co ćwiczyliście na lekcjach, i gdy warunki oraz możliwości wyboru są dla wszystkich takie same.
Z siatkówki na WF można ocenić cztery elementy:
- Odbicie sposobem dolnym: przyjęcie piłki nisko na nieruchomą platformę i odbicie jej do kolegi z klasy.
- Odbicie sposobem górnym: zagranie wysokiej piłki nad czołem, palcami, a nie dłońmi.
- Zagrywka: przebicie piłki przez siatkę, w boisko.
- Zachowanie w grze: współpraca, stanie na swoim miejscu, wołanie piłki, znajomość przepisów i sportowa postawa.
Wybierz dwa albo trzy elementy na cykl lekcji. Cykl czterech lekcji z pionierkiem, odbiciem górnym, odbiciem dolnym i turniejem opisuje artykuł siatkówka na lekcji WF; ta ocena należy do końca takiego cyklu.
Prosty test każdej umiejętności
Dobry test jest krótki, każdy robi go w ten sam sposób, a ty liczysz coś, co da się zobaczyć. Poniższe przykłady są dla uczniów w wieku mniej więcej od dziesięciu do piętnastu lat i ułożone tak, żeby cała klasa zrobiła jeden albo dwa w części lekcji trwającej kwadrans, w parach albo trójkach na czterech lub pięciu stanowiskach w sali.
| Umiejętność | Tak wygląda test | Co liczysz |
|---|---|---|
| Odbicie sposobem dolnym | Kolega z klasy rzuca dziesięć piłek łukiem z odległości trzech metrów, uczeń odbija je sposobem dolnym z powrotem | Piłki, które rzucający może złapać najwyżej z jednym krokiem |
| Odbicie sposobem górnym | Samodzielny podrzut i utrzymywanie piłki odbiciem górnym nad głową, dwie próby | Najlepsza seria kontaktów z rzędu |
| Zagrywka | Dziesięć zagrywek przez siatkę, przy każdej uczeń sam wybiera odległość: blisko siatki, w połowie albo za linią końcową | Zagrywki w boisko, na przykład 1, 2 lub 3 punkty zależnie od odległości |
| Odbicia o ścianę (opcja) | Sposobem górnym albo dolnym o ścianę, powyżej linii na ścianie, trzydzieści sekund | Kontakty powyżej linii |
Trzy rzeczy sprawiają, że taki test jest uczciwy. Wiele zależy od rzucającego: niech rzucają uczniowie, którzy robią to dobrze, a w razie wątpliwości rzucaj sam. Używaj tego samego rodzaju piłki albo daj wszystkim ten sam wybór. I niech uczniowie przećwiczą test lekcję wcześniej, żeby wiedzieli, co ich czeka: wtedy mierzysz umiejętność, a nie zaskoczenie.
Niech uczniowie liczą sobie nawzajem. Daj każdej trójce kartkę z testem: jeden gra, drugi rzuca, trzeci liczy i zapisuje. Potem się zmieniają. Ty chodzisz po sali i patrzysz przy wątpliwych przypadkach. Tak cała klasa robi test w jednej części lekcji, a uczniowie uczą się też patrzeć na to, co wychodzi dobrze.
Przykład w czterech poziomach
Sama liczba nie mówi wszystkiego: uczeń, który odbija siedem piłek z ugiętymi rękami i uciekającymi stopami, jest gdzie indziej niż uczeń, który odbija siedem z nieruchomą platformą. Pomaga w tym opis każdego poziomu, nazywany też rubryką oceniania. To nasz własny przykład, a nie ogólnokrajowa norma; dopasuj słowa do swoich uczniów i przełóż poziomy na to, czego używa twoja szkoła.
| Poziom | Technika | W grze |
|---|---|---|
| 1. Zaczyna | Często jeszcze łapie piłkę albo gra ją dłońmi; piłka rzadko leci do partnera | Czeka, aż piłka przyjdzie; od razu odbija ją z powrotem przez siatkę |
| 2. W drodze | Gra piłkę właściwą techniką, gdy przychodzi prosto i miękko; ręce albo dłonie jeszcze niespokojne | Idzie do piłki; czasem próbuje drugiego kontaktu |
| 3. Potrafi | Większość piłek gra do partnera z nieruchomą platformą albo dobrym ułożeniem dłoni, także po kroku w bok | Woła piłkę; drużyna często gra dwa albo trzy razy |
| 4. Zaawansowany | Także trudną piłkę gra w kontrolowany sposób w wybrane miejsce; zagrywa zza linii końcowej | Gra w wolne miejsce i pomaga kolegom stanąć na swoich miejscach |
Daj uczniom to zestawienie na początku cyklu. Wtedy widzą, jaki jest następny krok, a ocena na końcu nie jest zaskoczeniem. Trenerzy klubowi też używają takich list, z większą liczbą elementów i dokładniejszą skalą; zobacz arkusz oceny w siatkówce i listę umiejętności siatkarskich. Na lekcję WF to zwykle zbyt rozbudowane.
Oceniać w grze czy osobnymi testami?
Jedno i drugie, bo mierzą coś innego. Osobny test jest taki sam dla wszystkich i łatwo go policzyć, ale mówi niewiele o tym, jak uczeń gra. W grze widzisz właśnie to, ale wiele zależy tam od kolegów z drużyny i przeciwników, a trzydziestu uczniów naraz nie dasz rady śledzić.
Tak to połączysz:
- Technika testem. Wyniki z tabeli plus poziom techniki.
- Zachowanie w grze trzy na trzy. Na każdej lekcji wybierz od ośmiu do dziesięciu uczniów, których obserwujesz, z dwoma albo trzema stałymi pytaniami: czy idzie do piłki, czy woła, czy drużyna gra trzy razy? W trzydziestoosobowej klasie po trzech lekcjach każdego raz uważnie obejrzałeś; na czwartej lekcji jeszcze raz zobaczysz tych, co do których miałeś wątpliwości.
- Zmieniaj trójki. Nie oceniaj ucznia tylko w trójce, która gra wyjątkowo dobrze albo wyjątkowo słabo.
- Niech uczniowie sami się ocenią. Na końcu zapytaj, na którym poziomie są ich zdaniem i dlaczego. Różnica między ich zdaniem a twoją oceną to często najlepsza rozmowa całego cyklu.
Uczciwie wobec graczy z klubu i uczniów, którzy boją się piłki
Prawie w każdej klasie są uczniowie, którzy od lat grają w klubie, i uczniowie, którzy wolą unikać piłki. Test z jednego popołudnia faworyzuje pierwszą grupę, choć druga mogła nauczyć się najwięcej.
- Mierz na początku i na końcu. Zrób ten sam test na pierwszej i na ostatniej lekcji. Czy postęp liczy się do oceny końcowej, decyduje twoja szkoła; ale jeśli go mierzysz, możesz go przynajmniej pokazać i nazwać.
- Daj graczom z klubu własny cel. Gracz z klubu, który zaczyna na poziomie 4, nie może już wejść wyżej. Oceniaj go za to, co robi w grze: czy pomaga kolegom grać lepiej, rozdziela piłki i zachowuje się sportowo.
- Daj wybór odległości albo piłki. Uczeń, który boi się piłki, pod presją wypada gorzej, niż potrafi. Pozwól mu wybrać bardziej miękką piłkę albo krótszą odległość i uwzględnij to w punktach, jak przy zagrywce w teście. Tak bierze udział, zamiast odwracać wzrok. Jak radzić sobie ze strachem przed piłką, opisuje artykuł dziecko boi się piłki.
- Nie oceniaj techniki po sile. Wysoki albo silny uczeń łatwiej przebija piłkę przez siatkę. Przy odbiciu dolnym i górnym patrz na wykonanie i kierunek, a nie na to, jak mocno leci piłka; przy zagrywce odległość jest wyborem, którego uczeń dokonuje sam.
Jeśli chcesz zobaczyć, jak uczyć samych technik, zanim je sprawdzisz, przeczytaj artykuł nauka odbicia dolnego u dzieci, a o tym, co pasuje do jakiego wieku, artykuł trening siatkówki z dziećmi i młodzieżą.
Ocena w grze treningowej, w klubie
Koach to aplikacja dla drużyn i klubów, nie dla szkół: nie ma w niej list klas ani ocen dla uczniów. Jeśli poza pracą nauczyciela prowadzisz też drużynę klubową albo szkolną, znasz to samo pytanie: jak zobaczyć w grze, kto co potrafi? Do tego służy Gra treningowa: dzielisz zawodników na drużynę A i drużynę B i prowadzisz grę. W trybie Prosty przy każdej akcji zaznaczasz, kto zdobywa punkt, a kto popełnia błąd. W trybie Ekspert każdą akcję oceniasz od 0 do 5, a w polu Zakres ocen wybierasz kilka umiejętności, na przykład tylko Przyjęcie, i oceniasz tylko je.
Po grze widzisz dla każdego zawodnika punkty, błędy, a w trybie Ekspert średnią ocenę każdej umiejętności. Oceny są tylko dla trenerów i nie liczą się jako mecz; przyciskiem Udostępnij jako PDF udostępniasz albo zapisujesz zestawienie. Jak taką grę ustawić i podzielić drużyny, przeczytasz w artykule gra treningowa w siatkówce. Ile kosztuje Koach po 14 darmowych dniach, sprawdzisz na stronie z cennikiem.
14 dni za darmo, bez karty kredytowej. Poprowadź z drużyną grę w trybie Ekspert i zobacz, jak każdemu zawodnikowi szło przyjęcie.
Wypróbuj Koach ze swoją drużynąCzęste pytania
Jak przygotować sprawdzian z siatkówki na WF?
Wybierz dwie albo trzy umiejętności, które ćwiczyliście na lekcjach, na przykład odbicie dolne, odbicie górne i zagrywkę. Do każdej daj krótkie zadanie, w którym liczysz, na przykład dziesięć rzuconych piłek odbitych sposobem dolnym albo dziesięć zagrywek przez siatkę. Niech uczniowie przećwiczą test lekcję wcześniej, zadbaj o tę samą piłkę i tego samego rzucającego dla wszystkich i uzupełnij liczenie opisem każdego poziomu.
Czym jest rubryka oceniania z siatkówki?
Rubryka to zestawienie z opisem tego, co widzisz na każdym poziomie. Na lekcji WF z siatkówki możesz na przykład użyć czterech poziomów, od zaczyna do zaawansowany, z kolumną na technikę i kolumną na grę. Uczniowie widzą wtedy, jaki jest następny krok. Jak przełożyć poziomy na ocenę, decyduje twoja szkoła.
Jak ocenić ucznia, który już gra w siatkówkę w klubie?
Gracz z klubu zwykle łatwo zalicza test techniczny i niewiele może w nim jeszcze zyskać. Daj mu więc własny cel w grze: pomaganie kolegom w lepszej grze, rozdzielanie piłek, sportowa postawa i pomoc w tłumaczeniu. Tak oceniasz to, co pokazuje na tych lekcjach, a nie tylko to, co potrafił, zanim zaczął się cykl.
Czy siatkówkę na WF oceniać za technikę, czy w grze?
Najlepiej jedno i drugie. Osobny test jest taki sam dla wszystkich i łatwo go policzyć, ale mówi niewiele o tym, jak uczeń gra. W grze widzisz współpracę, wołanie i wybór pozycji. Na każdej lekcji obserwuj kilku uczniów w grze trzy na trzy ze stałymi pytaniami i zmieniaj trójki, żeby nikt nie zależał od jednej grupy.
Zobacz w grze treningowej, kto co potrafi
14 dni za darmo, bez karty kredytowej. Poprowadź grę treningową i zobacz oceny każdego zawodnika.
Zacznij z KoachAlbo najpierw sprawdź, co potrafi aplikacja do siatkówki dla trenerów.


