Trainershandboek voor je volleybalclub: inhoud en gratis sjabloon

Een trainershandboek is wat je een nieuwe trainer geeft vóór zijn eerste training, zodat hij niet alles bij drie verschillende mensen hoeft na te vragen. Hieronder vind je een gratis sjabloon in PDF en Word, wat er per onderdeel in hoort en welke onderdelen je beter in de app bijhoudt dan op papier.

Download het gratis sjabloon voor je trainershandboek

Eerst wat je kwam halen: een trainershandboek om in te vullen, gratis en zonder dat je ergens je e-mailadres hoeft achter te laten.

• Trainershandboek volleybal om te printen (PDF): vijf pagina's A4 met de acht onderdelen die hieronder staan, plus een checklist voor een nieuwe trainer en een tekenlijst voor 18 trainers.
• Hetzelfde sjabloon in Word (.docx): om aan te passen aan je eigen vereniging, met dezelfde acht onderdelen, de checklist en de tekenlijst.

Je mag het sjabloon vrij gebruiken, kopiëren en aanpassen. Bovenaan vul je de vereniging, het seizoen, de versie of datum en de naam van wie het bijhoudt in. Daaronder staat in een balk de belangrijkste regel van het hele handboek: zet er alleen vaste afspraken in. Wat elke week verandert, zoals het schema, de programma's en de aanwezigheid, hoort er niet in.

Pagina 1 van 5: de kopvelden, de tabel met wie je helpt en de visie en leerlijn.

Trainershandboek, clubhandboek of beleidsplan?

Drie documenten worden vaak door elkaar gehaald. Een clubhandboek is voor iedereen die iets doet in de vereniging: de bardienst, de teltafel, de teamouder en ook de trainer. Een technisch beleidsplan beschrijft wat spelers per leeftijd leren en waarom; dat schrijft de technische commissie voor meerdere seizoenen. En de gedragscode voor trainers gaat over de omgang met spelers, ook met minderjarigen.

Het trainershandboek zit daartussen. Het is alleen voor trainers en vertaalt het beleid naar een gewone trainingsavond: hoe een training er bij jullie uitziet, wat je van een trainer verwacht en bij wie hij terechtkan. Het beleidsplan en de gedragscode schrijf je er niet opnieuw in. Je verwijst ernaar, zodat er van elke afspraak maar één versie bestaat.

Wat staat er in een trainershandboek? De acht onderdelen

Het sjabloon volgt de vragen die een nieuwe trainer in zijn eerste weken stelt. Per onderdeel vul je de open plekken in en schrap je wat niet bij jullie past.

1. Wie helpt je. Een tabel met rol, naam, bereikbaar via en waarvoor. De rollen staan er al: technisch coördinator, jeugdcoördinator, mentor voor nieuwe trainers, zaal en sleutels, materiaal en vertrouwenspersoon. Staat er bij een rol geen naam, dan is dat het eerste wat je regelt.
2. Visie en leerlijn. Waar jullie als vereniging voor staan, in drie zinnen, en per groep of team de leeftijd in jaren en het accent van dit seizoen. De uitgewerkte leerlijn staat in het beleidsplan; hier noteer je alleen waar die te vinden is.
3. Zo ziet een training eruit. Vijf blokken met minuten en wat je verwacht: warming-up, techniek, oefen- of spelvorm, wedstrijdvorm en afsluiting. Daaronder vaste regels, zoals één focus per training die je aan het begin aan de spelers vertelt, en waar trainers de oefeningen en sjablonen van de vereniging vinden.
4. Afspraken voor trainers. Hoe vroeg je in de zaal bent, hoe je een training afzegt en vervanging regelt, dat je de aanwezigheid bijhoudt, wat je doet als een speler een paar keer zonder afmelding wegblijft, en wat je doet bij een blessure: waar de EHBO-tas ligt, waar de AED hangt en wie je belt nadat je het alarmnummer hebt gebeld.
5. Communicatie. Wat je aan het begin van het seizoen aan spelers en ouders vertelt, via welk kanaal mededelingen gaan, wie een training afgelast, en dat je vragen over speeltijd op een rustig moment bespreekt, niet vlak na een wedstrijd.
6. Materiaal. Ballen, netten, pionnen, de EHBO-tas, de sleutel en de wedstrijdshirts: waar het ligt, wie het beheert en hoe je iets meldt dat kapot of kwijt is.
7. Begeleiding en opleiding. Hoeveel trainingen een nieuwe trainer hulp krijgt en van wie, hoe vaak je bij een collega meekijkt, het gesprek met de technisch coördinator, welke cursussen de vereniging vergoedt en waar je onkosten declareert.
8. Wat niet in dit handboek staat. Een tabel met alles wat vaak verandert en waar het wel staat: trainingstijden en zalen, het wedstrijdprogramma, de spelerslijst, programma's en sjablonen, oefeningen, aanwezigheid, het verslag na de training en notities over spelers.

Daarna volgen twee onderdelen die geen inhoud zijn maar wel het verschil maken. De checklist voor een nieuwe trainer loop je in de eerste weken samen door: kennismaken met de technisch coördinator en de mentor, toegang tot de spelerslijst en de app of map van de vereniging, de sleutel, het materiaal bekeken, de gedragscode getekend en de eerste training voorbereid. Op de tekenlijst zet elke trainer dat hij het handboek heeft gelezen.

Zo vul je het sjabloon in

• Vul het met twee mensen in. De technisch coördinator weet wat er inhoudelijk moet staan, iemand van het bestuur kent de praktische afspraken. Een kleine vereniging zonder jeugdcoördinator laat die regel leeg of zet er een andere rol neer.
• Vul een getal pas in als je het waarmaakt. Op veel plekken staat een open vakje voor minuten, uren of keren per seizoen. Belooft het handboek een mentor voor de eerste trainingen, dan moet die mentor er ook echt zijn.
• Geef één persoon het beheer. Bovenaan staan de versie of datum en wie het bijhoudt, op de laatste pagina wie het heeft vastgesteld en wanneer de volgende herziening is. Een handboek zonder eigenaar veroudert binnen een seizoen. Zet de herziening daarom op de lijst waarmee je het volleybalseizoen organiseert.
• Geef het vóór de eerste training. Loop de checklist in de eerste weken door met de mentor en laat de trainer daarna de tekenlijst tekenen.

Wat je beter in de app bijhoudt dan in het handboek

Een handboek dat elke week moet worden bijgewerkt, wordt niet bijgewerkt. Daarom heeft het sjabloon een apart onderdeel voor wat er níet in hoort. Die dingen leg je vast op de plek waar trainers toch al werken. Zo verdelen het handboek en Koach het werk:

Hoe Koach de onderdelen bijhoudt die elke week veranderen

Wij maken Koach, dus lees dit deel als uitleg van ons eigen product. Het idee is simpel: het handboek zegt wát een trainer doet, de app is waar hij het doet.

Programma's en sjablonen

Op het tabblad Training zet een trainer zijn programma in blokken, met per blok de duur. Waar de training om draait, vult hij bij het inplannen in bij Focus / notitie (optioneel); dat staat daarna bovenaan de training, onder de datum. Met Bewaar als sjabloon bewaart hij een programma dat werkt, en met Plan kopiëren zet hij het bij een volgende datum. In een vereniging met Koach Club staat in dat kopieerscherm ook Van andere teams in de club, met als uitleg: "Sjablonen die de trainers van andere teams hebben opgeslagen. Kopiëren laat hun sjabloon ongemoeid." Een nieuwe trainer begint zo met de programma's van zijn collega's in plaats van met een lege pagina, en dat is precies wat onderdeel 3 van het handboek vraagt.

Oefeningen

In de oefeningenbibliotheek staan 200 geanimeerde oefeningen, per fase te bekijken en te filteren op onder meer aanval, pass en warming-up. Trainers zetten er hun eigen oefeningen bij, en met het filter Trainer: zie je wie welke oefening maakte. Hoe je dat als staf afspreekt, lees je in oefeningen delen tussen trainers.

Aanwezigheid en het verslag na de training

Per training vinkt de trainer aan wie er was: aanwezig, te laat of afwezig. In het programma markeert hij per blok of het gedaan is. Daaronder staat het blok Na de training, met een kort verslag en de Focus voor de volgende training. Omdat het verslag onder het programma van dezelfde avond staat, is er geen apart bestand dat iemand moet bijhouden. De app zegt er zelf bij wie het leest: "Zichtbaar voor de trainers van dit team. Hoort je team bij een club, dan kan de clubleiding (clubbeheerder, bestuur, technisch manager) het ook lezen." Wat je erin zet, lees je in het trainingsverslag na de training.

Wat de technisch manager ziet

Met Koach Club krijgt de vereniging het Teamlogboek: per team de trainingen, de nieuwste bovenaan, met de aanwezigheid, wat er van het programma is gedaan, het verslag en de notities over spelers. De app omschrijft de rol Technisch manager zo: "Leest mee in de trainingen, verslagen en notities van alle teams. Verandert niets en ziet geen contactgegevens." Geef je de technisch coördinator uit onderdeel 1 die rol, dan ziet hij hoe het met een nieuwe trainer gaat, zonder elke week te hoeven bellen. Meer over die rol lees je bij de technisch manager als clubrol.

Wat Koach niet doet

• Geen plek voor het handboek zelf. In Koach upload je geen documenten. Het handboek zet je in de gedeelde map of op de site van de vereniging, en in onderdeel 8 schrijf je dat programma's, oefeningen en verslagen in Koach staan.
• Geen visie of leerlijn. Koach schrijft je beleid niet en bevat geen AI of trainingsgenerator. Een trainer bouwt zijn training zelf op uit de oefeningen.
• Geen ledenadministratie. Koach vervangt je ledenadministratie niet en houdt niet bij welke trainer welke verklaring of cursus heeft. Dat blijft bij de vereniging.
• Zonder Club geen clubdeel. Met een Coach-abonnement werkt een trainer met zijn eigen team. Sjablonen van andere teams, het teamlogboek en de technisch manager horen bij Club.

Voor welke vereniging past dit, en wat kost het?

Het handboek past bij elke vereniging, ook zonder app: print het, vul het in en geef het aan elke nieuwe trainer. Koach Club past erbij als jullie meerdere teams hebben en willen dat programma's, oefeningen en verslagen bij de vereniging blijven als een trainer stopt. Trainers sluiten aan met de Clubcode.

Het past minder als jullie een of twee teams hebben met trainers die elkaar elke week in de zaal spreken; dan is het handboek op papier genoeg. Coach je zelf één team, dan heb je het clubdeel niet nodig.

Club kost € 9,99 per maand, of € 8,33 per maand bij een jaarabonnement, voor onbeperkt teams en trainers. Spelers en ouders gebruiken de app gratis. Club heeft geen proefperiode: via het formulier op de clubpagina vraag je een kennismaking aan en zetten we de vereniging met je op. Een trainer kan wel zelf 14 dagen gratis beginnen met één team, zonder creditcard. Alle bedragen staan op de prijzenpagina.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Clubhandboek volleybal: wat erin staat en wie het bijhoudt De technisch manager: de clubrol die meeleest in de teams Het trainingsverslag: wat je na de training vastlegt Technisch beleidsplan volleybal: sjabloon, en zien of het gebeurt Gedragscode trainers: voorbeeld voor je club in Word en PDF

Bekijk 200 volleybaloefeningen met animatie Download een compleet trainingsplan van 8 tot 28 weken