Maszyna do piłek w siatkówce: kiedy jest warta swojej ceny?

Maszyna do piłek w siatkówce obiecuje to, czego chce każdy trener: sto razy tę samą piłkę, a ty stoisz obok zawodników i patrzysz. To prawda, ale tylko dla części tego, co trenujesz. Tu przeczytasz, co maszyna robi lepiej niż trener, czego nie potrafi, kiedy jest warta swojej ceny i o co zapytać przed zakupem.

Co robi maszyna do piłek w siatkówce?

Maszyna do podawania piłek wyrzuca piłkę z regulowaną prędkością, wysokością i kierunkiem, często za pomocą obracających się kół. W niektórych maszynach każdą piłkę podajesz ręcznie, w innych zasobnik uzupełnia je automatycznie. Niektóre dają też piłki z góry, jak w ataku; inne tylko nisko i płasko, jak przy zagrywce.

Trenujesz z nią głównie cztery rzeczy: przyjęcie zagrywki, obronę mocnych piłek, rozegranie z równego przyjęcia i grę wolnych piłek. Maszyna to więc narzędzie do powtórzeń, a nie do samej gry.

W czym maszyna do piłek jest lepsza od trenera

• Za każdym razem ta sama piłka. Kto chce utrwalić technikę, korzysta na wielu prawie identycznych powtórzeniach. Trener, który uderza pięćdziesiąt piłek, uderza pięćdziesiąt różnych; maszyna nie.
• Więcej piłek na minutę. Maszyna się nie męczy i nie musi schylać się po następną piłkę. W dziesięć minut zawodnik ma dużo więcej kontaktów z piłką niż w kolejce za jednym trenerem.
• Wolne ręce do korygowania. Jeśli maszynę obsługuje asystent albo zawodnik, ty stoisz obok przyjmującego i widzisz stopy, ułożenie rąk i kąt ramion.
• Oszczędzanie trenera i zawodników. Trener, który co tydzień uderza setki piłek ze skrzyni, obciąża bark. Badacze, którzy przyjrzeli się stosowaniu takich maszyn w szybkich grach z piłką, wymieniają zmniejszenie liczby urazów u zawodników i trenerów jako ważny powód, by z nich korzystać (Pinder i wsp., 2011).

Czego maszyna nie potrafi

Zawodnik, który przyjmuje zagrywkę, patrzy na dużo więcej niż na piłkę. Widzi, jak zagrywający podrzuca, gdzie wskazuje bark i jak mocno przechodzi ramię, i zaczyna się ruszać, zanim piłka przejdzie nad siatką. Maszyna nie daje tych informacji: piłka wylatuje z otworu, bez ciała za nią. Pinder i współpracownicy zwracają uwagę, że zawodnicy poruszają się przy maszynie inaczej niż przy prawdziwym przeciwniku, bo tych informacji brakuje, i że świadomie wybierasz, kiedy maszyna pasuje, a kiedy nie (Pinder i wsp., 2011). Ich praca dotyczy innych szybkich gier z piłką, ale zasada działa tak samo przy siatce.

• Czytania gry się z nią nie nauczysz. Do czytania zagrywającego albo atakującego potrzebujesz ludzi, którzy zagrywają i atakują.
• Nie każdą zagrywkę da się odtworzyć. Zagrywki flot bez rotacji, z jej falującym torem, albo zagrywki z wyskoku z dużą rotacją nie zrobi każda maszyna. Zapytaj o to i najlepiej najpierw zobacz na żywo.
• Początkującym niewiele daje. Kto jeszcze nie panuje nad piłką, więcej się nauczy z miękkiej, podrzuconej piłki, którą dopasowujesz na miarę.
• Ktoś musi ją obsługiwać. Bez zasobnika albo pomocnika trener podaje piłki do maszyny zamiast zawodnikom, i wtedy największa zaleta znika.

Kiedy maszyna do piłek jest warta swojej ceny?

Maszyna zwraca się w godzinach użytkowania, a nie w pierwszych tygodniach entuzjazmu. Jest warta swojej ceny, jeśli zgadza się większość z tych pięciu punktów:

1. Wielu zawodników na jednego trenera. Jeden trener z dwunastoma zawodnikami i bez asystenta wyciągnie z niej więcej niż drużyna z dwoma trenerami i dziesięcioma zawodnikami.
2. Zawodnicy, którzy radzą sobie ze stałą mocną piłką. Starsza młodzież i seniorzy, którzy mają już stabilne przyjęcie i pracują nad techniką pod presją.
3. Kilka drużyn używa jej co tydzień. Załóżmy, że cztery drużyny używają jej każda dwa razy w tygodniu po dwadzieścia minut: to ponad dwie i pół godziny tygodniowo, a w sezonie trwającym trzydzieści tygodni 80 godzin. Jeśli w jednej drużynie jest włączana dwa razy w miesiącu, liczysz ułamek tego.
4. Może zostać na hali. Maszyny, którą za każdym razem trzeba wyjmować z samochodu, używasz mniej. Załatw miejsce w magazynku i stałą osobę, która się nią opiekuje.
5. Jest ktoś, kto ją obsłuży. Asystent, kontuzjowany zawodnik albo rotacja zawodników; albo model, który sam się uzupełnia.

Jeśli większość się nie zgadza, za te same pieniądze zwykle więcej zyskasz z dodatkowych piłek i drugiego wózka na piłki. Jeśli maszyna to dla klubu duży wydatek, możesz zrobić z niej konkretny cel akcji zbierania pieniędzy.

Pytania przed zakupem albo wynajmem maszyny do piłek

• Co chcesz z nią trenować? Przyjęcie, obronę, rozegranie czy piłki z góry: nie każda maszyna umie wszystko, a stojak do piłek z góry bywa dodatkowym elementem.
• Jakie prędkości, wysokości i kierunki? I czy potrafi dać piłkę bez rotacji, czyli podstawę zagrywki flot?
• Jakie piłki do niej pasują? Czy działa z piłkami, którymi grasz w rozgrywkach, i czy przez nią szybciej się zużywają? Zobacz też jaką piłkę do siatkówki kupić.
• Prąd czy akumulator? Na jak długo starcza akumulator i czy przy boisku jest gniazdko?
• Waga i transport. Czy jedna osoba da radę ją przestawić, czy zmieści się w samochodzie i czy jest na nią miejsce w magazynku?
• Hałas i bezpieczeństwo. Jak głośna jest na hali z innymi drużynami i czy ma pilota, żeby nikt nie stał przed otworem przy uzupełnianiu piłek?
• Gwarancja i części. Czy w twoim kraju są części i serwis i ile kosztuje konserwacja rocznie?

Zestaw obok siebie odpowiedzi dwóch lub trzech dostawców. Ceny i wersje mocno różnią się w zależności od modelu i kraju; porównuj więc według tego, co chcesz z maszyną trenować, a nie według listy funkcji.

Tańsze sposoby, żeby zagrać więcej piłek

• Więcej piłek i wózek na piłki. Najtańszy środek na czekanie w kolejce. Co jeszcze istnieje z wyposażenia treningowego, od pachołków po trenażer do ataku, opisujemy w artykule sprzęt treningowy do siatkówki.
• Trójki z własną piłką. Podrzucający, przyjmujący i łapiący, którzy się zmieniają. Więcej kontaktów na minutę niż w jednej kolejce za trenerem.
• Zawodnicy zagrywają na siebie nawzajem. Forma zagrywka i przyjęcie, która najbardziej przypomina mecz, a zagrywający od razu też trenują.
• Zawodnicy podają piłki. Niech zawodnicy podają piłki ze skrzyni albo z ławki, w stałej rotacji. Tempo jest niższe niż przy maszynie, ale nic to nie kosztuje, a ty masz wolne ręce.

Co jeszcze powinno być w torbie trenera, od gwizdka po pompkę, opisujemy w artykule czego potrzebuje trener siatkówki.

Maszyna w planie treningu

Maszyna, która należy do kilku drużyn, działa tylko przy stałych ustaleniach: która drużyna używa jej kiedy, kto ładuje akumulator i gdzie stoi po treningu. Zapisz je w miejscu, gdzie każdy je znajdzie, a nie na czacie, gdzie znikają pod dwustoma wiadomościami; dlaczego to nie działa, wyjaśniamy w artykule dlaczego grupa na WhatsAppie się zapycha.

We własnym treningu dodajesz blok z maszyną w Koach jako blok w planie, przyciskiem + Blok: nazwa, czas trwania, a w opisie ustawienia, grupy i kto obsługuje maszynę. Ćwiczenie z biblioteki dodajesz przyciskiem + Ćwiczenie. Jeśli blok się sprawdził, w następnym tygodniu przejmujesz plan przez Kopiuj plan. Koach nie prowadzi ewidencji sprzętu i nie steruje żadną maszyną; plan dba tylko o to, żeby blok nie został zapomniany.

Ile kosztuje Koach po 14 darmowych dniach, sprawdzisz na stronie z cennikiem.

Częste pytania

Czytaj dalej

Wyposażenie trenera siatkówki: od gwizdka po aplikację Sprzęt do treningu siatkówki: czego naprawdę potrzebujesz? Zbiórka pieniędzy dla klubu sportowego: 10 sprawdzonych pomysłów

Zobacz 200 ćwiczeń siatkarskich z animacją Pobierz pełny plan treningowy na 8–28 tygodni