Ballenmachine voor volleybal: wanneer is die het geld waard?

Een ballenmachine voor volleybal belooft wat elke trainer wil: honderd keer dezelfde bal, terwijl jij naast je spelers staat en kijkt. Dat klopt, maar alleen voor een deel van wat je traint. Hier lees je wat een machine beter doet dan een trainer, wat hij niet kan, wanneer hij zijn geld waard is en wat je vraagt voordat je koopt.

Wat doet een ballenmachine voor volleybal?

Een ballenmachine schiet de bal weg met een instelbare snelheid, hoogte en richting, vaak met draaiende wielen. Bij sommige machines voer je elke bal met de hand in, bij andere vult een houder automatisch bij. Sommige geven ook ballen van boven, zoals een aanval; andere alleen laag en vlak, zoals een service.

Daarmee train je vooral vier dingen: de pass op een service, verdedigen van harde ballen, setten op een constante pass en het spelen van vrije ballen. Een machine is dus gereedschap voor de herhaling, niet voor het spel zelf.

Waar een ballenmachine sterker is dan een trainer

• Steeds dezelfde bal. Wie een techniek wil inslijpen, heeft baat bij veel bijna gelijke herhalingen. Een trainer die vijftig ballen slaat, slaat er vijftig verschillende; een machine niet.
• Meer ballen per minuut. Een machine wordt niet moe en hoeft niet te bukken voor de volgende bal. In tien minuten haalt een speler veel meer balcontacten dan in een rij achter één trainer.
• Handen vrij om te coachen. Voert een assistent of een speler de machine, dan sta jij naast de speler die passt en zie je de voeten, het platform en de hoek van de armen.
• Sparen van trainer en spelers. Een trainer die elke week honderden ballen van een kast slaat, belast zijn schouder. Onderzoekers die het gebruik van zulke machines in snelle balsporten bekeken, noemen het verminderen van blessures bij spelers en trainers een belangrijke reden om ze in te zetten (Pinder e.a., 2011).

Wat een machine niet kan

Een speler die een service ontvangt, kijkt naar veel meer dan de bal. Hij ziet hoe de serveerder opgooit, waar de schouder naar wijst en hoe hard de arm doorkomt, en begint al te bewegen voordat de bal over het net is. Een machine geeft die informatie niet: de bal komt uit een opening, zonder lichaam erachter. Pinder en collega's wijzen erop dat spelers tegen een machine anders bewegen dan tegen een echte tegenstander, omdat die informatie ontbreekt, en dat je dus bewust kiest wanneer een machine past en wanneer niet (Pinder e.a., 2011). Hun werk gaat over andere snelle balsporten, maar het principe geldt net zo goed aan het net.

• Lezen leer je er niet mee. Voor het lezen van een serveerder of een aanvaller heb je mensen nodig die serveren en aanvallen.
• Niet elke service is na te bootsen. Een float zonder rotatie, met zijn wapperende baan, of een sprongservice met veel topspin is niet met elke machine te maken. Vraag het na en zie het liefst eerst in het echt.
• Beginners hebben er weinig aan. Wie de bal nog niet onder controle heeft, leert meer van een zachte, aangegooide bal die jij op maat aanpast.
• Iemand moet hem bedienen. Zonder houder of helper voert de trainer de machine in plaats van ballen, en dan is het grootste voordeel weg.

Wanneer is een ballenmachine het geld waard?

Een machine verdient zich terug in uren gebruik, niet in de eerste weken enthousiasme. Hij is het geld waard als de meeste van deze vijf punten kloppen:

1. Veel spelers per trainer. Eén trainer met twaalf spelers en geen assistent haalt er meer uit dan een team met twee trainers en tien spelers.
2. Spelers die een constante harde bal aankunnen. Oudere jeugd en senioren die al een stabiele pass hebben en aan hun techniek onder druk werken.
3. Meerdere teams gebruiken hem, elke week. Stel dat vier teams hem elk twee keer per week twintig minuten gebruiken: dat is ruim tweeënhalf uur per week, en over een seizoen van dertig weken 80 uur. Staat hij bij één team twee keer per maand aan, dan reken je met een fractie daarvan.
4. Hij kan in de zaal blijven staan. Een machine die elke keer uit een auto moet, gebruik je minder. Regel een plek in de berging en een vaste persoon die hem beheert.
5. Er is iemand om hem te voeren. Een assistent, een geblesseerde speler of een spelersrotatie; of een model dat zelf bijvult.

Klopt het merendeel niet, dan haal je met hetzelfde geld meestal meer uit extra ballen en een tweede ballenkar. Is de machine voor de club een grote uitgave, dan kun je er een concreet doel van maken voor een actie om geld in te zamelen.

Vragen voordat je een ballenmachine koopt of huurt

• Wat wil je ermee trainen? Pass, verdediging, set of ballen van boven: niet elke machine kan alles, en een standaard voor ballen van boven is soms een extra onderdeel.
• Welke snelheden, hoogtes en richtingen? En kan hij een bal zonder rotatie geven, de basis van een float?
• Welke ballen gaan erin? Werkt hij met de ballen waarmee je in de competitie speelt, en slijten die er sneller door? Zie ook welke volleybal je koopt.
• Stroom of accu? Hoe lang gaat een accu mee en is er een stopcontact bij het veld?
• Gewicht en vervoer. Kan één persoon hem verplaatsen, past hij in een auto, en is er plek in de berging?
• Geluid en veiligheid. Hoe luid is hij in een zaal met andere teams, en is er een afstandsbediening zodat niemand voor de opening staat bij het bijvullen?
• Garantie en onderdelen. Zijn er onderdelen en service in je eigen land, en wat kost onderhoud per jaar?

Zet de antwoorden van twee of drie leveranciers naast elkaar. Prijzen en uitvoeringen verschillen sterk per model en per land; vergelijk dus op wat jij ermee wilt trainen, niet op de lijst met functies.

Goedkopere manieren om meer ballen te spelen

• Meer ballen en een ballenkar. Het goedkoopste middel tegen wachten in een rij. Wat er verder aan oefenmateriaal bestaat, van pionnen tot een aanvalstrainer, staat in trainingsmateriaal voor volleybal.
• Groepjes van drie met een eigen bal. Een aangooier, een passer en een vanger die doordraaien. Meer contacten per minuut dan één rij achter de trainer.
• Spelers serveren op elkaar. De service-pass-vorm die het meest op de wedstrijd lijkt, en de serveerders trainen meteen mee.
• Spelers voeren aan. Laat spelers vanaf een kast of bank ballen geven, in een vaste rotatie. Het tempo ligt lager dan bij een machine, maar het kost niets en je hebt je handen vrij.

Wat er verder in de tas van een trainer hoort, van fluitje tot pomp, staat in benodigdheden voor de volleybaltrainer.

De machine in je trainingsplan

Een machine die bij meerdere teams hoort, werkt alleen met vaste afspraken: welk team hem wanneer gebruikt, wie de accu laadt en waar hij na de training staat. Leg die vast op een plek waar iedereen ze terugvindt, en niet in een appgroep waar ze onder tweehonderd berichten verdwijnen; waarom dat misgaat, staat in waarom de WhatsApp-groep vastloopt.

In je eigen training zet je het machineblok in Koach als onderdeel in het plan, met + Onderdeel: een naam, de duur en in de beschrijving de instelling, de groepjes en wie de machine voert. Een oefening uit de bibliotheek voeg je toe met + Oefening. Werkte het blok, dan neem je het plan de volgende week over met Plan kopiëren. Koach houdt geen materiaal bij en bestuurt geen machine; het plan zorgt alleen dat het blok niet vergeten wordt.

Wat Koach na de 14 gratis dagen kost, staat op de prijzenpagina.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Benodigdheden voor de volleybaltrainer: van fluitje tot app Volleybal trainingsmateriaal: wat heb je echt nodig? Geld inzamelen voor je sportvereniging: 10 acties die werken

Bekijk 200 volleybaloefeningen met animatie Download een compleet trainingsplan van 8 tot 28 weken