Polspijn bij volleybal: oorzaken bij setten, passen en vallen

Polspijn bij volleybal is minder bekend dan een verzwikte enkel of een zere schouder, maar wie veel set, blokt of duikt, kent het. De eerste vraag is niet hoe erg het is, maar hoe het begon: met een klap of geleidelijk. Dat bepaalt wat je doet. Dit artikel stelt geen diagnose; het helpt je de volgende stap te kiezen.

Polspijn bij volleybal: begon het met een klap of geleidelijk?

Pijn aan de pols heeft bij volleyballers grofweg twee verhalen. Het eerste begint op één moment: een val op je hand bij een duik, een harde bal tegen slappe handen bij het blok, een landing waarbij je jezelf opvangt. Het tweede bouwt zich op: na een week met veel setwerk, na een toernooi, na de overstap op een andere bal. Bij het eerste verhaal hoort een snelle controle, bij het tweede een aanpassing in techniek en belasting.

Wat er precies aan de hand is, kan alleen iemand zeggen die de pols onderzoekt. De Britse gezondheidsdienst noemt bij polspijn onder meer een breuk, een verstuiking, een peesontsteking aan de duimkant, een beknelde zenuw in de pols en een ganglion (een glad bultje op de pols) als mogelijke oorzaken, en raadt af om de oorzaak zelf vast te stellen (NHS, Wrist pain). Dat geldt ook voor dit artikel.

Na een val of een klap: speel niet door op een "verstuikte" pols

Bij een duik, een botsing of een landing achterover vang je jezelf vaak op met een gestrekte arm en een open hand. Zo ontstaat ook een breuk van het scafoïd, het schuitvormige botje aan de duimkant van de pols. Volgens de Amerikaanse vereniging van orthopedisch chirurgen geeft zo'n breuk pijn en zwelling in het kuiltje aan de basis van de duim, voelt hij soms als een gewone verstuiking, is hij op de eerste röntgenfoto niet altijd te zien, en geneest hij slechter als hij laat wordt behandeld, omdat het bot een zwakke bloedvoorziening heeft (OrthoInfo, Scaphoid fracture of the wrist). Dezelfde bron raadt aan polspijn die langer dan een dag aanhoudt door een arts te laten bekijken, ook als je er nog mee kunt spelen.

Volgens de NHS-pagina over polspijn vraag je meteen medisch advies, bij een arts of de spoedhulp, als een van deze dingen speelt:

• de pijn is hevig;
• je hoorde bij de val iets knappen, kraken of schuren;
• je kunt de pols niet bewegen of niets vasthouden;
• je hand voelt geheel of gedeeltelijk gevoelloos.

Langs de lijn doe je weinig, maar wel het goede: stoppen met spelen, ringen en armbanden af voordat de hand dik wordt, en de pols rustig houden tot iemand ernaar kijkt. Tape erom en doorspelen is geen optie: tape maakt van een onbekende blessure geen bekende.

Pijn bij het setten: veel ballen op een pols die te ver doorbuigt

Bij een bovenhandse set duwt de bal je handen naar achteren; je vingers en polsen veren kort mee voordat ze de bal wegduwen. Dat gaat goed zolang de bal in het mandje boven je voorhoofd komt en je benen meeduwen. Het gaat mis in vier situaties:

• De handen staan te laag. Wie de bal voor zijn gezicht of borst speelt, moet de polsen veel verder achterover buigen. Hoe je handen horen te staan, lees je in bovenhands setten.
• De bal komt in de handpalm. Dan vangt de pols op wat de vingers hadden moeten doen.
• De set komt alleen uit de armen. Zonder duw uit de benen leveren polsen en vingers alle kracht, zeker bij een lange set naar buiten.
• Te veel tegelijk. Een spelverdeler die na een pauze in één training honderden ballen set, of een team dat ineens met een hardere bal speelt. Controleer ook de luchtdruk van je ballen: een te hard opgepompte bal kaatst harder terug in je handen.

Wat helpt: handen hoger, contact op de vingerkussens, meer benen, en na een pauze het aantal sets per training geleidelijk opbouwen. Bij kinderen maakt een lichtere of zachtere bal vaak het verschil.

Pijn bij het passen: de bal raakt de pols in plaats van de onderarmen

Bij de onderarmse pass hoort de bal op het vlakke deel van je onderarmen te komen, een stukje boven de pols, met je duimen naast elkaar. Raakt hij je polsen of je handen, dan doet dat pijn en loop je blauwe plekken op. Dat gebeurt als je de bal te laat of te dicht bij je lichaam speelt, als je handen los van elkaar komen, of als je je polsen omhoog knikt in plaats van ze rustig naar beneden te laten wijzen. Dat is een kwestie van techniek, en de oplossing staat in blauwe plekken op je onderarmen.

Pijn bij het blokken, slaan en verdedigen

• Blok. Raakt een harde aanval slappe handen, dan duwt de bal je polsen en vingers naar achteren. Stevige polsen, gespreide vingers en de handen iets naar voren over het net vangen dat op. Gaat het vooral om de vingers, kijk dan bij vingers tapen bij volleybal.
• Aanval en service. Doet je pols pijn bij de slag zelf, kijk dan of je de bal raakt met een stevige, open hand en niet met een slappe pols die naklapt. Komt de pijn bij elke slag terug, laat hem dan nakijken.
• Verdedigen en duiken. Wie zich bij elke val opvangt met één gestrekte arm, zet de hele klap op één pols. Leer vallen met een rol over schouder en rug, of met afglijden op borst en buik; de techniek staat in verdedigen en duiken.

Geleidelijke klachten: wat je aanpast en wanneer je naar een arts gaat

Begint de pijn zonder val, dan pas je eerst de belasting aan: minder van de actie die pijn doet, niet minder van alles. Een spelverdeler kan een week minder sets doen en meer aan zijn voetenwerk en verdediging werken; een speler met pijn bij het passen past zijn platform aan. Speel niet door een pijn heen die tijdens de training erger wordt. Een polsbrace of tape kan bij sommige klachten steun geven, maar laat eerst vaststellen wat het is. Regel 4.5 van de Official Volleyball Rules 2025-2028 verbiedt voorwerpen die letsel kunnen veroorzaken of een kunstmatig voordeel geven, en staat gevulde beschermers voor bescherming of steun wel toe. Het Casebook 2025 van de FIVB noemt een harde gipskoker om een geblesseerde pols als voorbeeld van wat niet mag; een gevulde brace mag wel, zolang hij geen extra controle over de bal geeft. In de wedstrijd beslist de eerste scheidsrechter.

Volgens de NHS ga je naar een huisarts als de pijn je dagelijkse bezigheden in de weg zit, na twee weken zelf rustig aan doen niet beter is, of als je tintelingen of een doof gevoel in hand of pols hebt (NHS, Wrist pain). Pijn die steeds terugkomt of erger wordt, laat je ook bekijken. Voor sporters is een sportarts of een fysiotherapeut met ervaring in sport vaak de eerste stap; hoe dat werkt, verschilt per land. Bij kinderen en tieners in de groei is de drempel lager: bij hen zijn de groeischijven aan het eind van de botten nog open en kwetsbaar.

Polsklachten bijhouden in je team

Als trainer zie je een patroon pas als je het opschrijft: dezelfde spelverdeler drie keer in een maand, of drie spelers met zere polsen na de overstap op nieuwe ballen. In Koach zet je zoiets na de training in de Spelersnotities van het verslag, met welke pols, bij welke actie en wat je hebt aangepast. Spelers en ouders zien die notities niet, en bij het profiel van de speler staan ze bij elkaar. In het plan van de volgende training zet je het aangepaste blok voor die speler, zodat ook je medetrainer het weet. Ben je net trainer, dan lees je in beginnen als volleybalcoach wat je naast de trainingen vanaf het begin regelt.

Wat Koach kost na de 14 gratis dagen, staat op de prijzenpagina.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Vingers tapen bij volleybal: wanneer wel en wanneer niet Blauwe plekken van volleybal op je onderarmen: is dat normaal? Bovenhands setten: techniek van de spelverdeler

Bekijk 200 volleybaloefeningen met animatie Download een compleet trainingsplan van 8 tot 28 weken