Statistieken vertalen naar training: wat train je deze week?

Statistieken vertalen naar training is de stap die bij de meeste coaches ontbreekt. Na zaterdag weet je precies hoeveel servicefouten er waren, en dinsdag train je toch wat er al op het plan stond. Hier staat de vertaling in vier stappen, met voorbeelden voor de patronen die het vaakst terugkomen.

Waarom is één wedstrijd nog geen trainingsplan?

Een wedstrijd is één avond tegen één tegenstander. Een sterke serveerder aan de overkant, een speler die ziek was, een zaal met een laag plafond: één wedstrijd zit vol toeval. Wie na elke wedstrijd zijn hele plan omgooit, traint elke week iets anders en ziet nooit of iets werkt.

Het omgekeerde is net zo zonde: cijfers verzamelen en er niets mee doen. De middenweg is één lek per keer. Je kiest het grootste lek uit de laatste wedstrijd, traint het twee of drie weken en kijkt of het getal beweegt. Komt hetzelfde lek in twee wedstrijden terug, dan weet je dat het geen toeval was. Hoe je een wedstrijd stap voor stap op lekken naloopt, staat in wedstrijdanalyse volleybal; welke cijfers er überhaupt toe doen, in volleybalstatistieken begrijpen. Dit artikel begint waar die analyse ophoudt: wat train je dinsdag?

Van statistiek naar training in vier stappen

1. Kies het grootste lek. Niet het moment dat je het meest is bijgebleven, maar de plek waar je de meeste punten verloor. Kijk eerst naar je eigen fouten per soort, dan naar side-out en breakpoint per rotatie, dan naar de receptie. Eén soort fout die er duidelijk bovenuit steekt, is een lek. Fouten die netjes over alles verdeeld zijn, horen eerder bij een mindere avond.
2. Maak er één focus van. Schrijf het lek om naar iets wat je spelers kunnen doen. "Minder aanvalsfouten" is een wens. "Bij een slechte set een gecontroleerde bal diep in het veld" is een opdracht.
3. Kies een oefening en een partijvorm die het lek oproepen. In het techniekblok train je de vaardigheid zelf, in de partij aan het eind beloont de telling precies dat gedrag. Een oefening waarin het lek niet voorkomt, kan het ook niet repareren. Oefeningen per vaardigheid staan op de oefeningenpagina, acht vormen met een eigen telling in partijvormen voor de volleybaltraining. Hoe een hele avond rond één focus is opgebouwd, lees je in een volleybaltraining geven.
4. Meet of het werkt. Kijk in de volgende twee of drie wedstrijden naar hetzelfde getal. Gaat het de goede kant op, dan draagt je training over. Blijft het gelijk terwijl het op de training wel beter ging, dan is je oefening nog niet echt genoeg. Op de training zelf meet je met een trainingswedstrijd, een partij tussen je eigen spelers waarin je alleen die ene vaardigheid beoordeelt.

Waar vind je het grootste lek in Koach?

Scoor je de wedstrijd live in Koach, dan staat bij de gespeelde wedstrijd bovenaan de Samenvatting een regel die begint met Grootste lek:, gevolgd door de foutsoort en hoeveel van al je fouten dat waren. Onder Statistieken vind je de fouten per soort, met de soort die de meeste punten kostte, en de tabel Rotaties met per rotatie je side-out en, als je de wedstrijd zelf in de app bijhield en niet via een scorer, ook de breakpoints en fouten. Hield je de wedstrijd bij in Expert, dan staan daar ook de Beoordelingen per vaardigheid en de Expert-cijfers.

Vier patronen en wat je dan traint

Veel servicefouten

Wat je ziet: servicefout is het grootste lek, of onder Momentum staat Hun reeksen begonnen meestal met: Servicefout, een servicefout van jouw team dus. Wat je traint: serveren met een gevolg. Niet zachter, maar op een zone en met een telling: raak is een punt, mis is een punt voor de overkant. Sluit af met een eindspel vanaf 20-20, want daar weegt een servicefout het zwaarst. Hoe je meet: servicefouten per set in de volgende wedstrijden, en of je op eigen service nog punten maakt. Minder fouten maar ook geen breakpoints meer betekent dat je team te voorzichtig is gaan serveren.

Eén rotatie lekt

Wat je ziet: onder Rotaties een regel als R4 lekt op eigen service, met hoeveel breakpoints je daar won, of Side-out het zwakst in een bepaalde rotatie. Wat je traint: zet je team in een partijvorm in precies die rotatie, zoals de rotatie-uitdaging uit de partijvormen hierboven, en kijk wie er passt, wie er aanvalt en waar het gat zit. De gebruikelijke oorzaken en hun reparaties staan in je zwakste rotatie vinden. Hoe je meet: dezelfde rotatie in de volgende wedstrijden. Let op de kleine aantallen: per rotatie speel je in één wedstrijd maar een handvol servicebeurten, dus oordeel pas na twee of drie wedstrijden.

Receptie en side-out

Wat je ziet: een lage side-out over de hele wedstrijd, veel slechte passes bij de fouten, of in Expert bij de Beoordelingen de regel Receptie was het zwakke punt. Wat je traint: receptie op een echte service van de overkant, niet op een aangooi, met drie passers die elkaar de bal toeroepen. Sluit af met de passbonus of de side-outbonus. Hoe je meet: side-out in de volgende wedstrijden, en in Expert het gemiddelde receptiecijfer. Op de training houd je een trainingswedstrijd bij in Expert met als focus Receptie.

Aanvalsfouten

Wat je ziet: aanvalsfout als grootste lek in de samenvatting, of onder Fouten de regel Aanvalsfout kostte de meeste punten. Wat je traint: aanvallen tegen een blok, met een keuze: hard, een tip of een gecontroleerde bal diep in het veld. Een aanvaller die alleen hard kan slaan, slaat bij een slechte set ook hard, en dan in het net of uit. Hoe je meet: aanvalsfouten per wedstrijd, en in Expert het aanvalsrendement: kills min fouten, gedeeld door het aantal aanvallen.

Zet de focus waar je hem dinsdag tegenkomt

Het lek is gekozen; nu moet het op je training terechtkomen. Open in Koach de volgende training, tik op het potlood en schrijf de focus in het veld Focus. Hij staat dan in het trainingsdetail direct onder de tijd, zodat jij en je medetrainer hem zien zodra je de training opent. Zet daarna de oefening die het lek oproept als eerste onderdeel na de warming-up in het plan.

Na die training maak je de cirkel rond in het verslag. Onder Ging goed en Beter kan schrijf je of de focus terugkwam, en onder Focus voor de volgende keer wat er nog moet gebeuren. Die regel staat bij de training daarna vanzelf boven het plan, onder Focus. Hoe je zo'n evaluatie kort en bruikbaar houdt, lees je in training evalueren. Live scoren, de analyse en het verslag zitten in Coach en Club; wat die kosten na de 14 gratis dagen, staat op de prijzenpagina.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Wedstrijdanalyse volleybal: in vijf stappen vinden waar de sets verloren gingen Training evalueren: wat ging goed, wat kan beter, wat neem je mee Je zwakste rotatie vinden: puntverlies per rotatie lezen

Bekijk 200 volleybaloefeningen met animatie Download een compleet trainingsplan van 8 tot 28 weken