Vaardigheden-checklist volleybal: gratis PDF en Excel per niveau

Zoek je een vaardigheden-checklist voor volleybal, dan wil je weten wat een speler al kan en wat hij nog moet leren. Hieronder staat er een om te printen en een voor Excel, gratis en zonder account. Daarna lees je hoe je hem invult en wat een app daarnaast voor je bijhoudt.

Download de vaardigheden-checklist: PDF en Excel

Eerst waar je voor kwam. Beide bestanden zijn gratis, zonder account en zonder dat je ergens je e-mailadres achterlaat. Je mag ze printen, kopiëren en aanpassen.

• Vaardigheden-checklist volleybal (PDF): om te printen. Per speler twee pagina's A4 staand, met vier niveaus van elk acht vaardigheden. Per vaardigheid kruis je aan of het al lukt of nog niet, met de datum erbij.
• Vaardigheden-checklist volleybal (Excel): het teamoverzicht. Tot 14 spelers naast elkaar en alle 32 vaardigheden onder elkaar, en het blad telt per vaardigheid en per speler wat al lukt.

Hierboven zie je de eerste pagina van de PDF, met niveau 1 en 2. Op de tweede pagina staan niveau 3 en 4, met daaronder ruimte voor de punten waar de speler nu aan werkt en voor opmerkingen.

Wat staat er in de checklist?

Bovenaan vul je de speler, het team, het seizoen en de trainer in. Daaronder staan de afspraken die het blad bruikbaar maken: wat telt als kan, wat als nog niet, en waarom er een datum bij hoort. Dan volgen vier niveaus. Elk niveau heeft acht regels met een onderdeel, zoals pass, set of service, en een zin die beschrijft wat je de speler ziet doen.

• Niveau 1, Eerste stappen. Balgewenning en kleine spelvormen: klaarstaan in de basishouding, een hoog aangegooide bal vangen, een stil platform maken met de onderarmen, een onderhandse service van dichtbij over het net krijgen en ‘ik’ roepen voordat je de bal speelt.
• Niveau 2, Basis. Rally's in kleine spelvormen: onderarms naar een doelvak bij het net spelen, bovenhands naar een medespeler zonder te vangen, onderhands serveren van achter de achterlijn en in 2 tegen 2 of 3 tegen 3 bewust drie keer spelen aan de eigen kant.
• Niveau 3, Zes tegen zes. Het grote veld: een service hoog naar de plek van de spelverdeler spelen, een set naar de buitenkant van het net, bovenhands serveren, aanvallen na een aanloop, blokken zonder het net te raken, goed doordraaien en de eigen aanvaller afdekken.
• Niveau 4, Gevorderd. Specialiseren en tactiek: een harde of zwevende service speelbaar houden, gericht serveren, kiezen tussen slaan, plaatsen en een tip, met twee blokkeren, een vaste positie spelen en een fout niet meenemen naar de volgende rally.

Elke regel beschrijft gedrag dat je in een training kunt zien, geen techniekles. Hoe je die technieken aanleert, van de onderarmse pass tot de aanval, lees je bij volleybaltechniek leren.

Een niveau is geen leeftijd

De niveaus lopen op in moeilijkheid, niet in jaren. Wie op 16 jaar met volleybal begint, begint ook bij niveau 1, en een jonge speler die al een paar seizoenen speelt, kan verder zijn dan een oudere teamgenoot. Ga naar het volgende niveau als het meeste lukt; wat openstaat, zijn je volgende trainingsdoelen. Wat je per leeftijdsgroep in de training kunt verwachten, staat bij jeugdvolleybal trainen per leeftijdsgroep.

Zo vul je de vaardigheden-checklist in

1. Kies het niveau waar de speler nu zit. Begin bij twijfel een niveau lager. Een rij die al klopt, heb je snel ingevuld, en de speler ziet meteen wat hij al beheerst.
2. Kijk in een gewone oefening of spelvorm. Kan betekent: het lukt meestal, zonder dat jij het voorzegt. Eén keer gelukt telt nog niet. Nog niet betekent: het lukt nog niet, of alleen af en toe.
3. Zet de datum erbij. Schrijf bij elk kruisje in de kolom Kan de dag waarop je het zag. Aan het eind van het seizoen zie je zo wat erbij kwam, en wanneer.
4. Kies twee of drie open punten. Schrijf ze onderaan de tweede pagina, bij Hier werken we nu aan. Meer punten tegelijk onthoudt geen speler.
5. Pak het blad er na een paar weken weer bij. Kruis aan wat erbij is gekomen en kies nieuwe punten.

In het Excel-bestand werkt het hetzelfde, maar dan voor het hele team. Op het blad Zo werkt het staat de uitleg. Op het blad Checklist zet je de namen van je spelers in de gele regel bovenaan en typ je per vaardigheid een X (kan) of een N (nog niet); een leeg vak betekent dat je het nog niet hebt gezien. De kolommen Kan en Nog niet tellen per vaardigheid hoeveel spelers het al kunnen en hoeveel nog niet. Staan er bij een punt weinig X'en, dan is dat een trainingsdoel voor het hele team. Onderaan, bij Kan per speler, zie je per speler hoeveel van de acht vaardigheden per niveau al lukken, en het totaal van 32. Het is een gewoon .xlsx-bestand zonder macro's, dus de omschrijvingen pas je zelf aan als je team iets anders nodig heeft.

Checklist of beoordelingsformulier?

Een checklist en een beoordelingsformulier lijken op elkaar, maar ze beantwoorden een andere vraag. De checklist vraagt: kan deze speler dit al? Het antwoord is ja of nog niet, en de lijst laat zien wat de volgende stap is. Dat maakt hem geschikt voor een leerlijn, en om samen met de speler naar te kijken: ‘nog niet’ klinkt voor een jonge speler heel anders dan een laag cijfer.

Een beoordelingsformulier zet vaardigheden op een schaal en is gemaakt om te vergelijken, bijvoorbeeld als meerdere trainers dezelfde groep bekijken en hun oordeel gelijk willen trekken. Zoek je dat, dan past het beoordelingsformulier met negen vaardigheden op een schaal van 1 tot 5 beter.

Papier, Excel of app: eerlijk naast elkaar

Wij maken Koach, dus lees deze vergelijking met dat in je achterhoofd. Voor het afvinken van losse vaardigheden is de checklist zelf het beste gereedschap. Een app wordt pas handiger als je wilt zien hoe een speler zich over een heel seizoen ontwikkelt, zonder dat je na elke training een blad hoeft te zoeken.

Kort samengevat: de checklist wint op detail en eenvoud, het Excel-bestand geeft je het overzicht van het hele team, en Koach volgt de grote lijn zonder dat je zelf iets hoeft op te tellen. Ze bijten elkaar niet, dus je kunt ze prima naast elkaar gebruiken.

Wat Koach bijhoudt naast de checklist

Koach is een app voor volleybaltrainers. Losse vaardigheden vink je er niet af: de app werkt met vijf vaste punten die je na een training beoordeelt. Dat is grover dan de checklist, maar het kost een paar tikken per speler en het telt zichzelf op.

Na de training: sterren op vijf vaste punten

Op het tabblad Training zet je bij elke speler of hij er was, te laat kwam of afwezig was. Tik je daarna op de naam van een speler die er was, dan opent een blok met vijf regels: Techniek, Spelinzicht, Coachbaarheid, Werkhouding en Inzet, elk met 1 tot 5 sterren. Het gemiddelde verschijnt bij de naam. Onder de lijst staat het er zelf bij: "Tik op de naam van een speler om de inzet te beoordelen".

Over het seizoen: de lijn per speler

Op het tabblad Team open je een speler. Onder Ontwikkeling staat de Trainingsrating als lijn over het seizoen, met daaronder de punten per wedstrijd. Onder Ontwikkeling per seizoen staan je seizoenen onder elkaar, elk met de punten en de trainingsaanwezigheid; dat blok verschijnt vanaf je tweede seizoen in de app. Bij Notities schrijf je op wat je ziet, en elke notitie krijgt een datum; daar past ook een open punt van de checklist. De trainingsrating is alleen voor de trainer: spelers en ouders krijgen hem niet te zien. Hoe je zo'n lijn leest en wat je eraan hebt, staat bij spelerontwikkeling volgen in volleybal.

In wedstrijden: de Sterkte-analyse

Houd je in wedstrijden de punten per speler bij, live of achteraf, dan laat de Sterkte-analyse zien waar de punten van een speler vandaan komen: aanval, blok of service, als aantal en als deel van het totaal, met de Sterkste rol eronder. Daaronder staat het Trainingsoverzicht met hoe vaak de speler Aanwezig was, de Gem. inzet en de Opkomst. Dat zijn geen vinkjes, maar je ziet wel of wat op de checklist al lukt, ook in de wedstrijd punten oplevert. Meer over dit blok lees je bij de sterkte-analyse van een speler.

Wat Koach niet doet

Koach heeft geen checklist met losse vaardigheden, en de vijf beoordelingspunten kun je niet aanpassen of uitbreiden. Een PDF van een speler maak je in de app ook niet; spelers exporteer je als CSV. Wat wel kan: zet het belangrijkste open punt bij de speler als Persoonlijk doel, zoek er in de app een passende oefening bij en geef die met Huiswerk meegeven mee om thuis te oefenen. Dezelfde oefeningen, met animatie, staan ook gratis bij de volleybaloefeningen op deze site. Wil je zo'n doel eerst met de speler uitwerken, gebruik dan het werkblad doelen stellen.

Voor wie past de checklist, en voor wie de app?

• De checklist past als je per speler precies wilt weten welke vaardigheid al lukt, als je met jeugd werkt en spelers hun vooruitgang wilt laten zien, of als je een gesprek met een speler of ouder voorbereidt.
• Koach past als je na elke training snel een oordeel wilt vastleggen en over een seizoen de lijn per speler wilt zien, met de aanwezigheid en de wedstrijdcijfers in dezelfde app.
• Koach past niet als je vaardigheden alleen digitaal wilt afvinken of je eigen beoordelingspunten wilt instellen. Daarvoor zijn de checklist en het Excel-bestand beter.

Wat kost het?

De checklist is en blijft gratis. Koach probeer je 14 dagen gratis, zonder creditcard en met alle functies. Daarna kies je Coach voor € 2,99 per maand (één team, twee trainers) of Club voor € 9,99 per maand (onbeperkt teams en trainers); met een jaarabonnement betaal je € 2,49 of € 8,33 per maand. Spelers en ouders gebruiken de app gratis. Alle bedragen staan op de prijzenpagina.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

Beoordelingsformulier volleybal: negen vaardigheden op een schaal van 1 tot 5 Spelerontwikkeling volgen in volleybal: van onderbuikgevoel naar inzicht Werkblad doelen stellen in de sport: gratis PDF voor volleybal

Bekijk 200 volleybaloefeningen met animatie Download een compleet trainingsplan van 8 tot 28 weken